İş Sağlığı Ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik

İşverenin Yükümlülüğü Md.4

(1) Fıkra – Ana Kural

ZORUNLU

50 6 AY

Elli 50 ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve 6 aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturur.

50+ çalışan VE 6+ ay sürekli iş → KURUL ZORUNLU

(2) Fıkra – Asıl-Alt İşveren

a-b-c-ç
a) Her ikisi de ≥ 50

Asıl ve alt işveren ayrı ayrı kurul kurar. Koordinasyon asıl işverence sağlanır.

b) Sadece asıl ≥ 50

Kurul asıl işverence kurulur. Alt işveren vekâleten yetkili temsilci atar.

c) Sadece alt ≥ 50

Kurul alt işverence oluşturulur. Asıl işveren vekâleten yetkili temsilci atar.

ç) Her ikisi < 50 ama toplam ≥ 50

Asıl ve alt işveren birlikte kurul oluşturur. Koordinasyon asıl işverence. Üyeler ortak kararla atanır (Md.6).

(3) Fıkra – Birden Fazla İşveren

BİLGİLENDİRME
  • Asıl-alt işveren ilişkisi yok.
  • Aynı çalışma alanında birden fazla işveren.
  • Birden fazla kurul oluşturulması hâlinde, işverenler birbirlerinin çalışmalarını etkileyebilecek kurul kararları hakkında diğer işverenleri bilgilendirir.

(4) Fıkra – Uygulama

YÜKÜMLÜLÜK

İşverenler, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun kurul kararlarını uygular.

Kararlar bağlayıcıdır

NOT

ÖNEMLİ
Çalışan sayısına DAHİL EDİLMEZ
  • Kısmi süreli çalışanlar
  • Çıraklar
  • Stajerler
Çalışan sayısına DAHİL EDİLİR
  • İşveren vekilleri
Kısmi süreli, çırak ve stajyerler sayılmaz; işveren vekilleri sayılır.

Çalışan Kavramı – Kapsam ve İstisnalar

TANIM
Çalışan Kapsamına GİRER

Kendi özel kanunlarındaki statülerine bakılmaksızın kamu veya özel işyerlerinde istihdam edilen gerçek kişi çalışandır.

  • Sözleşmeli personel
  • Geçici personel
  • Memurlar
  • Kamu işçileri
  • Öğretim görevlileri
  • Çıraklar
  • Stajyerler
  • Hizmet akdine tabi çalışanlar
  • İş sözleşmesiyle çalışanlar (hangi kanuna tabi olursa olsun)
Geniş kapsamlı tanım
Çalışan Sayısına DAHİL EDİLMEZ İSTİSNA
Çırak ve Stajyerler

Mesleki Eğitim Kanunu Md.11 – Aday çırak ve çırak öğrenci statüsündedir, öğrencilik haklarından yararlanır. Çalışan sayısına dahil edilmezler.

Ancak kurul faaliyetlerinde ve kararlarda diğer çalışanlar gibi dikkate alınırlar.

İŞKUR Programları

Toplum yararına çalışma programları, işbaşı eğitim programları ve benzeri programlar kapsamında istihdam edilen çalışanlar da çalışan sayısına dahil edilmezler.

Ancak kurul faaliyetlerinde ve kararlarda diğer çalışanlar gibi dikkate alınırlar.

Sayılmazlar AMA kararlarda dikkate alınırlar

Kurulun Kurulacağı Diğer İşyerleri Md.5

(1) Fıkra – Her İşyerinde Ayrı Kurul

ZORUNLU

İşverene bağlı, fabrika, müessese, işletme veya işletmeler grubu gibi birden çok işyeri bulunduğu hallerde 50 ve daha fazla çalışanın bulunduğu her bir işyerinde ayrı ayrı kurul kurulur.

Her işyerinde 50+ çalışan → AYRI KURUL

(2) Fıkra – Koordinasyon ve Rapor İnceleme

YÜKÜMLÜLÜK
  • Koordinasyon ve bilgi alışverişi işverence sağlanır.
  • İşveren, kurulların çalışma usullerini düzenler, iş ve görüş birliğini sağlar.
  • İş sağlığı ve güvenliği raporları, en az 3 ayda bir ilgili teknik eleman ve uzmanlarca incelenir.
  • Raporlar göz önünde tutularak alınması gereken tedbirler tespit edilir ve uygulanması sağlanır.
Raporlar en az 3 ayda bir incelenir

Soru – Çalışan Sayısı Hesabı

Soru 1

ÇALIŞAN SAYISI

Bir işyerinde;

  • 2 stajyer,
  • 1 işveren vekili konumunda genel müdür,
  • 30 (4857 sayılı İş Kanununa tabi) çalışan,
  • 17 (657-4C'ye tabi) çalışan

bulunmaktadır. Bu işyerinde İSG Kurulu oluşturulması gerekir mi?

İpucu: Stajyerler sayılmaz, işveren vekilleri sayılır.

Cevap

GÖSTER/GİZLE
Stajyerler sayılmaz, işveren vekilleri sayılır → 48 → KURUL GEREKMEZ

Soru 2

FARKLI SİCİL

Bir işverenin farklı sicil numaralarına sahip;

  • A işyerinde: 20 çalışan,
  • B işyerinde: 38 çalışan,
  • C işyerinde: 54 çalışan

bulunmaktadır. Hangileri kurul kurmalıdır?

İpucu: Her işyeri ayrı sicil numarasına sahip → ayrı değerlendirilir.

Cevap

GÖSTER/GİZLE
Her işyeri ayrı → sadece C kurar (54≥50)

Soru 3

KISMİ / TAM ZAMANLI

48 çalışanı bulunan A işyeri, B işyerinden hizmet almaktadır.

Aşağıdaki durumlarda İSG Kurulu kurulması gerekir mi?

  • Durum 1: 2 kısmi süreli çalışan görevlendirilmesi
  • Durum 2: 2 tam zamanlı çalışan görevlendirilmesi
  • Durum 3: 1 tam zamanlı + 1 kısmi süreli çalışan görevlendirilmesi
İpucu: Kısmi süreli çalışanlar sayılmaz, tam zamanlılar sayılır.

Cevap

GÖSTER/GİZLE
Kısmi süreliler sayılmaz → sadece 2 tam zamanlı durumda kurul zorunlu
Asıl İşveren
Çalışan Sayısı
Alt İşveren
Çalışan Sayısı
Açıklama
≥ 50 ≥ 50 • Ayrı ayrı kurul kurarlar.
• İşbirliği ve koordinasyon asıl işverence sağlanır.
≥ 50 < 50 • Kurul asıl işverence kurulur.
• Alt işveren vekâleten yetkili bir temsilci atar.
< 50 ≥ 50 • Kurul alt işverence oluşturulur.
• Asıl işveren vekâleten yetkili bir temsilci atar.
< 50 < 50 Toplam ≥ 50 ise
• Asıl işveren ve alt işveren kurulu birlikte kurarlar.
• Üyeleri birlikte atarlar.
< 50 < 50 Toplam < 50 ise
• Kurul oluşturulmaz.
Asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmayan ve aynı çalışma alanında birden fazla işverenin bulunması ve bu işverenlerce birden fazla kurulun oluşturulması hâlinde işverenler, birbirlerinin çalışmalarını etkileyebilecek kurul kararları hakkında diğer işverenleri bilgilendirir.

Kurulun Oluşumu Md.6

(1) Fıkra – Kurul Üyeleri

ÜYE LİSTESİ

Kurul aşağıda belirtilen kişilerden oluşur:

  • a) İşveren veya işveren vekili
  • b) İş güvenliği uzmanı
  • c) İşyeri hekimi
  • ç) İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi
  • d) Bulunması halinde sivil savunma uzmanı
  • e) Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta
  • f) Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde baş temsilci

(2) ve (3) Fıkralar – Başkan, Sekreter ve Atama

GÖREVLENDİRME
(2) Fıkra – Başkan ve Sekreter
  • Kurulun başkanı: İşveren veya işveren vekili
  • Kurulun sekreteri: İş güvenliği uzmanı
  • İş güvenliği uzmanının tam zamanlı çalışma zorunluluğu olmayan işyerlerinde sekretarya; insan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi tarafından yürütülür.
(3) Fıkra – Atama Yetkisi

Bu maddenin birinci fıkrasının (İş güvenliği uzmanı), (İşyeri hekimi), (İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi) ve (varsa sivil savunma uzmanı) üyeler işveren veya işveren vekili tarafından atanırlar.

(4)-(7) Fıkralar – Görevlendirme, Seçim ve Ortak Kurul

ÖZEL DURUMLAR
(4) Fıkra – Birden Fazla Uzman/Hekim

Birden fazla iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin bulunduğu işyerlerinde işveren tarafından görevlendirme yapılır. İş güvenliği uzmanının görevlendirilmesinde o işyerinin tehlike sınıfına uygun uzmanlar arasından birisi görevlendirilir.

(5) Fıkra – Formen/Ustabaşı Seçimi
  • (e) bendinde belirtilen üye, o işyerindeki formen, ustabaşı veya ustaların yarıdan fazlasının katılacağı toplantıda açık oyla seçilir.
  • Seçimle belirlenememesi halinde işveren tarafından atanır.
(6) Fıkra – Yedek Üyeler

Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde baş temsilcileri aynı usullerle yedekleri seçilir.

(7) Fıkra – Ortak Kurul (Asıl-Alt İşveren)

Kurulacak kurullarda üyeler ve kurul sekreteri asıl işveren ve alt işveren tarafından ortak kararla atanır.

Eğitim Md.7

(1) Fıkra – Eğitim Konuları (a-ç)

1/2

İşveren tarafından, kurulun üyelerine ve yedeklerine iş sağlığı ve güvenliği konularında eğitim verilmesi sağlanır. Kurul üyelerinin ve yedeklerinin eğitimleri asgari aşağıdaki konuları kapsar:

  • a) Kurulun görev ve yetkileri
  • b) İş sağlığı ve güvenliği konularında ulusal mevzuat ve standartlar
  • c) Sıkça rastlanan iş kazaları ve tehlikeli vakaların nedenleri
  • ç) İş hijyeninin temel ilkeleri

(1) Fıkra – Eğitim Konuları (d-ğ)

2/2
  • d) İletişim teknikleri
  • e) Acil durum önlemleri
  • f) Meslek hastalıkları
  • g) İşyerlerine ait özel riskler
  • ğ) Risk değerlendirmesi

(2) Fıkra – Asıl-Alt İşveren Sorumluluğu

ORTAK SORUMLULUK

Asıl işveren alt işveren ilişkilerinde ortak kurul oluşumunda eğitimden her iki işveren birlikte sorumludur.

Asıl ve alt işveren birlikte sorumlu

Görev ve Yetkiler Md.8

(1) Fıkra – a, b, c, ç

1/3
  • a) İşyerinin niteliğine uygun bir iş sağlığı ve güvenliği iç yönerge taslağı hazırlamak, işverenin veya işveren vekilinin onayına sunmak ve yönergenin uygulanmasını izlemek, izleme sonuçlarını rapor haline getirip alınması gereken tedbirleri belirlemek ve kurul gündemine almak
  • b) İş sağlığı ve güvenliği konularında o işyerinde çalışanlara yol göstermek
  • c) İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tehlikeleri ve önlemleri değerlendirmek, tedbirleri belirlemek, işveren veya işveren vekiline bildirimde bulunmak
  • ç) İşyerinde meydana gelen her iş kazası ve işyerinde meydana gelen ancak iş kazası olarak değerlendirilmeyen işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğratma potansiyeli olan olayları veya meslek hastalığında yahut iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili bir tehlike halinde gerekli araştırma ve incelemeyi yapmak, alınması gereken tedbirleri bir raporla tespit ederek işveren veya işveren vekiline vermek

(1) Fıkra – d, e, f, g, ğ

2/3
  • d) İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği eğitim ve öğretimini planlamak, bu konu ve kurallarla ilgili programları hazırlamak, işveren veya işveren vekilinin onayına sunmak ve bu programların uygulanmasını izlemek ve eksiklik görülmesi halinde geri bildirimde bulunmak
  • e) İşyerinde yapılacak bakım ve onarım çalışmalarında gerekli güvenlik tedbirlerini planlamak ve bu tedbirlerin uygulamalarını kontrol etmek
  • f) İşyerinde yangın, doğal afet, sabotaj ve benzeri tehlikeler için alınan tedbirlerin yeterliliğini ve ekiplerin çalışmalarını izlemek
  • g) İşyerinin iş sağlığı ve güvenliği durumuyla ilgili yıllık bir rapor hazırlamak, o yılki çalışmaları değerlendirmek, elde edilen tecrübeye göre ertesi yılın çalışma programında yer alacak hususları değerlendirerek belirlemek ve işverene teklifte bulunmak
  • ğ) 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 13 üncü maddesinde belirtilen çalışmaktan kaçınma hakkı talepleri ile ilgili acilen toplanarak karar vermek

(1) Fıkra (h) + (2) Fıkra – Koruma

3/3
(1) Fıkra – h) bendi
  • h) İşyerinde teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmeye yönelik çalışmalar yapmak
(2) Fıkra – Koruma Hükmü

Kurul üyeleri bu Yönetmelikle kendilerine verilen görevleri yapmalarından dolayı hakları kısıtlanamaz, kötü davranış ve muameleye maruz kalamazlar.

Görevlerini yaparken korunurlar

Çalışma Usulleri Md.9

(1) Fıkra – a, b, c

1/3
  • a) Kurullar ayda en az 1 kere toplanır. Ancak kurul, işyerinin tehlike sınıfını dikkate alarak, tehlikeli işyerlerinde bu sürenin 2 ay, az tehlikeli işyerlerinde ise 3 ay olarak belirlenmesine karar verebilir.
  • b) Toplantının gündemi, yeri, günü ve saati toplantıdan en az 48 saat önce kurul üyelerine bildirilir. Gündem, sorunların ve varsa iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin projelerin önem sırasına göre belirlenir. Kurul üyeleri gündemde değişiklik isteyebilirler. Bu istek kurulca uygun görüldüğünde gündem buna göre değiştirilir.
  • c) Ölümlü, uzuv kayıplı veya ağır iş kazası halleri veya özel bir tedbiri gerektiren önemli hallerde kurul üyelerinden herhangi biri kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir. Bu konudaki tekliflerin kurul başkanına veya sekreterine yapılması gerekir. Toplantı zamanı, konunun ivedilik ve önemine göre tespit olunur.

(1) Fıkra – ç, d, e

2/3
  • ç) Kurul toplantılarının günlük çalışma saatleri içinde yapılması asıldır. Kurulun toplantılarında geçecek süreler günlük çalışma süresinden sayılır.
  • d) Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile işveren veya işveren vekili başkanlığında toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. Çekimser oy kullanılamaz. Oyların eşitliği halinde başkanın oyu kararı belirler. Çoğunluğun sağlanamadığı veya başka bir nedenle toplantının yapılmadığı hallerde durumu belirten bir tutanak düzenlenir.
  • e) Her toplantıda, görüşülen konularla ilgili alınan kararları içeren bir tutanak düzenlenir. Tutanak, toplantıya katılan başkan ve üyeler tarafından imzalanır. İmza altına alınan kararlar herhangi bir işleme gerek kalmaksızın işverene bildirilmiş sayılır. İmzalı tutanak ve kararlar sırasıyla özel dosyasında saklanır.

(1) Fıkra (f,g) + (2)-(3)

3/3
  • f) Toplantıda alınan kararlar gereği yapılmak üzere ilgililere duyurulur. Ayrıca çalışanlara duyurulması faydalı görülen konular işyerinde ilân edilir.
  • g) Her toplantıda, önceki toplantıya ilişkin kararlar ve bunlarla ilgili uygulamalar hakkında başkan veya kurulun sekreteri tarafından kurula gerekli bilgi verilir ve gündeme geçilir.
(2) Fıkra – Bağlayıcılık

Kurulca işyerinde ilân edilen kararlar işverenleri ve çalışanları bağlar.

(3) Fıkra – Çalışmaktan Kaçınma Hakkı

Kurul, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 13 üncü maddesinde belirtilen çalışmaktan kaçınma hakkı taleplerinde birinci fıkranın (a) bendine göre belirlenen süre dikkate alınmaksızın acilen toplanır. Toplantıda alınan karar çalışan ve çalışan temsilcisine yazılı olarak tebliğ edilir.

Yükümlülükler

İşverenin veya işveren vekilinin kurula ilişkin genel yükümlülüğü

Md.10
(1) Fıkra

İşveren veya işveren vekili, kurul için gerekli toplantı yeri, araç ve gereçleri sağlar.

(2) Fıkra

İşveren veya işveren vekili, kurulca hazırlanan toplantı tutanaklarını, kaza ve diğer vakaların inceleme raporlarını ve kurulca işyerinde yapılan denetim sonuçlarına ait kurul raporlarını, iş müfettişlerinin incelemesini sağlamak amacıyla, işyerinde bulundurur.

Kurulun yükümlülüğü

Md.11
(1) Fıkra

Kurullar, yapacakları tekliflerde, bulunacakları tavsiyelerde ve verecekleri kararlarda işyerinin durumunu ve işverenin olanaklarını göz önünde bulundururlar.

(2) Fıkra – Gizlilik Yükümlülüğü

Kurul üyeleri, görevleri nedeniyle işyerlerinin yapım ve üretim teknikleri, ticari sırları ve ekonomik durumları hakkında gördükleri ve öğrendiklerini gizli tutmak zorundadırlar.

(3) Fıkra – İş Müfettişlerine Yardım

Kurullar, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlık iş müfettişlerine işyerlerinde yapacakları teftiş ve incelemelerde kolaylık sağlamak ve yardımcı olmakla yükümlüdür.

Çalışanların yükümlülüğü

Md.12
(1) Fıkra – Kurallara Uyma

Çalışanlar sağlık ve güvenliğin korunması ve geliştirilmesi amacıyla iş sağlığı ve güvenliği kurullarınca konulan kurallar, yasaklar ile alınan karar ve tedbirlere uymak zorundadırlar.

(2) Fıkra – İşbirliği

İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin belirlenmesi, uygulanması ve alınan tedbirlere uyulması hususunda çalışanlar kurullarla işbirliği yaparlar.

(3) Fıkra – Bilgi Verme

Kurullar tarafından alınan kararlar veya uygulamada karşılaştıkları güçlükler hakkında çalışanlar çalışan temsilcileri aracılığı ile kurula bilgi verirler.