🔥 A Sınıfı	💧 B Sınıfı	💨 C Sınıfı	⚙️ D Sınıfı
Katı Maddeler	Sıvı Maddeler	Gaz Maddeler	Metaller
• Odun • Kömür • Kâğıt • Ot • Doküman • Plastik vb.	• Benzin • Benzol • Makine yağları • Laklar • Yağlı boyalar • Katran • Asfalt vb.	• Metan • Propan • Bütan • LPG • Asetilen • Havagazı • Hidrojen vb.	• Lityum • Sodyum • Potasyum • Alüminyum • Magnezyum • Radyoaktif maddeler vb.

TÜR	🔥 A	💧 B	💨 C	⚙️ D
Kuru Kimyevi Tozlu	✅	✅	✅	—
Sulu	✅	—	—	—
Karbondioksitli	—	✅	✅	—
Köpüklü	—	✅	—	—
Kuru Metal Tozlu	—	—	—	✅

🧯 Halon Yerine Kullanılabilecekler

Söndürücü	Kimyasal Adı	Özellikleri	Kullanım Alanı
💧 FM-200™	HFC-227ea	Renksiz, kokusuz, elektrik iletmez, insan varlığında güvenli	Veri merkezleri, kontrol odaları
🌍 Novec 1230	FK-5-1-12	Çevre dostu, küresel ısınma potansiyeli düşük	Müzeler, arşivler, kritik elektronik odaları
🌫️ Inergen	N₂+Ar+CO₂	Doğal gaz karışımı, toksik değil, oksijen seviyesini güvenli düşürür	İnsan bulunan kapalı alanlar
🔥 CO₂	Karbondioksit	Elektrik iletmez, ucuz, ancak insan bulunan yerde boğucu	Elektrik panoları, insansız tesisler

⚖️ Görev ve Sorumluluk

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında görev, yetki ve sorumluluklar aşağıda belirtilmiştir.

👤

Sorumlular ve Yükümlülükler

📋 (1) Yönetmelik Uygulamasından Sorumlular

a) Yapı ruhsatı idareleri b) Yatırımcı kuruluşlar c) Yapı sahipleri ç) İşveren/temsilcileri d) Mimar, mühendis, yükleniciler e) Müşavir, danışman, denetim yetkilileri

🔥 (2) Yangın Sistemlerinin Yetersizliğinden Sorumlular

• Projenin eksik/hatalı olması → Proje müellifleri

• Yapımın eksik/hatalı olması → Müteahhit / yapımcı firma

• Sistemin uygun çalışmaması (işletme kaynaklı) → İşletmeci kuruluş

• Yaptırımı gerçekleştirmeyen → Yapı sahibi

🚨 (3) Yangın Hasarlarından Sorumlular

• Yapı sahipleri, işveren ve temsilcileri

• Mimar, mühendis (tasarım, uygulama, denetim)

• Yapı denetimi kuruluşları

• Müteahhitler, imalatçılar, danışmanlar

📌 Kusurlarına göre sorumludurlar

📐

Proje, Denetim ve Diğer Hükümler

📄 (4) Yangın Projeleri

• Yangın algılama ve söndürme projeleri, tesisat projelerinden ayrı hazırlanır.

• 2000 m²'den büyük katların tahliye projeleri ayrı hazırlanır.

• Onay: Ruhsat vermeye yetkili merciler tarafından yapılır.

🏛️ (5) Yapı Ruhsatı Mercileri

• Projelerin Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu denetler.

🛡️ (6) Sigorta Şirketleri

• Yangına karşı sigorta taleplerinde Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığını kontrol etmek zorundadır.

🏢 (7) Kamu Kuruluşları

• Proje onay ve denetim hizmetlerinden ücret talep edemez.

📌

Özet: Yönetmelik hükümlerine uyulmaması durumunda yapı sahipleri, işveren, proje müellifleri, müteahhitler ve denetim kuruluşları kusurlarına göre sorumludur. Yangın projeleri ayrı hazırlanır ve ruhsat mercileri tarafından denetlenir.

🏢 Binaların Kullanım Sınıfları

Binalar, kullanım amaçlarına göre aşağıdaki sınıflara ayrılır. Her sınıf, yangın güvenliği önlemleri açısından farklı tehlike seviyelerine sahiptir.

🏠

Konutlar

Bağımsız bölüm sayısına göre; en çok iki bağımsız bölümü olan bir ve iki ailelik evler ve üç veya daha çok bağımsız bölümü bulunan apartmanlar olarak tasnif edilir.

🏨

Konaklama Amaçlı Binalar

Konaklama hizmeti ile birlikte beslenme, eğlence, gösteri gibi hizmetlerin sunulduğu yerler. Oteller, moteller, termal tesisler, tatil köyleri, pansiyonlar, öğrenci yurtları ve benzeri tesisler.

🏣

Büro Binaları

Ticaret amaçlı binalar hariç, iş amacı ile büro hizmetlerinin yürütüldüğü binalar. Bankalar, borsalar, kamu hizmet binaları, doktor muayenehaneleri bu sınıfa girer.

🏛️

Kurumsal Binalar

🏫 Eğitim tesisleri: Okullar, kreşler, dershaneler, kütüphaneler, yüksek öğretim kurumları.

🏥 Sağlık hizmeti: Hastaneler, huzurevleri, rehabilitasyon merkezleri, dispanserler.

🏛️ Tutukevi/cezaevi: Ceza ve tutukevleri, nezarethaneler, ıslah evleri.

🏬

Ticaret Amaçlı Binalar

Gıda, giyim, sağlık ve diğer ihtiyaç maddelerinin toptan ve perakende satıldığı yerler. Mağazalar, marketler, süpermarketler, kapalı çarşılar, pasajlar, tamirhaneler.

🏭

Endüstriyel Yapılar

Ürün üretimi, işleme, montaj, depolama, dağıtım ve onarım için kullanılan binalar. Fabrikalar, tekstil tesisleri, enerji üretim tesisleri, rafineriler, maden işleme tesisleri.

📦

Depolama Amaçlı Tesisler

Her türlü mal, eşya, ürün, araç veya hayvanın depolanması için kullanılan binalar. Depolar, silolar, tank çiftlikleri, antrepolar, otoparklar, oto galerileri.

⚠️

Yüksek Tehlikeli Yerler

Parlayıcı, patlayıcı maddeler ile akaryakıtların imal, depolama, doldurma-boşaltma ve satış işlerinin yapıldığı yerler. LPG, doğalgaz tesisleri, mermi, barut, dinamit depoları, yanıcı sıvı tesisleri.

🔄

Karışık Kullanım Amaçlı Binalar

İki veya daha fazla kullanım sınıfının bir arada bulunduğu binalar. Bölümler birbirinden ayrılamıyorsa, daha yüksek tehlike sınıfına uygun kurallar bütün bina için uygulanır.

👥

Toplanma Amaçlı Binalar

Tören, ibadet, eğlence, yeme, içme, ulaşım gibi sebeplerle 50 veya daha fazla kişinin bir araya gelebildiği binalar. Sinemalar, tiyatrolar, camiler, spor salonları, terminaller, limanlar.

📊

Tehlike Sınıflandırması

Yangın Yüküne Göre

🟢

Düşük Tehlikeli

Düşük yangın yüküne ve yanabilirliğe sahip malzemelerin bulunduğu, en az 30 dakika yangına dayanıklı ve tek bir kompartıman alanı 126 m²'den büyük olmayan yerlerdir.

📌 En düşük risk

🟡

Orta Tehlikeli

Orta derecede yangın yüküne ve yanabilirliğe sahip yanıcı malzemelerin bulunduğu yerlerdir.

📌 Orta dereceli risk

🔴

Yüksek Tehlikeli

Yüksek yangın yüküne ve yanabilirliğe sahip, yangının çabucak yayılıp büyümesine sebep olacak malzemelerin bulunduğu yerlerdir.

📌 En yüksek risk

💡 Not: Bir binanın çeşitli bölümlerinde değişik tehlike sınıfları varsa, su ve pompa kapasitesi en yüksek tehlike sınıfına göre belirlenir.

📅 2023 Mayıs A 🟡 Orta 📌 Yönetmelik 🕒 Dayanım Süresi

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre, düşük yangın yüküne ve yanabilirliğe sahip malzemelerin bulunduğu düşük tehlikeli yerler yangına en az kaç dakika dayanıklıdır?

A) 15

B) 30

C) 45

D) 60

E) 75

📅 2022 Aralık B 🔵 Orta 📌 Yönetmelik 🕒 Dayanım Süresi

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre, binada veya bir bölümünde söndürme sistemleri ve kompartıman oluşturulurken tasarım sırasında düşük tehlikeli yerler, orta tehlikeli yerler ve yüksek tehlikeli yerler dikkate alınır.

Yönetmelik'e göre, düşük tehlikeli yerler yangına en az kaç dakika dayanıklı olmalıdır?

A) 15

B) 30

C) 45

D) 60

E) 75

📊 Bina Tehlike Sınıflandırması Ek-1/B

Orta Tehlike kullanım alanları, yangın yüküne ve yanıcı madde türüne göre 4 alt sınıfa ayrılmıştır.

🏢 Kullanım Türü	🟦 Orta Tehlike -1	🟩 Orta Tehlike -2	🟨 Orta Tehlike -3	🟥 Orta Tehlike -4
🧱 Cam ve Seramikler	—	—	🏭 Cam fabrikaları	—
⚗️ Kimyasallar	🏗️ Çimento işleri	📸 Fotoğraf laboratuvarları	🎨 Boyama işlemleri, sabun fabrikaları	🕯️ Mum, kibrit fabrikaları, boyahaneler
🔧 Mühendislik	⚙️ Metal levha üretimi	🚗 Otomotiv fabrikaları, tamirhaneler	💻 Elektronik, buzdolabı, çamaşır makinesi fabrikaları	—
🍽️ Yiyecek ve İçecekler	🥩 Mezbahalar, mandıralar	🥖 Fırınlar, çikolata, şekerleme, bira fabrikaları	🌾 Hayvan yemi, meyve kurutma, tahıl değirmenleri	🍷 Alkol damıtma
📚 Çeşitli	🏥 Hastaneler, oteller, konutlar, okullar	🔬 Fizik lab., çamaşırhane, otopark, müze	📻 Radyo-TV, tren istasyonları, tesisat odaları	🎬 Sinema, tiyatro, konser salonları, tütün fabrikaları

⚠️ Not: Orta Tehlike-1 ve Orta Tehlike-2 kullanım alanlarında boyama işlemi ve benzeri yüksek yangın yüküne sahip alanlar var ise kullanım alanları Orta Tehlike-3 olarak değerlendirilir.

📄 Bina Tehlike Sınıflandırması Ek-1/B (2. Bölüm)

🏢 Kullanım Türü	🟦 Orta Tehlike -1	🟩 Orta Tehlike -2	🟨 Orta Tehlike -3	🟥 Orta Tehlike -4
📄 Kâğıt	—	—	📚 Cilthaneler, mukavva ve kâğıt fabrikaları, baskı işleri, matbaalar	♻️ Atık kâğıt işletmeleri
🧵 Lastik ve Plastik	—	—	🏭 Kablo fabrikaları, plastik döküm ve eşya (köpük plastik hariç), kauçuk eşya fabrikaları, sentetik lif (akrilik hariç), vulkanize fabrikaları	🪢 Halat fabrikaları
🏬 Dükkânlar ve Ofisler	💻 Veri işleme ofisleri (veri saklama odaları hariç)	—	🛍️ Büyük mağazalar, alışveriş merkezleri	🏛️ Sergi salonları
👗 Tekstiller ve Konfeksiyon	—	👝 Deri eşya fabrikaları	🧶 Halı fabrikaları (kauçuk ve köpük plastik hariç), kumaş ve giysi fabrikaları, fiber levha fabrikaları, ayakkabı imalathaneleri, triko, ev tekstili, yatak-şilte fabrikaları (köpük plastik hariç), dikim/dokuma atölyeleri, yün atölyeleri	🧵 Pamuk iplikhanesi, keten, kenevir hazırlama tesisleri
🪵 Kereste ve Tahta	—	—	🪑 Ahşap işleri fabrikaları, mobilya fabrikaları (köpük plastik hariç), mobilya mağazaları, koltuk, kanepe imalathaneleri	🪓 Odun talaşı, yonga levha, kontrplak fabrikaları

🚨 Bina Tehlike Sınıflandırması Ek-1/C Yüksek Tehlike Kullanım Alanları

Yüksek Tehlike kullanım alanları, yangın yükü ve patlama riski yüksek olan tesisleri kapsar. Aşağıda 4 alt sınıfa ayrılmıştır.

🔥

Yüksek Tehlike -1

Döşemelik kumaş ve muşamba fabrikaları kumaş ve muşamba yer döşemeleri imalatı
Boya, renklendirici, vernik imalatı
Yapay kauçuk, reçine, terebentin
Talaş fabrikaları Odun yünü imalatı

💥

Yüksek Tehlike -2

Aydınlatma fişeği fabrikaları
Plastik köpük ve sünger imalathaneleri
Katran damıtma
Otobüs ambarı, yüklü kamyonlar, vagonlar

⚡

Yüksek Tehlike -3

Selüloz nitrat fabrikaları

🧨

Yüksek Tehlike -4

Havai fişek fabrikaları

🧯

Taşınabilir Yangın Söndürücüler

Kullanılan Gazlar, Söndürücü Maddeler ve Ekipmanlar

💨

İtici ve Söndürücü Gazlar

Gaz	Kullanım Amacı	Özellikleri	Kullanıldığı Söndürücüler
N₂	İtici gaz	Yanıcı değil, kimyasal reaksiyonsuz	Kuru toz, köpük, su
CO₂	İtici + Söndürücü	Oksijeni azaltır, elektrik iletmez	CO₂ tüpleri
Hava	İtici gaz	Basınçlı hava	Su, köpük
Ar	İtici gaz	İnert, özel sistemler	Özel söndürme sistemleri
N₂+CO₂	İtici gaz	Endüstriyel sistemler	Özel sistemler

🧪

Söndürücü Maddeler ve Yangın Sınıfları

Madde	Yangın Sınıfı	Söndürme Prensibi
💧 Su	A	Soğutma
🫧 Köpük	A-B	Soğutma + Boğma
🧂 Kuru Toz (ABC)	A-B-C	Zincir reaksiyonunu kırma
🧂 BC Tozu	B-C	Kimyasal reaksiyonu durdurma
❄️ CO₂	B-C-E	Oksijeni azaltma
🧴 Islak Kimyasal	F	Sabunlaştırma

🧂

Kuru Kimyevi Toz Kimyasalları

Kimyasal	Kullanım Alanı
Monoamonyum Fosfat	ABC yangınları
Amonyum Sülfat	ABC yangınları
Sodyum Bikarbonat	BC yangınları
Potasyum Bikarbonat	BC yangınları
Potasyum Klorür	BC yangınları
Purple-K (Üre Potasyum Bikarbonat)	Havacılık, petrol tesisleri

🫧

Köpük ve CO₂ Söndürücüler

🫧 Köpük İçeriği

Su
Köpük konsantresi
Florlu/flor içermeyen katkı
Azot veya basınçlı hava

❄️ CO₂ İçeriği

Sadece:

Sıvılaştırılmış CO₂

Basınç ≈ 57 bar (20°C)

⚠️ CO₂ çıkış sıcaklığı: ≈ -78°C → Donma yanıkları riski, bu nedenle yalıtımlı boynuz (horn) kullanılır.

⚙️

Ana Ekipmanlar

🔹 Gövde (Silindir)

🔹 Valf

🔹 Emniyet Pimi

🔹 Mühür (Plastik Kilit)

🔹 Manometre

🔹 Hortum

🔹 Nozul

🔹 Taşıma Sapı

🔹 Sıkma Kolu

🔹 Dip Borusu (Sifon)

🔹 İç Kartuş (Kartuşlu tiplerde)

🔹 Askı Aparatı

🔹 Taban Halkası

💡 CO₂ tüplerinde manometre yok, doluluk ağırlık kontrolü ile tespit edilir.

📊

Basınç Sistemleri ve Manometre

🔧 Çalışma Sistemleri

Sürekli Basınçlı: Gaz tüp içinde, manometre var (en yaygın)

Kartuşlu Sistem: Gaz ayrı kartuşta, kullanımda tüpe verilir

🎨 Manometre Renkleri

🔴 Kırmızı (Sol) Basınç düşük

🟢 Yeşil Normal çalışma basıncı

🔴 Kırmızı (Sağ) Basınç fazla

🔥

Söndürme Mekanizmasına Göre Gazlar

Azot (N₂) — Sadece itici

Basınçlı Hava — İtici

CO₂ — Boğma + Kısmen Soğutma

Argon (Ar) — Oksijeni seyrelterek boğma

💡 CO₂ çıkışta sıcaklığı ≈ -78°C → donma yanığı riski, bu nedenle yalıtımlı boynuz kullanılır.

🧠

Sık Karıştırılan Noktalar

🔹 Azot (N₂) çoğunlukla yalnızca itici gaz olarak kullanılır.
🔹 CO₂ hem itici gaz hem de söndürücü maddedir.
🔹 ABC kuru kimyevi toz temel bileşeni monoamonyum fosfat'tır.
🔹 BC kuru kimyevi toz genellikle sodyum/potasyum bikarbonat içerir.
🔹 CO₂ tüpleri elektrik yangınlarında iz bırakmaz ve elektriği iletmez.
🔹 CO₂ söndürücülerde manometre yok, doluluk ağırlık kontrolü ile yapılır.

📅 2026 Mayıs C 🔵 Orta 🧯 Söndürücü

Kuru kimyasal tozlu yangın söndürücülerde kullanılan itici gaz, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Azot

B) Amonyak

C) Asetilen

D) Hidrojen

E) Oksijen

📅 2024 Aralık C 🟠 Orta 🧯 Söndürücü

Etiketinde BC tozlu ibaresi olan taşınabilir söndürme cihazlarıyla ilgili;

I. Benzin ve motorin gibi sıvı madde yangınının söndürülmesinde kullanılabilir.

II. Sodyum ve potasyum gibi yanabilen metal yangınının söndürülmesinde kullanılabilir.

III. Hava gazı ve hidrojen gibi yanıcı gaz madde yangınının söndürülmesinde kullanılabilir.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) I ve II

E) I ve III

📅 2022 Mayıs C 🟢 Kolay 📌 Yönetmelik

Taşınabilir yangın söndürme cihazları ve kullanımlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Kapı arkalarında bulundurulmamalıdır.

B) Otoparklarda tekerlekli tip söndürme cihazı olmalıdır.

C) 12 kg'dan hafif cihazlar zeminden en az 1 m yükseklikte olmalıdır.

D) Yılda bir kez yerinde genel kontrolleri yapılmalıdır.

E) Düşük tehlike sınıfında her 500 m² yapı inşaat alanı için 1 adet uygun tipte 6 kg'lik kuru kimyevi tozlu cihaz bulundurulmalıdır.

🧯

Yangın Söndürme Sistemleri 🧯

📅 2025 Mayıs A 🟡 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre bina tehlike sınıflandırmasında, aşağıdaki fabrikalardan hangisi yüksek tehlike kullanım alanına girmektedir?

A) Cam

B) Selüloz nitrat

C) Hayvan yemi

D) Otomotiv

E) Sabun

📅 2024 Mayıs A 🔴 Zor 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre aşağıdakilerden hangisi bina tehlike sınıflandırmasında orta tehlike kullanım alanı sınıfında yer alır?

A) Boya ve vernik imalatı

B) Odun yünü imalatı

C) Selüloz nitrat fabrikaları

D) Havai fişek fabrikaları

E) Hayvan yemi fabrikaları

📅 2023 Aralık C 🟢 Kolay 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre aşağıdakilerden hangisi yüksek tehlike kullanım alanı olarak sınıflandırılır?

A) Havai fişek fabrikası

B) Cam fabrikası

C) Sabun fabrikası

D) Atık kâğıt işletmesi

E) Deri eşya fabrikası

🛡️ Söndürme Sistemleri

💧

Sulu Söndürme Sistemi

Su deposu hacmi:

Düşük tehlike: 30 dakika
Orta tehlike: 60 dakika
Yüksek tehlike: 90 dakika

🚒 Hidrant Sistemi

Debi: ≥ 1900 l/dak
Çıkış basıncı: 700 kPa
Hidrant aralığı: Çok riskli 50 m, Riskli 100 m, Orta 125 m, Az 150 m
Binadan uzaklık: 5–15 m

🌧️

Yağmurlama Sistemi

Zorunlu olduğu yerler:

Yapı yüksekliği > 30.50 m (konut hariç)
Konut yüksekliği > 51.50 m
Kapalı otopark > 600 m²
Yataklı tesis: oda >100 veya yatak >200
Katlı mağaza/AVM > 2000 m²
Yanıcı madde alanı > 1000 m²

🚨 İtfaiye Su Verme Bağlantısı

Nominal çap: 100 mm
Rakor: 2 × 65 mm Storz
Bağlantı mesafesi: ≤ 18 m

📌

Önemli Notlar

Yanıcı malzeme içermeyen ıslak hacimlere yağmurlama gerekmez.
Yangına dayanıklı elemanlarla ayrılan merdiven yuvaları, asansör kuyuları, gazlı/kuru toz/su sprey sistemleri ile korunan mahallere yağmurlama yapılmaz.
Su ile reaksiyona giren maddelerin bulunduğu mahallere yağmurlama yapılmaz.

🛡️ Köpüklü, Gazlı ve Kuru Tozlu Sabit Otomatik Söndürme Sistemleri

📋

Sistem Tasarımı ve Kullanım

(1) Tesisin nitelik ve ihtiyaçlarına göre uygun, güncel, sertifikalı ve standartlara göre tasarlanır.
(2) Suyun etkisinin yeterli olmadığı veya su ile reaksiyona girebilecek maddeler bulunduğu hacimlerde uygun tipte sistem tesis edilir.
(3) Gazlı sistemler TS ISO 14520 esas alınır. Sesli ve ışıklı uyarılar ile personel tahliye edilir.
(4) Menfez, pencere, kapı ve bacalar otomatik kapanacak şekilde dizayn edilir.

💨

Gaz ve Oksijen Azaltma Sistemleri

(5) Halon alternatifi gazlar ile tasarlanmış sistemlerde uzun süreli kullanım geçerliliği belgelidir.
(6) Sürekli insan yaşamının olmadığı kapalı alanlarda (depo, arşiv, bilişim odaları) oksijen azaltma sistemleri uygulanabilir.
(7) Açık depo sahalarında yangın sırasında yakıtın oksijenle temasını kesecek tedbirler alınır.

📅 2025 Aralık A 🟣 Zor 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre köpüklü, gazlı ve kuru tozlu sabit otomatik söndürme ve önleme sistemleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Halon alternatif gazlar ile tasarımı yapılmış gazlı yangın söndürme sistemlerinde kullanılan söndürücü gazın, ilgili standartlara göre belgelenmiş uzun süreli kullanım geçerliliğinin olması gerekir.

II. Sürekli insan yaşamının olmadığı kapalı alanlarda (depo, arşiv, bilişim sistem odaları vb.) yangın oluşumunu önleyen ve akreditasyona tabi ulusal veya uluslararası sertifikasyon sistemine sahip oksijen azaltma sistemleri uygulanabilir.

III. Gazlı yangın söndürme sistemlerinin tasarımında TS ISO 11602-2 Standardı esas alınır.

A) Yalnız I

B) I ve II

C) I ve III

D) II ve III

E) I, II ve III

💧 Temiz Gazlı ve Kuru Kimyevi Yangın Söndürme Cihazları Kullanımı

🧪

Temiz Gazlı Sistemler

Hastaneler, huzurevleri, anaokulları ve benzeri yerlerde tercih edilir.
Dolu alanlarda güvenli, boşaltıldıktan sonra temizlik gerektirmez.
Kısa veya sıfır atmosferik kullanım ömrü ve düşük GWP ile çevre dostudur.
En yaygın türler: FM-200™, Novec™ 1230, Nitrojen/Argon/CO₂.

🧯

Kuru Kimyevi ve Erişim

Tehlike Sınıfı	Alan Başına Cihaz
Düşük	500 m² başına 1 cihaz
Orta / Yüksek	250 m² başına 1 cihaz

Otopark, depo, tesisat dairesi → tekerlekli tip cihaz zorunlu.
Ulaşma mesafesi: ≤ 25 m

💧 Yangın Söndürücülerin Bulundurulması

Kriter	Açıklama
Yerleştirme	Taşınabilir cihazlar duvara asma halkası ile kolay alınacak şekilde yerleştirilir.
Yükseklik	4–12 kg cihazlar ≈ 90 cm zeminden yükseklikte montajlanır.
Periyodik Kontrol	Bakım ve kontrol yılda 1 kez yapılır.
Kazan Dairesi	En az 1 adet 6 kg çok maksatlı tozlu cihaz.
Kat kaloriferi	Gazyağı kullanan binalarda 1 adet 6 kg ABC tozlu cihaz.
Tehlike Sınıfı	Düşük: 500 m², Orta/Yüksek: 250 m² başına 1 cihaz.

🛢️ Depo ve İstasyonlarda Söndürücüler

Alan	Gereklilik
LPG İstasyonu	Dispenser ile trafik yolu arası sabit korugan ≥50 cm yüksekliğinde.
Gaz Dedektörü	Dispenser/tank sahasına yerden ≤20 cm yükseklikte ATEX belgeli gaz dedektörü.
Depo ve Tank	TS 862-EN 3’e uygun 2 adet 12 kg kuru kimyevi tozlu cihaz.
Kapasiteye Göre İlave	10.000–100.000 kg: ilave 1 adet 12 kg, 100.000 kg üzeri her 250.000 kg için 1 adet ilave.
İstasyon İçinde	Her dispenser ve bina içinde 1 adet 6 kg; dolum ağzına 7–25 m mesafede 2 adet 50 kg tekerlekli.
Kontrol ve Yenileme	Yerinde kontrol yılda 1, 4. yıl sonunda maddeler yenilenir ve hidrostatik test uygulanır.

💨 Basınçlandırma Merdivenleri

Merdiven yüksekliği > 30.50 m ise basınçlandırma gerekir.
Bodrum kata hizmet veren merdivenler, 4 katın üzerinde ise basınçlandırılır.
Konut yüksekliği > 51.50 m ise basınçlandırma şarttır.
Acil durum asansör kuyuları basınçlandırılır.
Kapılar kapalı iken basınç farkı: ≥ 50 Pa, açık kapı: ≥ 15 Pa
Yangın güvenlik holü tarafında basınç dağılımı ayarlanır.

🛠️ Basınçlandırma Teknik Şartlar

Kapı koluna uygulanacak kuvvet ≤ 110 N
Hava hızı: ≥ 1 m/s (2 iç + 1 dış kapı açık)
Aşırı basınç için damper ve frekans kontrollü fan
Hava alımı ≥ 5 m uzaklıkta, >25 m merdivenlerde çok noktalı üfleme
Fan duman algıladığında otomatik durur.
El ile açma/kapama anahtarı bulunur.
Basınçlandırma yoksa pencere veya tepe havalandırması olmalıdır.

📅 2022 Aralık C 🟠 Orta 📌 Yönetmelik 🧯 Bakım & Test

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre; standartlarda aksi belirtilmedikçe taşınabilir yangın söndürme cihazlarının, içindeki söndürme maddeleri yenilenerek, hidrostatik testleri en geç kaçıncı yılın sonunda yapılmalıdır?

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

E) 5

⏱️ Yangına Dayanım Süresi

Yangına Dayanım Tabloları

🏢 Binalar / Ekipman	⏱️ Yangına Dayanım Süresi
🔥 Yangın kompartımanı	En az 60 dakika yangına dayanıklı, duman ve ısı geçirmez
🏠 Düşük tehlikeli yerler	En az 30 dakika yangına dayanıklı
🧱 Betonarme / betonarme-çelik kompozit elemanlar	120 dakika yangına karşı dayanıklı
🚧 Yangın Duvarları	En az 90 dakika
🏙️ Yüksek binalar	En az 120 dakika
➡️ Kaçış Yolları	En az 60 dakika
🚪 Yangın güvenlik holü	Duvar: 120 dakika, Kapı: 90 dakika duman sızdırmaz
🚪 Bir dış geçide açılan çıkış kapısı	30 dakika
🌀 Kaçış merdivenleri	Duvar: 120 dakika, Kapı: 90 dakika duman sızdırmaz
🚪 Kaçış merdiveni ve yangın güvenlik holü kapıları	4 kattan az: 60 dk Bodrum + 4 kat ve üzeri: 90 dk
🪟 Pencereler (≤30.50 m binalar)	En az 30 dakika dayanıklı malzeme
↗️ Dış kaçış merdiveni	En az 60 dakika dayanıklı malzeme
🚪 Kaçış yolu kapıları	30.50 m’den az: 60 dk 30.50 m ve üzeri: 90 dk, duman sızdırmaz

🏨 Ekipman / Malzeme	⏱️ Yangına Dayanım Süresi
🛏️ Yatak odaları	İç koridordan 60 dakika Dış koridordan 60 dakika dayanıklı duvar
🚪 İç koridora açılan kapılar	En az 30 dakika
🚪 Dış koridora açılan kapılar	En az 30 dakika
💨 Duman kesicileri	En az 60 dakika
➡️ Bölme içindeki kaçış kapıları	Yangına en az 60 dakika dayanıklı ve duman sızdırmaz

🏗️ Ekipman / Malzeme	⏱️ Yangına Dayanım Süresi
🔥 Kazan daireleri	Bina diğer kısımlarından 120 dk dayanıklı bölmelerle ayrılır
🚪 Kazan dairesi çıkış kapıları	90 dakika
🧱 Kazan dairesi - yakıt deposu bölmesi	120 dakika
🍳 Mutfaklar ve çay ocakları	120 dakika
🏠 Çatılar	120 dakika
🛗 Asansör kuyusu ve makine dairesi	En az 60 dakika, yanıcı olmayan malzeme
⚡ Acil durum asansörü kabloları	60 dakika
🔌 Transformatör odası	120 dakika
🔋 Jeneratör odası	120 dakika
📡 Tüm kablolar	60 dakika
💨 Havalandırma & duman tahliye	120 dakika
🔄 Basınçlandırma sistemi	120 dakika
💥 Patlayıcı madde binaları	120 dakika
🎯 Av malzemesi satış alanları	180 dakika
🛢️ Dolu tüp depo alanları	120 dakika
🚪 Tüp depo kapıları	90 dakika
⛽ LPG satış yerleri	Yer: 120 dk, Bölmeler: 90 dk

🧯 Yanıcı & Parlayıcı Sıvılar	⏱️ Yangına Dayanım Süresi
🏭 Depo alanları	Diğer alanlardan 90 dakika dayanıklı duvar & döşeme
🛒 Perakende satış yerleri	90 dakika duvar & döşeme 200°C’de 10 dk dayanıklı kabin
⚠️ 2. Tehlike bölgesi	120 dakika
🏢 Bina deposu (duvarlar)	120 dakika
🚪 Kapılar	120 dakika
⛽ Yerüstü tank depolama	120 dakika

Bina Kullanım Sınıfları	Yapı Elemanlarının Yangına Dayanım Süreleri (dak)
		Bodrum Katlar(1) (üstündeki döşeme dahil)			Giriş veya Üst Katlar
		Bodrum Kat(lar)ın Derinliği*(m)		Bina Yüksekliği (m)
		10 m'den fazla	10 m'den az	5 m'den az	21,50 m'den az	30,50 m'den az	30,50 m'den fazla
1. Konutlar	a) Bir ve İki Ailelik Evler	-	30(2)	30	60	-	-
1. Konutlar	b) Apartmanlar	90	60	30(2)	60	90	120
2. Konaklama Amaçlı Binalar	- yağmurlama sistemi yok	90	60	60	60	90	İzin verilmez
2. Konaklama Amaçlı Binalar	- yağmurlama sistemli	60	60	30(2)	60	60	120(3)
3. Kurumsal Binalar	- yağmurlama sistemi yok	90	60	60	60	90	İzin verilmez
3. Kurumsal Binalar	- yağmurlama sistemli	90	60	30(2)	60	90	120(3)
4. Büro Binaları	- yağmurlama sistemi yok	90	60	30(2)	60	90	İzin verilmez
4. Büro Binaları	- yağmurlama sistemli	60	60	30(2)	30(2)	60	120(3)
5. Ticaret Amaçlı Binalar	- yağmurlama sistemi yok	90	60	60	60	90	İzin verilmez
5. Ticaret Amaçlı Binalar	- yağmurlama sistemli	60	60	30(2)	30(2)	60	120(3)
6. Endüstriyel Yapılar	- yağmurlama sistemi yok	120	90	60	90	120	İzin verilmez
6. Endüstriyel Yapılar	- yağmurlama sistemli	90	60	30(2)	60	90	120(3)
7. Toplanma Amaçlı Binalar	- yağmurlama sistemi yok	90	60	60	60	90	İzin verilmez
7. Toplanma Amaçlı Binalar	- yağmurlama sistemli	60	60	30(2)	60	90	120(3)
8. Depolama Amaçlı Tesisler	a) Depolar - yağmurlama sistemi yok	120	90	60	90	120	İzin verilmez
	- yağmurlama sistemli	90	60	30(2)	60	90	120(3)
	b) Otopark - açık otoparklar	-	-	15(2)(4)	15(2)(4)	15(2)(4)	60
	- diğer otoparklar	90	60	30(2)	60	90	120(3)

🧱 Yangın Kompartımanları ve Yangın Duvarları

Binalarda yangının yayılmasını sınırlamak ve güvenli tahliyeyi sağlamak amacıyla yangın kompartımanları ve yangın duvarları oluşturulur. Aşağıda bu iki önemli kavramın temel kuralları verilmiştir.

🏢

Yangın Kompartımanları

⏱️ Dayanım süreleri

Kompartıman duvar ve döşemelerinin yangına en az direnç süreleri Ek-3/B’de belirtilmiştir.

⚠️ Kompartıman duvarı olması gereken yerler

• İki veya daha çok binanın ortak duvarları
• Kazan daireleri, otoparklar
• Ana elektrik dağıtım odaları
• Trafo merkezleri, orta gerilim merkezleri
• Jeneratör grubu odaları

🏘️ Müşterek duvarlar ve ikiz evler

İki veya daha çok binaya ait müşterek duvarlar yangına dayanıklı duvar olarak inşa edilir. İkiz evleri birbirinden ayıran her duvar yangın duvarı olur.

🏙️ Yüksek binalarda kompartıman

• Konut harici: 21.50 m’den fazla

• Konut: 30.50 m’den fazla

📌 En çok 3 kat bir kompartıman

🏛️ Atriumlar

• Sadece düşük ve orta tehlikeli binalarda

• Alan 90 m²'den küçük olamaz

🔹 Alan < 90 m² ise: 45 cm duman perdesi, yağmurlama 15-30 cm uzaklıkta, aralar ≤ 2 m

• Doğal veya mekanik duman kontrolü

🔒 Kompartıman etkinliği

Dayanıklılık birleşme noktalarında da sürekli olur. Dayanıksız açıklık bulunamaz.

📌 Yangın kompartımanı: Yangının yayılmasını sınırlayan, yangına dayanıklı elemanlarla çevrili alan

🧱

Yangın Duvarları

⏱️ Dayanım süresi

Bitişik nizam yapıları ayıran yangın duvarları, en az 90 dakika dayanıklı olmalıdır.

🚫 Delik ve boşluk yasağı

Yangın duvarlarında delik ve boşluk bulunamaz.

📌 Zorunlu açıklık varsa: • Duvar direncinin yarı süresi kadar dayanıklı • Kapılar kendiliğinden kapanan ve duman sızdırmaz • Çevresi yanıcı maddeden arındırılır

⚡ Tesisat geçişleri

Su, elektrik, ısıtma, havalandırma ve benzeri tesisatın duvardan geçmesi hâlinde:

• Tesisat çevresi açıklık kalmayacak şekilde

• Duvar dayanım süresi kadar yangın ve dumana karşı yalıtılır

🏙️ Yüksek binalarda düşey şaftlar

Çöp, haberleşme, evrak ve teknik donanım şaftları:

• Duvarlar: 120 dakika dayanıklı

• Kapaklar: 90 dakika dayanıklı ve duman sızdırmaz

📌 Yangın duvarı: Binaları veya bölümleri ayıran, yangının yayılmasını engelleyen düşey eleman

🏢 Cepheler ve Çatılar

Binalarda yangının dış cephe ve çatı üzerinden yayılmasını önlemek amacıyla aşağıdaki kurallara uyulması zorunludur.

🧱

Cepheler

📌 Dış cephe malzemesi

• Bina yüksekliği > 28.50 m → Zor yanıcı

• Diğer binalar → En az zor alevlenici

🔹 Katlar arası alev geçişini önlemek için: ≥ 100 cm yangına dayanıklı cephe elemanı veya cephe yağmurlama sistemi (aralık ≤ 2 m, mesafe ≤ 1.5 m)

📌 Geleneksel cephe sistemleri

a) Isı yalıtım sistemi → Sertifikalı olmalı

b) Yüksekliği < 28.50 m: 1.5 m hiç yanmaz kaplama

Yükseklik > 6.50 m: pencere kenarları ≥ 15 cm (yan) ve ≥ 30 cm (üst) hiç yanmaz bariyer

c) Farklı yükseklikte bitişik nizam → Alçak binanın çatı hizasındaki kat hiç yanmaz kaplama

📌 Giydirme cephe sistemleri

a) Döşeme kesişimleri → alev geçişini engelleyecek şekilde yangın dayanım süresince yalıtılır

b) Derzleri açık veya havalandırmalı → malzemeler en az zor yanıcı

🌲 Orman alanları

• Tüm dış cepheler hiç yanmaz

• Kapı/pencere doğramaları hiç yanmaz ve ≥ 30 dk yangına dayanıklı

• Çift cam veya kırılmaz / 30 dk dayanıklı cam

• Binaya 15 m’den yakın eklentiler → hiç yanmaz veya ≥ 30 dk dayanıklı

📌 Cephelerde yangın yayılımını önlemek için malzeme sınıfı ve bariyerler kritik önemdedir.

🏠

Çatılar

📌 Tasarımda dikkate alınacak ihtimaller

• Çökme • Yangının girişi ve tutuşma • Çatı altında yayılma • Rüzgâr etkileri • Işıklıktan yangın geçişi • Yüzeyde yayılma ve alev damlaları • Bitişik nizamda komşu çatıya geçiş

📌 Çatı kaplama malzemeleri

• Kaplamalar: BROOF sınıfı

• Kaplama altı yüzey/yalıtım: En az zor alevlenici

✅ Yanmaz kaplama kullanılırsa → alt yüzey normal alevlenen olabilir

📌 Yüksek binalar ve bitişik nizam

• Çatı döşemeleri yatay yangın kesici

• Taşıyıcı sistem ve kaplamalar yanmaz

🌲 Orman alanları

• Çatı kaplamaları, deresi, baca kenarı, yağmur oluğu/borusu → hiç yanmaz

• Taşıyıcı sistem → hiç yanmaz

• Kaplama altı yüzey/yalıtım → en az zor yanıcı

⚠️ Not: Orman alanlarında daha üst seviye kriterler varsa, onlara uyulur.

📌 Çatılarda BROOF sınıfı malzeme ve yanmaz taşıyıcı sistem zorunludur.

📅 2023 Aralık A 🟡 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre aşağıdakilerden hangisi 2022 yılında yapılan bir binanın çatı inşasında dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?

A) Çatı kaplamaları BROOF Sınıfı malzemelerden yapılmalıdır.

B) Çatının altında ve içinde yangının yayılması ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır.

C) Çatı kaplaması yüzeyinin tutuşması ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır.

D) Yüksek binalarda ve bitişik nizam yapılarda çatıların oturdukları döşemelerin yatay yangın kesici niteliğinde olması gerekir.

E) Çatıya yangın güvenlik holünden bir kapı ile ayrılan hol, koridor veya lobiden geçilerek ulaşılmalıdır.

🚪 Kaçış Yolları ve Yangın Güvenlik Holü

🚪

Madde 31 – Kaçış Yolları BYKHY

🏛️

Tanım ve Kapsam

Madde 31 / (1)

Kaçış yolları, bir yapının herhangi bir noktasından yer seviyesindeki caddeye kadar olan devamlı ve engellenmemiş yolun tamamıdır.

Kapsamına girenler:
a) Oda ve diğer bağımsız mekânlardan çıkışlar
b) Her kattaki koridor ve benzeri geçitler
c) Kat çıkışları
ç) Zemin kata ulaşan merdivenler
d) Zemin katta merdiven ağızlarından son çıkışa götüren yollar
e) Son çıkış

🛗

Asansörler ve Kriterler

Madde 31 / (2) – (3)

❌ Asansörler kaçış yolu olarak kabul edilmez.

Belirleme Kriterleri:
Yapının kullanım sınıfı, kullanıcı yükü, kat alanı, çıkışa kadar alınacak yol ve çıkışların kapasitesi esas alınır. Her katta, o katın kullanıcı yüküne ve en uzun kaçış uzaklığına göre çıkış imkânları sağlanır.

🏗️

Esneklik ve Kullanım

Madde 31 / (4) – (5) – (6)

⬆️ Bodrum Katlar dahil bütün katlara hizmet verebilir.

Değişik amaçlı kullanımlarda, yapı bütününe ilişkin gerekler en sıkı kaçış gerekleri olan kullanım tipi esas alınarak tespit edilir.

İstisna: Tuvaletler, soyunma odaları, depolar ve personel kantinleri gibi mekânların döşeme alanları, aynı katta olsalar bile kullanıcı yükü hesaplamalarında dikkate alınmayabilir.

🪜

Merdiven ve Rampalar

Madde 31 / (7)

Bir katı geçmeyen açık merdivenler ile bir kat inilerek veya çıkılarak bina dışına tahliyesi olan kata ulaşılan yürüyen merdivenler ve rampalar, Ek-5/B’de belirtilen uzaklıklara uygun olmak şartıyla kaçış yolu olarak kabul edilir.

⚠️ Önemli Kural: Kullanıcı sayısı 50 kişiyi geçen katlarda, kaçış yollarının kapasite ve sayı bakımından en az yarısının korunmuş olması gerekir.

📅 2021 Aralık C 🔵 Orta 📌 Yönetmelik

Kaçış yolları, yangın sırasında bir yapının herhangi bir noktasından yer seviyesindeki caddeye kadar olan devamlı ve engellenmemiş yolun tamamıdır.

Aşağıdakilerden hangisi bir yapıda bütün kullanıcılara elverişli kaçış imkânı sağlayacak şekilde düzenlenecek kaçış yollarının belirlenmesinde dikkate alınması gereken hususlardan biri değildir?

A) Yapının kullanım sınıfı

B) Kullanıcı yükü

C) Kat alanı

D) Yapının bulunduğu bölge

E) Çıkışların kapasitesi

Binalarda güvenli tahliye için kaçış yollarının genişliği ve sayısı ile yangın güvenlik hollerine ilişkin asgari kurallar aşağıda verilmiştir.

📏

Kaçış Yolu Sayısı ve Genişliği

📌 Toplam çıkış genişliği

Hesaplama: (kullanıcı sayısı / birim genişlikten geçen kişi sayısı) × 0.5 m

Asgari tek çıkış genişliği:

50-500 kişi → 100 cm 501-2000 kişi → 150 cm ≥ 2001 kişi → 200 cm

⚠️ Koridor/hol olarak kullanılıyorsa ≥ 110 cm · Hiçbiri 80 cm’den dar olamaz

🏙️ Yüksek binalarda: Kaçış yolları ve merdivenler ≥ 120 cm

Merdiven bölümleri: Genişlik > 200 cm → korkuluk ile 100-160 cm parçalara ayrılır

Koridor yüksekliği ≥ 210 cm

İki çıkış gereken mekânlar: Her çıkış toplam kullanıcının en az yarısını karşılayacak genişlikte

Temiz genişlik ölçümü:

a) Merdivenlerde: küpeşte çıkıntısının 80 mm’si dâhil

b) Tek kanatlı kapı: 80-120 cm · İki kanatlı: açık kanatlar arası ölçü

Çıkış/erişim yolları:

a) Açıkça görülebilir veya simgelerle vurgulanmış, her an kullanılabilir (engelsiz)

b) Başka mekânlardan geçmek zorunda kalmadan doğrudan çıkışa erişim

📌 Kaçış yolları hesaplanırken kullanıcı sayısı ve birim genişlikten geçen kişi sayısı esas alınır.

🛡️

Yangın Güvenlik Holü

Amaç: Kaçış merdivenlerine duman geçişini engellemek, söndürme/kurtarma elemanlarınca kullanılmak, engelli/yaralı bekletmek için yapılır.

Duvar ve yapı elemanları: Duvar, tavan ve taban yapımında hiç yanıcı malzeme kullanılamaz. Duvar yangına karşı en az 120 dk dayanıklı olmalıdır.

Kapı: Yangın güvenlik holü kapısı, yangına karşı en az 90 dk dayanıklı, duman sızdırmaz ve kendiliğinden kapanır özellikte olmalıdır.

Yangın güvenlik holü ölçüleri:

Taban alanı: 3-6 m² Kaçış yönü boyu: ≥ 1.8 m

Acil durum asansörü önü hol:

Alan: 6-10 m² Her boyut: ≥ 2 m

Döşeme eğimi: Asansör holünde çıkış kapısına doğru ≤ 1/200

Erişim: Kaçış merdivenlerine yangın güvenlik holü veya kapı ile ayrılan hol/koridor/lobiden geçilerek ulaşılır.

📌 Acil durum asansörü ile yapı yüksekliği 51.50 m’den fazla olan binalarda kaçış merdiveni önüne yangın güvenlik holü yapılması zorunludur. Acil durum asansörünün yangın merdiveni önündeki güvenlik holüne açılması gerekir.

📅 2026 Mayıs A 🟢 Kolay 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre, yangın güvenlik holleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

I. Yangın güvenlik hollerinin duvarları, yangına en az 120 dakika dayanıklı olmalıdır.

II. Yangın güvenlik holleri, yangına en az 90 dakika dayanıklı, duman sızdırmaz kapı ile diğer bölümlerden ayrılmış olmalıdır.

III. Yangın güvenlik hollerinin taban alanı 3m²'den az, 6m²'den fazla ve kaçış yönündeki boyutu 1,8 m'den az olamaz.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I ve III

D) II ve III

E) I, II ve III

📅 2025 Aralık C 🔵 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre 2022 yılında inşa edilen bir binadaki yangın güvenlik holleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Yangın güvenlik hollerinin taban alanı 10 m² den az olamaz.

B) Yangına en az 120 dakika dayanıklı duvar ve en az 90 dakika dayanıklı duman sızdırmaz kapı ile diğer bölümlerden ayrılması gerekir.

C) Yangın güvenlik hollerinin duvar, tavan ve tabanında hiçbir yanıcı malzeme kullanılamaz.

D) Yangın güvenlik hollerinin kaçış yönündeki boyutu 1,8 m'den az olamaz.

E) Yangın güvenlik hollerinin kullanmaya uygun şekilde boş bulundurulmasından bina veya iş yeri sahibi ve yöneticileri sorumludur.

📅 2024 Mayıs B 🔴 Zor 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre bir binada yangın güvenlik holleri;

I. kaçış merdivenlerine dumanın geçişinin engellenmesi,

II. söndürme ve kurtarma elemanlarınca kullanılması,

III. gerektiğinde engellilerin ve yaralıların bekletilmesi

Amaçlarından hangileri için yapılır?

A) Yalnız II

B) Yalnız III

C) I ve II

D) I ve III

E) I, II ve III

📅 2023 Aralık B-C 🔵 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre;

I. Yüksek binalarda kaçış yollarının ve merdivenlerin genişliği 120 cm'den az olamaz.

II. İki çıkış gereken mekânlarda her bir çıkışın toplam kullanıcı yükünün dörtte birini karşılayacak genişlikte olması gerekir.

III. Kaçış yolu koridoru yüksekliği 210 cm'den az olamaz.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I ve II

D) I ve III

E) II ve III

🚪 Kaçış Yolu Kapıları

Kaçış yolu kapıları, yangın ve acil durumlarda güvenli ve hızlı tahliyeyi sağlamak amacıyla aşağıdaki asgari özelliklere sahip olmalıdır.

📏

Asgari Ölçüler

Genişlik: ≥ 80 cm

Yükseklik: ≥ 200 cm

🚫 Eşik olmamalı · 🚫 Dönel kapı / turnike kullanılamaz

📌 Genişlik ≥ 80 cm · Yükseklik ≥ 200 cm

🚪

Açılma Yönü ve Kilit

• Kapı kanatları hareketi engellememeli

• Kullanıcı yükü > 50 kişi ise kapı kaçış yönüne açılmalı

• Kapılar el ile açılabilmeli ve kilitli tutulmamalı

📌 >50 kişi → kaçış yönüne açılır · Kilit yasak

🛡️

Yangın Dayanım Süresi

• Kapılar duman sızdırmaz olmalı

• 4 kattan az hizmet veriyorsa → ≥ 60 dk

• Bodrum veya ≥4 kat → ≥ 90 dk

• Kendiliğinden kapanan · İtfaiye girişine izin vermeli

📌 4 kattan az: 60 dk · 4+ kat / bodrum: 90 dk

📐

Temiz Genişlik Ölçümü

Tek kanatlı kapı: kasa ile 90° açık kanat arası ölçü

Tek kanat genişlik: 80-120 cm

İki kanatlı kapı: her iki kanat 90° açıkken kanat yüzeyleri arası ölçü

📌 Tek kanat: 80-120 cm

🔓

Kapı Kolu Kullanmadan Açılma

• Merdivenden güvenli alana açılan tüm kaçış yolu kapıları

• Bir kattaki kişi sayısı > 100 ise kaçış merdiveni/koridor/hol kapıları

• Kapı kolu kullanılmadan açılabilmeli

📌 >100 kişi → kolsuz açılma zorunlu

💪

Açılma Kuvveti

≤ 110 N

Maksimum açılma kuvveti

📌 Kapılar 110 N'u geçmeyen kuvvetle açılabilmeli

📌 Maksimum 110 N

📌

Özet: Kaçış yolu kapıları ≥80 cm genişlik, ≥200 cm yükseklik, tek kanat 80-120 cm, >100 kişi → kolsuz açılma, ≤110 N kuvvetle açılabilmelidir.

📅 2025 Mayıs C 🟠 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e göre, acil çıkış kapıları için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Çalışanların hemen ve kolayca açabilecekleri şekilde yapılmalıdır.

B) Doğrudan, güvenli bir alana yönlendirmelidir.

C) Kaçış istikametine doğru açılmalıdır.

D) Raylı veya döner kapı olmalıdır.

E) Yanmaya dayanıklı malzemeden imal edilmelidir.

📅 2021 Aralık A 🔵 Zor 📌 Yönetmelik

Binalarda yangın ve diğer acil hâl tahliyelerinde kullanılacak kaçış yollarının belirlenmesi gerekir. Buna göre 2020 yılında inşa edilmiş bir binanın kaçış yolu kapılarıyla ilgili,

I. En çok 110 N'lik bir kuvvetle açılabilecek şekilde tasarlanmalıdır.

II. Dönel kapılar ile turnikeler, çıkış kapısı olarak kullanılmalıdır.

III. El ile açılması ve kilitli tutulmaması gerekir.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I ve III

D) II ve III

E) I, II ve III

🚪 Acil Çıkış Sayıları

Bütün yapılarda, aksi belirtilmedikçe, en az 2 çıkış tesis edilmesi ve çıkışların korunmuş olması gerekir.

🚪

En Az 2 Çıkış

ZORUNLU

25 kişi YÜKSEK TEHLİKELİ

▼ aşıldığında

50 kişi HER MEKÂN

▼ aşıldığında

ÇIKIŞ ZORUNLU

🚪

En Az 3 Çıkış

KİŞİ SAYISI ARTTIKÇA

Kişi sayısı

500 kişi

▲ geçer ise

ÇIKIŞ ZORUNLU

🚪

En Az 4 Çıkış

YÜKSEK KAPASİTE

Kişi sayısı

1000 kişi

▲ geçer ise

ÇIKIŞ ZORUNLU

🚪

Bölünmemiş Tek Mekânlarda Çıkışlar Arası Mesafe: Bölünmemiş tek mekânlarda 2 çıkış gerekiyor ise çıkışlar arasındaki mesafe, yağmurlama sistemi bulunmadığı takdirde diyagonal mesafenin 1/2'sinden ve yağmurlama sistemi mevcut ise diyagonal mesafenin 1/3'ünden az olamaz.

🪜

Koridor ve Kaçış Merdivenleri Arası Mesafe: Çıkış mesafelerinin kapıdan alındığı bina kullanım sınıflarında, bir koridor içindeki 2 kaçış merdiveni arasındaki mesafe, yağmurlama sistemi olmayan yapılarda koridor uzunluğunun yarısından ve yağmurlama sistemi olan yapılarda ise koridor uzunluğunun 1/3'ünden az olamaz.

🌀 Kaçış Merdiveni Özellikleri

Kaçış merdivenleri, yangın ve acil durumlarda güvenli tahliyeyi sağlamak amacıyla aşağıdaki asgari özelliklere sahip olmalıdır.

🚪

Dışa Açılma

Kaçış merdivenlerinin kapasite ve sayı bakımından en az yarısı doğrudan bina dışına açılmalıdır.

📌 En az 1/2'si dışa açık

📏

Dışa Çıkış Mesafesi

Merdiven indiği nokta ile dış açık alan arasındaki uzaklık:

≤ 10 m (normal)

≤ 15 m (yağmurlama sistemli)

📌 Dışa açık alan görülmeli, erişilebilir olmalı

🔄

Sahanlık Düzeni

Her döşeme düzeyinde 17 basamaktan çok olmayan ve 4 basamaktan az olmayan aralıkla sahanlık düzenlenir.

⛔ Dengelenmiş merdiven: Yasak (H>15.50 m veya >100 kişi)

📐

Sahanlık ve Basamak

• Sahanlık genişlik/uzunluğu ≥ merdiven genişliği
• Basamaklar kaymayı önleyici malzemeden

📌 Kaymaz basamak zorunlu

🚪

Kapı Konumlandırma

Sahanlığa açılan kapılar, kaçış yolunun 1/3'ünden fazlasını daraltamaz.

📌 Daraltma ≤ 1/3

📏

Yükseklik ve Kot Farkı

• Baş kurtarma yüksekliği: ≥ 210 cm
• Sahanlıklar arası kot farkı: ≤ 300 cm

📌 H ≥ 210 cm · ΔH ≤ 300 cm

👣

Basamak Ölçüleri

• Basamak yüksekliği: ≤ 175 mm
• Basamak genişliği: ≥ 250 mm

📌 175 mm ≤ h · r ≥ 250 mm

🛡️

Korkuluk ve En Dar Basamak

• En dar basamak (kova hattı): Konut: ≥100 mm / Diğer: ≥125 mm
• Her iki yanda duvar, korkuluk veya küpeşte zorunlu

📌 Korkuluk zorunlu

🚫

Şaft ve Cihaz Yasağı

Kaçış merdiveni yuvasına ve yangın güvenlik holüne:

Elektrik ve mekanik tesisat şaftı kapakları
Kombi kazanı, iklimlendirme dış ünitesi
Sayaç ve benzeri cihazlar konulamaz

📌 Hiçbir cihaz konulamaz

🏢

(1) Yapının ortak merdivenlerinin yangın ve diğer acil hâllerde kullanılabilecek özellikte olanları, kaçış merdiveni olarak kabul edilir.

🧩

(2) Kaçış merdivenleri, yangın ve diğer acil hâl tahliyelerinde kullanılan kaçış yolları bütününün bir parçasıdır ve diğer kaçış yolları öğelerinden bağımsız tasarlanamazlar.

🛡️

(3) Kaçış merdivenlerinin duvar, tavan ve tabanında hiçbir yanıcı malzeme kullanılamaz ve bu merdivenler, yangına en az 120 dakika dayanıklı duvar ve en az 90 dakika dayanıklı duman sızdırmaz kapı ile diğer bölümlerden ayrılır.

👤

(4) Kaçış merdivenlerinin kullanıma uygun şekilde boş bulundurulmasından, bina veya işyeri sahibi ve yöneticileri sorumludur.

📅 Sınav Sorusu 🔵 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre, “kaçış merdivenleri” için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Kaçış merdivenleri, yangın ve diğer acil hâl tahliyelerinde kullanılan kaçış yollarından ayrı ve bağımsız olarak tasarlanır.

B) Kaçış merdiveninin kullanımına uygun bulundurulmasından bina veya iş yeri sahibi ve yöneticileri sorumludur.

C) Kaçış merdivenlerinin duvar, tavan ve tabanında hiçbir yanıcı malzeme kullanılamaz.

D) Kaçış merdivenleri, yangına en az 120 dakika dayanıklı duvar ve en az 90 dakika dayanıklı duman sızdırmaz kapı ile diğer bölümlerden ayrılır.

E) Yapının ortak merdivenlerinin yangın ve diğer acil hâllerde kullanılabilecek özellikte olanları, kaçış merdiveni olarak kabul edilir.

🌀 Dış Kaçış Merdiveni ve Dairesel Merdiven

Yangın ve acil durumlarda dış kaçış merdivenleri ve dairesel merdivenler belirli koşullar altında kullanılabilir. Aşağıda bu iki merdiven türüne ilişkin asgari kurallar verilmiştir.

🚪

Dış Kaçış Merdiveni

✅ İç merdiven yerine kullanım: Dışarıda yapılan açık kaçış merdiveni, ilgili gereklere uyulması şartıyla iç kaçış merdivenleri yerine kullanılabilir. Korunumlu yuva içinde bulunması şart değildir.

🚫 Yan boşluk yasağı: Açık dış kaçış merdiveninin herhangi bir bölümüne, yanlardan yatay ve alttan düşey uzaklık olarak 3 m içerisinde, merdivenin özelliklerinden daha az korunumlu kapı, pencere gibi duvar boşluğu bulunamaz.

⛔ Yüksek binalarda yasak: Bina yüksekliği 21.50 m’den fazla olan binalarda, bina dışında açık merdivenlere izin verilmez.

📌 Dış kaçış merdiveni korunumlu yuva gerektirmez, ancak 3 m içinde boşluk olmamalıdır.

🔄

Dairesel Merdiven

✅ Kullanım koşulları: Yanmaz malzemeden, en az 100 cm genişlikte, kullanıcı yükü 25 kişi’yi aşmayan katlarda zorunlu çıkış olabilir.

📏 Yükseklik sınırı: Dairesel merdivenler 9.50 m’den daha yüksek olamaz.

👣 Basış genişliği: Kova merkezinden en fazla 50 cm uzaklıktaki basış genişliği ≥ 250 mm.

📐 Basamak yüksekliği: ≤ 175 mm

📏 Baş kurtarma yüksekliği: ≥ 2.50 m

📌 Dairesel merdiven: yanmaz, ≥100 cm, ≤25 kişi, ≤9.50 m, ≥250 mm basış

📌

Özet: Dış kaçış merdiveni korunumlu yuva gerektirmez, yüksek binalarda (21.50 m üzeri) yasaktır, yan boşluklarda 3 m kuralı vardır. Dairesel merdiven yanmaz, en az 100 cm, ≤ 25 kişi, ≤ 9.50 m, basış ≥ 250 mm olmalıdır.

🏠 Konutlarda Kaçış Yolları ve Merdivenler

Konutlarda yangın ve acil durumlarda güvenli tahliyeyi sağlamak amacıyla aşağıdaki kaçış yolu ve merdiven kurallarına uyulması zorunludur.

🏘️

4 Kat ve Altı Konutlar

Bodrum katlar dâhil 4 katı geçmeyen konutlar, tek evler, ikiz evler ve sıra evlerde kaçışlar, kaçış mesafesi aranmaksızın normal merdivenlerle sağlanabilir. Bu merdivenlerde başka herhangi bir özellik aranmaz.

📌 4 kat → Normal merdiven yeterli

📏

Kaçış Mesafesi

Normal: ≤ 20 m

Yağmurlama sistemli: ≤ 30 m

İkiden çok ara kat yoksa: üst kat döşeme alanı ≤ 70 m² (tek kapı varsa üst kata konulamaz)

📌 20 m (normal) · 30 m (yağmurlama)

🚪

Doğrudan Erişim

Konut birimlerinden bütün çıkışlar, kaçış merdivenlerine veya güvenli bir açık alana doğrudan erişim imkânı sağlayacak şekilde olmalıdır.

📌 Doğrudan erişim zorunlu

📐

Kaçış Uzaklığı Ölçümü

• Apartman dairelerinin kapısından başlanarak ölçülür.

• Tek doğrultuda kaçış → en uzaktaki kapıdan ölçülür.

• İki ayrı doğrultuda kaçış → her kapıdan ayrı ölçülür.

📌 Daire kapısından ölçüm

🌀

Yapı Yüksekliğine Göre Merdiven Düzenlemeleri

a) Yapı yüksekliği 21.50 m altı → KORUNUMSUZ MERDİVEN (ikinci çıkış aranmaz)

b) 21.50 m < 30.50 m → EN AZ 2 MERDİVEN (biri korunumlu, her daireden 2 merdivene ulaşım)

c) 30.50 m < 51.50 m → 2 KORUNUMLU MERDİVEN (biri yangın güvenlik holü veya basınçlandırma)

ç) Yapı yüksekliği 51.50 m üzeri → 2 KORUNUMLU + GÜVENLİK HOLÜ + BASINÇLANDIRMA

📌 Yükseklik arttıkça güvenlik önlemleri artar

🏗️

Bodrum Katlar

• Farklı amaçlı bodrum katlarda, konut ile ortak kullanılan kaçış merdivenlerinin önüne yangın güvenlik holü düzenlenir.

• Giriş/çıkış/şaftları 120 dakika dayanıklı döşeme/bölme ile ayrılan bodrum katlar, yapı yüksekliğine dahil edilmez.

📌 Bodrum → güvenlik holü, 120 dk ayrım

🏠

Çatı Arası Piyesler

• Çatı arası piyeslerden binanın normal merdivenine veya korunumlu kaçış merdivenine alternatif kaçış imkânı sağlanması durumunda, çatı arası piyes yüksekliği yapı yüksekliğine dahil edilmez.

📌 Alternatif kaçış varsa yüksekliğe dahil değil

📌

Özet: 4 kat → normal merdiven · ≤20 m kaçış (yağmurlama ile 30 m) · ≥21.50 m → 2 merdiven · ≥30.50 m → 2 korunumlu merdiven · ≥51.50 m → korunumlu + hol + basınçlandırma

📅 2024 Aralık A 🔵 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre yukarıdakilerin hangilerinde kaçışlar, kaçış mesafesi aranmaksızın normal merdivenlerle sağlanabilir?

I. İkiz evler

II. 5 katı geçen konutlar

III. Tek bir kullanıma hizmet veren binalar

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I ve III

D) II ve III

E) I, II ve III

🏥 Sağlık Yapıları

Hastaneler, yaşlı bakım evleri ve engelli bakım evleri gibi sağlık yapılarında yangın güvenliği için aşağıdaki özel kurallara uyulması zorunludur.

🛏️

Hasta Odası Çıkışları

Kullanıcı yükü

kişiyi aşan her oda için

🚪 2 kapı

birbirinden uzakta konuşlandırılmış

📌 >15 kişi → 2 çıkış zorunlu

🧱

Yangın Kompartımanları

Yatılan kat alanı

> 300 m²

İki veya daha fazla yangın kompartımanına ayrılır

veya korunumlu yatay tahliye alanları teşkil edilir.

Yatay tahliye alanı hesabı:

2.8 m² / kişi

📌 >300 m² → kompartıman veya yatay tahliye

🛤️

Koridor Genişliği

Hastanelerde koridor genişliği

2 m

'den az olamaz

📌 Koridor ≥ 2 m

📌

Özet: Sağlık yapılarında >15 kişi → 2 çıkış, >300 m² → kompartıman (2.8 m²/kişi), koridor ≥ 2 m olmalıdır.

🏨 Oteller, moteller ve yatakhaneler

🏨 İç Koridorlu Odalar

• Duvar: İç koridordan en az 60 dk dayanıklı duvar ile ayrılır.

• Çıkış: Yatak sayısı >20 veya kat >2 ise her katta en az 2 çıkış gerekir.

👉 Yatak sayısı < 20 ve yapı yüksekliği < 15.50 m ise, korunumlu/basınçlı tek merdiven yeterlidir.

• Kapı: En az 30 dk dayanıklı ve kendiliğinden kapanan.

• Havalandırma: Doğal yolla havalandırılır veya mekanik duman tahliyesi yapılır.

• Kompartıman: Diğer odaların da yatak odalarıyla aynı kompartıman özelliğine sahip olması şarttır.

🚪 Dış Koridorlu Odalar

• Duvar: Yatak odaları dış koridordan en az 60 dk dayanıklı duvar ile ayrılır.

👉 Parapet üst kotu 1.1 m veya daha yukarıda ise bu şart aranmaz.

• Kapı: En az 30 dk dayanıklı ve kendiliğinden kapanan düzenekli.

• Dış Geçit Şartları: En az genişlik, döşeme kot değişimleri, çatı korunumu ve korkuluk şartlarına uyulması gerekir.

📏 Oda İçi Kaçış Mesafesi

• Tek Kapı: En uzak noktadan çıkış kapısına ≤ 15 m ise tek kaçış kapısı yeterlidir.

• İki Kapı: Mesafe > 15 m ise birbirinden uzakta en az 2 çıkış kapısı gerekir.

• Yağmurlama Durumu: Tamamı yağmurlama sistemli ise mesafe ≤ 20 m olabilir.

• Ölçüm Kriteri (4-5): Kaçış uzaklığı oda çıkış kapısından başlar. Tek yön varsa en uzak kapıdan ölçülür; çift yön varsa her kapıdan ayrı ayrı ölçülür.

🛡️ Duman Kesicileri

• Mesafe: Havalandırılmayan iç koridorlar; yağmurlama varsa 45 m, yoksa 30 m aralıklarla bölümlendirilir.

• Dayanım: Duman kesicileri ve içindeki kapılar 60 dk dayanıklı ve duman sızdırmaz olmalıdır.

• Erişim: Her bölmeden çıkışa/kaçış merdivenine doğrudan erişim sağlanmalıdır.

• Kapı Detayı: Duman sızdırmaz kapılara, alanının en az %25’i değerinde cam panel konulur. Kanat ile döşeme arasındaki aralık 4 mm’yi aşamaz.

• Kapı Durumu: Normalde kapalı tutulur; algılama ile otomatik kapatılabiliyorsa açık tutulabilir.

📅 2024 Aralık A 🔵 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre tamamı yağmurlama sistemi ile donatılmış bir otelin yatak odalarında veya suit odalarında tek çıkış kapısı bulunmasının yeterli kabul edilebilmesi için odanın en uzak noktasından çıkış kapısına kadar ölçülen uzaklık en fazla kaç metre olmalıdır?

A) 20

B) 25

C) 30

D) 35

E) 40

🔥 Kazan Daireleri ve Doğalgaz/LPG Tesisatı

Kazan daireleri, yangın güvenliği açısından özel önlemler gerektiren bölümlerdir. Aşağıda genel kurallar, sıvı yakıt, doğalgaz/LPG tesisatı ve personel sertifikası ile ilgili hükümler verilmiştir.

📋

Genel Kurallar

✅ TS standartlarına uygun olmalı

🧱 Diğer bölümlerden 120 dk dayanıklı bölmelerle ayrılmalı

🚫 Bina dilatasyonu kazan dairesinden geçemez

💨 Temiz ve kirli hava bacaları zorunlu

🚪 Kapı, kaçış merdivenine doğrudan açılmamalı, ortak hol/koridor'a açılmalı

📌 120 dk yangın dayanımı

🚪

Çıkış Kapıları

50-350 kW: En az 1 kapı

> 100 m² veya > 350 kW: En az 2 kapı

🚪 Kapılar zıt yönlerde konumlandırılmalı

🛡️ 90 dk dayanıklı, duman sızdırmaz, kendiliğinden kapanan

📌 50-350 kW → 1 kapı · >350 kW → 2 kapı

🛢️

Sıvı Yakıt

🚫 Taban sıvı yakıt dökülmemesi için tedbir alınmalı

🧪 Dökülen yakıt için kanal sistemi yapılmalı

🕳️ Pis su çukuru: ≥ 0.25 m³ (beton)

🧹 Zemin suları bodrum süzgeçleri ile toplanıp çukura akıtılır

🔄 Yakıt akıntıları yakıt ayırıcıdan geçirilmeli

📌 ≥0.25 m³ pis su çukuru

🧯

Yangın Söndürme Ekipmanları

🧯 En az 1 adet 6 kg kuru kimyevi tozlu söndürücü

🚒 Büyük kazan dairelerinde en az 1 yangın dolabı

📌 6 kg söndürücü · Büyük dairelerde yangın dolabı

⛽

Doğalgaz / LPG Tesisatı - 1

📐 Proje, malzeme, montaj standartlara ve gaz kuruluşu teknik şartnamelerine uygun

📟 Sayaçlar kazan dairesi dışına yerleştirilmeli

🔌 Ana kapama vanası ve ana elektrik panosu dışarıda, kolay ulaşılabilir yerde

💨 Gaz kaçağına karşı doğal veya mekanik havalandırma

🏗️ Tavan düz olmalı, gaz birikeceği cep olmamalı

📌 Sayaç dışarı · Vana dışarı · Havalandırma · Tavan düz

⚡

Doğalgaz / LPG Tesisatı - 2

🛑 Gaz algılayıcı zorunlu

⚡ Topraklama Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'ne uygun

💡 Aydınlatma ve anahtarlar kapalı tipte, patlamaya dayanıklı

🚫 LPG kullanılan kazan daireleri bodrumda yapılamaz

🔒 LPG tesisatında otomatik emniyet vanası (gaz algılayıcı ile devreye giren)

📌 Gaz algılayıcı · Topraklama · LPG bodrum yasak

🎓

Personel Sertifikası

Yetkili bir kurum tarafından verilen kazan dairesi işletmeciliği kursu sertifikası bulunmayan şahıslar, kazan dairesini işletmek üzere çalıştırılamaz.

📌 Sertifika ZORUNLU

📌

Özet: Kazan daireleri 120 dk ayrılmalı, 50-350 kW → 1 kapı, >350 kW → 2 kapı, ≥0.25 m³ pis su çukuru, 6 kg söndürücü, sayaç/ vana dışarı, LPG bodrum yasak, sertifika zorunlu.

📅 2025 Mayıs B 🔴 Zor 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre, kazan daireleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

I. Kazan dairelerinin ilgili Türk Standartlarına uygun olması şarttır.

II. Kazan dairesi, binanın diğer kısımlarından, yangına en az 60 dakika dayanıklı bölmelerle ayrılmış olmalıdır.

III. Kazan dairelerinde duman bacalarına ilave olarak temiz ve kirli hava bacaları yaptırılması şarttır.

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I ve II

D) I ve III

E) I, II ve III

🛢️ Yakıt Depoları

Yakıt depoları, yangın güvenliği açısından özel önlemler gerektiren bölümlerdir. Aşağıda genel kurallar, depolama sınırları, topraklama ve kat kaloriferi tesisatı ile ilgili hükümler verilmiştir.

📋

Genel Kurallar

✅ Yangına dayanıklı bölmelerle korunmuş hacimde olmalı

🧱 Kazan dairesinden 120 dakika dayanıklı bölme ile ayrılmalı

💨 Yeterli havalandırma sağlanmalı

🛢️ Tank kapasitesinin en az 1/3'ü kadar havuzlama yapılmalı

📐 TS standartlarına göre hesaplanmalı ve yerleştirilmeli

📌 120 dk ayrım · Havuzlama ≥ 1/3 kapasite

🚫

Yasak Yerler

🚫 Merdiven altı

🚫 Merdiven boşluğu

🚫 Mutfak

🚫 Banyo

🚫 Yatak odası

🚫 Kat kaloriferi deposu da aynı yasaklar geçerli

📌 Merdiven altı/boşluğu · Mutfak · Banyo · Yatak odası

📦

Sıvı Yakıt Depolama Miktarları

a) ≤ 1000 L → bodrumda varil içinde

b) ≤ 3000 L → bodrumda sızıntısız sac kaplarda

c) ≤ 40000 L → 120 dk dayanıklı kâgir odada sızıntısız tank veya yeraltı/yerüstü tank

d) > 40000 L → binadan ayrı, bağımsız, tek katlı binada

📌 1000 L · 3000 L · 40000 L · >40000 L

⚡

Topraklama

🔌 Akaryakıt depolarının metal bölümleri statik elektriğe karşı topraklanmalı (ilgili yönetmeliklere göre)

📌 Statik elektrik topraklama zorunlu

🏠

Kat Kaloriferi Yakıt Deposu

🚫 Yasak yerler: merdiven boşluğu, mutfak, banyo, yatak odası

🏗️ Bodrumda en fazla 2000 L

📆 Günlük yakıt deposu en fazla 100 L, kapalı hacimde

💨 Sadece havalık ile atmosfere açılır, taşma borusu ana depoya bağlanır

📌 Bodrum: 2000 L · Günlük: 100 L

🧯

Yangın Söndürme

🧯 Kat kaloriferi veya gazyağı kullanan binalarda en az 1 adet 6 kg ABC tozlu el yangın söndürücü

📌 6 kg ABC tozlu söndürücü

🪨

Kömürlük

• Kazan dairesine bitişik tesis edilir.
• Taban kotu el veya stoker ile yükleme/boşaltmaya elverişli olmalı.
• Kömürün rahat taşınması ve cürufun kolay atılması sağlanmalı.
• Kömürlük alanı 1.5 m kömür yüksekliği esas alınarak hesaplanır.

📌 1.5 m kömür yüksekliği

📌

Özet: Yakıt depoları 120 dk ayrılmalı, merdiven/mutfak/banyo/oda yasak, 1000-3000-40000 L depolama sınırları, topraklama zorunlu, bodrum 2000 L, günlük 100 L, 6 kg söndürücü, 1.5 m kömür.

🅿️ Otoparklar

Otoparklar, yangın güvenliği açısından açık/kapalı ayrımı, yangın sistemleri, havalandırma ve LPG/CNG araç kuralları ile ilgili özel hükümlere tabidir.

🌤️

Açık Otopark

Dışarıya toplam açık alan, döşeme alanının % 5'inden fazla ise açık otopark sayılır. Aksi kapalıdır.

Açıklıklar karşılıklı iki cephede ve her biri toplam açıklığın yarısından büyük olmalıdır.

📌 %5 açık alan eşiği

🧯

Kapalı Otopark Yangın Sistemleri

Toplam alan > 600 m²:

Otomatik yağmurlama sistemi
Yangın dolap sistemi
İtfaiye su alma ağızları

Toplam alan > 2000 m²: • Mekanik duman tahliye sistemi (bağımsız, ≥ 10 hava değişimi/saat)

📌 600 m² · 2000 m² eşikleri

💨

Havalandırma

Asansör ile araç alınan kapalı otoparklar: Doğal veya mekanik havalandırma sistemi zorunlu.

LPG/CNG otoparklarında: Havalandırma tesisatı ex-proof, gaz algılayıcıya bağlı otomatik çalışmalı.

📌 Havalandırma zorunlu (asansörlü ve LPG)

⛽

LPG/CNG - Giriş Koşulları

a) İşyeri açma ruhsatı veren idareler yıllık denetim yapar.

b) Girişe 90×60 cm tabela asılır.

c) 1. bodrumdan daha aşağı olamaz, giriş/çıkış ayrı düzenlenir.

d) Havalandırma ve elektrik tesisatı ex-proof.

📌 Tabela · Bodrum sınırı · Ex-proof

🔧

LPG/CNG - Tesisat ve Denetim

ç) Zemin uygun eğimli dere ile drenaj sağlanır, ızgara kullanılmaz, tahliyede sifonlu rögar.

d) Sadece tescil belgesinde LPG/CNG yazan ve muayenesi geçerli araçlar girebilir.

e) Görevli personel araçların şartları sağlayıp sağlamadığını kontrol eder, uygun olmayanlar alınmaz.

📌 Drenaj · Tescil belgesi · Personel kontrolü

📌

Özet: Açık otopark: %5 açık alan · >600 m²: yağmurlama+dolap+itfaiye su alma · >2000 m²: mekanik duman tahliyesi (≥10 hava/saat) · LPG/CNG: bodrum kısıtı, ex-proof, tabela, tescil belgesi

💡 Acil Durum Aydınlatması ve Yönlendirmesi

Kaçış yollarının güvenli kullanımı için acil durum aydınlatması ve yönlendirme işaretleri zorunludur. Aşağıda bu sistemlere ilişkin asgari kurallar verilmiştir.

💡

Kaçış Yollarının Aydınlatılması

✅ Bütün kaçış yolları ve kaçış merdivenleri aydınlatılmalı

⏳ Aydınlatma sürekli olmalı (genel aydınlatma sistemine bağlı)

🌞 Doğal aydınlatma yeterli kabul edilmez

📌 Sürekli aydınlatma zorunlu

🔦

Acil Durum Aydınlatması Sistemi

⚡ Normal aydınlatma kesildiğinde otomatik devreye girer

📋 Kapsam: Kaçış yolları, toplanma alanları, asansörler, yürüyen merdivenler, yüksek riskli atölye/laboratuvarlar, elektrik odaları, jeneratör odaları, pompa istasyonları, kapalı otoparklar, ilk yardım ve yangın ekipman bölgeleri

📌 Otomatik devre · Geniş kapsam

🏢

Acil Aydınlatma Kapsamındaki Binalar

a) Hastaneler, huzur evleri, eğitim amaçlı binalar

b) Kullanıcı yükü > 200 olan binalar

c) Zemin altında ≥ 50 kullanıcılı binalar

ç) Penceresiz binalar

d) Otel, motel, yatakhaneler

e) Yüksek tehlikeli yerler

f) Yüksek binalar

📌 7 farklı bina/yer kategorisi

⏱️

Süre ve Lüks Değerleri

⏳ Çalışma süresi: En az 60 dk (200 kişiye kadar)

⏳ > 200 kişi: En az 120 dk

💡 Aydınlatma seviyesi: Merkez hattında ≥ 1 lux (60 dk sonunda ≥ 0.5 lux)

📊 En yüksek/en düşük oran: ≤ 1/40

📌 60/120 dk · 1/0.5 lux · ≤1/40

🔌

Sistem Tipleri ve Kablo

🔋 Bağımsız armatür (kendi akü, şarj devresi, denetleyici)

🔋 Merkezi batarya (DC/AC invertör ile beslenen armatürler)

🔄 Normal armatürler dönüşüm kiti ile acil armatüre çevrilebilir

📡 Merkezi sistem bağlantıları metal boru veya yangına dayanıklı kablo ile

🌍 Deprem bölgesi (1. ve 2. derece) → Bataryalı bağımsız armatür

📌 Bağımsız · Merkezi · Dönüşüm · Deprem

🪧

Acil Durum Yönlendirmesi

🚪 Birden fazla çıkışı olan binalarda acil durum yönlendirmesi zorunlu

⏳ Yönlendirme süresi: En az 60 dk (>200 kişi → 120 dk)

🟩 İşaretler: Yeşil zemin + beyaz · "ÇIKIŞ" / "ACİL ÇIKIŞ"

📏 İşaret yüksekliği: ≥ 15 cm

📌 Yeşil/beyaz · 60/120 dk · ≥15 cm

📏

Yönlendirme İşaretleri - Yerleşim ve Özellikler

Yükseklik: Yerden 200-240 cm arası
Görüş mesafesi: Dışarıdan aydınlatılan → yükseklik × 100 · İçeriden aydınlatılan → yükseklik × 200
Kontrast/parlaklık: Dış aydınlatmada ≥ 2 cd/m² ve kontrast oranı ≥ 0.5
Yasak: Kaçış yönüyle karışıklık yaratacak ışıklı işaret/nesne bulundurulamaz

📌 200-240 cm · 100× / 200×

📌

Özet: Acil durum aydınlatması sürekli aydınlatma, otomatik devre, 60-120 dk, ≥1 lux, bağımsız/merkezi batarya, yeşil/beyaz yönlendirme, 200-240 cm yükseklikte olmalıdır.

📅 2025 Aralık B 🔴 Zor 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre kullanıcı yükü 200'den fazla olan binalarda normal aydınlatmanın kesilmesi hâlinde acil durum aydınlatma çalışma süresinin en az kaç dakika olması gerekir?

A) 30

B) 60

C) 90

D) 120

E) 150

📅 2024 Aralık A-B 🔵 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre acil durum yönlendirmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Acil durum yönlendirmesinin normal aydınlatmanın kesilmesi hâlinde en az 30 dakika süreyle sağlanması gerekir.

B) Yönlendirme işaretleri yerden 200 cm ilâ 240 cm yüksekliğe yerleştirilir.

C) Kaçış yollarında yönlendirme işaretleri dışında, kaçış yönü ile ilgili tereddüt ve karışıklık yaratabilecek hiçbir ışıklı işaret veya nesne bulundurulamaz.

D) Yönlendirme işaretlerinin hem normal aydınlatma hem de acil durum aydınlatma hallerinde kaçış yolu üzerinde bütün erişim noktalarından görülebilir olması gerekir.

E) Kullanıcı yükünün 200'den fazla olması hâlinde acil durum yönlendirmesinin çalışma süresinin en az 120 dakika olması şarttır.

📅 2024 Mayıs B 🟢 Kolay 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre kullanıcı yükü 100 ise normal aydınlatmanın kesilmesi hâlinde acil durum yönlendirmesinin çalışma süresi en az kaç dakika olmalıdır?

A) 60

B) 90

C) 120

D) 150

E) 180

📅 2024 Aralık C 🟡 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre acil durum yönlendirmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Acil durum yönlendirmesinin normal aydınlatmanın kesilmesi hâlinde en az 30 dakika süreyle sağlanması gerekir.

B) Yönlendirme işaretleri yerden 200 cm ilâ 240 cm yüksekliğe yerleştirilir.

C) Kaçış yollarında yönlendirme işaretleri dışında, kaçış yönü ile ilgili tereddüt ve karışıklık yaratabilecek hiçbir ışıklı işaret veya nesne bulundurulamaz.

D) Yönlendirme işaretlerinin hem normal aydınlatma hem de acil durum aydınlatma hallerinde kaçış yolu üzerinde bütün erişim noktalarından görülebilir olması gerekir.

E) Kullanıcı yükünün 200'den fazla olması hâlinde acil durum yönlendirmesinin çalışma süresinin en az 120 dakika olması şarttır.

📅 2021 Mayıs B 🔵 Orta 📌 Yönetmelik

2017 yılında inşa edilen aşağıdaki binaların hangisinde acil durum aydınlatma sistemi bulunması zorunlu değildir?

A) Otel, motel ve yatakhaneler

B) Penceresiz binalar

C) Hastaneler ve huzurevleri

D) Kullanıcı yükü 200'e kadar olan binalar

E) Zemin seviyesinin altında 50 veya daha fazla kullanıcısı olan binalar

📅 2019 Mayıs A 🟡 Orta 📌 Yönetmelik

Aşağıdaki binalardan hangisinde acil durum aydınlatması yapılması şart değildir?

A) Hastaneler

B) Yapı yüksekliği 30,5 m'den fazla olan binalar

C) Oteller

D) Kullanıcı yükü 30 olan binalar

E) Penceresiz binalar

🚨 Algılama ve Uyarı Sistemi ile Alarm Verme

Yangın algılama ve uyarı sistemleri, erken uyarı ve güvenli tahliye için kritik öneme sahiptir. Aşağıda algılama, uyarı butonları, otomatik sistemler, entegrasyon ve alarm verme ile ilgili kurallar verilmiştir.

🎯

Algılama ve Uyarı - Genel

🚨 Yangın algılama ve uyarı sistemi, aşağıdakilerden biri veya birkaçı ile devreye girer:

👆 El ile (buton)

🤖 Otomatik (algılayıcı)

🔥 Söndürme sisteminden gelen uyarı

📌 3 farklı devreye girme yöntemi

📟

Yangın Uyarı Butonları

📍 Yerleşim: Kaçış yollarında

📏 Yatay erişim: ≤ 60 m

📐 Yükseklik: 110-130 cm

👁️ Görülebilir ve kolay erişilebilir olmalı

Zorunlu binalar: • Konut hariç, kat alanı >400 m², 2-4 kat • Konut hariç, >4 kat • Konutlar dahil tüm yüksek binalar

📌 60 m · 110-130 cm · 3 zorunlu kategori

📡

Otomatik Algılama Cihazları

📋 Zorunlu: Yapı yüksekliği veya toplam kapalı alanı Ek-7 değerlerini aşan binalar

🔍 Algılayıcı tipleri: Duman, sabit sıcaklık, sıcaklık artış, alev

📐 Yerleşim: TS EN 54-14’e göre tüm mahallere

❌ Duman algılayıcı gerekmez: Normal baca olmayan, yanıcı madde içermeyen, erişilmesi mümkün olmayan boşluklar

🔧 Tüm algılama cihazları periyodik test/bakım için ulaşılabilir olmalı

📌 Ek-7 · TS EN 54-14 · Ulaşılabilirlik

🔗

Söndürme Sistemleri ile Entegrasyon

💧 Yağmurlama sistemi: Başlık açılması → yangın uyarı sistemi otomatik algılama yapar

🔄 Her zon hattına su akış anahtarı tesis edilir, kontak çıkışları alarm sistemine bağlanır

🌡️ Yağmurlama olan yerler = otomatik sıcaklık algılayıcı ile donatılmış gibi işlem görür (ayrıca sıcaklık algılayıcı gerekmez)

💨 Gazlı / kuru kimyevi / sabit söndürme sistemleri: Devreye girdiğinde alarm sistemi otomatik algılamalı

📌 Su akış anahtarı · Entegrasyon zorunlu

🔊

Alarm Verme - Kontrol Paneli ve Bina Uyarısı

🖥️ Ana kontrol paneli ve tali panellerde sesli, ışıklı, alfa nümerik göstergeler

🔊 Binanın tüm kullanılan bölümlerinde sesli ve ışıklı uyarı cihazları ile haber verme

📡 Data iletişimi ile alarm verme (sesli/ışıklı veya data)

📌 Sesli/ışıklı · Data · Tüm bina

📞

Alarm Verme - Acil Ekipler ve İtfaiye

🧑‍🚒 Yangın/acil durum mücadele ekiplerinin uyarılması

🚒 İtfaiyeye haber verilmesi

📞 Direkt hatlar veya diğer iletişim ortamları üzerinden data iletişimi

🎯 Sesli ve ışıklı uyarı cihazları ile ekip uyarısı

📌 Ekip uyarısı · İtfaiye · Direkt hat

🎛️ Yangın Kontrol Panelleri, Alarm Sistemleri ve Kablolar

Yangın güvenlik sistemlerinin kontrol, izleme, uyarı ve kablolama ile ilgili kurallar aşağıda verilmiştir.

🖥️

Yangın Kontrol Panelleri

📍 a) Kontrol panelleri: Zemin kat veya kolay ulaşılabilir, sürekli personel bulunan yerde tesis edilir

📍 b) Tekrarlayıcı paneller: Ana panelde personel bulunamadığı zamanlarda ikinci bir mahalde

📌 Personel bulunan yerde · Tekrarlayıcı panel

💧

Yağmurlama Sistemi Entegrasyonu

🔄 Bağlantı: Yağmurlama alarm istasyonları ve akış anahtarları yangın alarm sistemine bağlanır

📊 İzleme: Ayrı bölgesel panelde veya kontrol panelinde ayrı bölgesel alarm göstergeleri ile izlenir

🔧 Hat kesme vanaları izleme anahtarları ve arıza kontakları sürekli denetlenir

📌 Akış anahtarı · Bölgesel izleme · Sürekli denetim

💨

Gazlı Söndürme ve Duman Kontrol Sistemleri

🧯 Gazlı söndürme: Alarm ve arıza çıkışları yangın alarm sistemine bağlanır, ayrı bölgesel göstergelerle izlenir

🔄 Duman kontrol / basınçlandırma: Arıza ve konum değiştirme sinyalleri ayrı bölgesel izleme panelinde izlenir/kontrol edilir

🎮 El ile kontroller ayrı panelden veya yangın alarm sistemi bünyesinde yapılabilir

📌 Alarm/arıza çıkışları · Bölgesel izleme · El kontrolü

🔊

Sesli ve Işıklı Uyarı Cihazları

🔔 Buton zorunlu olan yerlerde uyarı sistemi zorunlu

⏳ Ön uyarı sistemine izin (gerçeklik araştırması için) ancak tehlikeli madde bulunan endüstriyel/depolama binalarında yasak

🔇 İstisnalar: İşitme engelli olmayan alanlarda ışıklı zorunlu değil · Sağlık hizmetlerinde sadece ışıklı kullanılabilir

📢 Anons sistemleri zorunlu: >200 yataklı otel/ yurt · >5000 m² veya >1000 kişi topluma açık binalar · >51.50 m yapılar

📌 Ön uyarı izni · Anons zorunluluğu (200 yatak, 5000 m²/1000 kişi, 51.50 m)

📢

Ses Seviyesi ve Tahliye Uyarıları

🔊 Ses seviyesi (150 cm yükseklikte): Ortam sesinin ≥15 dBA üzerinde

🛏️ Uyuma/banyo/duş: En az 75 dBA

📏 3 m uzaklıkta: En az 75 dBA, en çok 120 dBA

🔄 Tahliye uyarıları tüm yapıda devreye girer (istisnalar: kademeli tahliye, özel bakım personeli uyarısı)

📌 75 dBA · 120 dBA · ≥15 dBA

⚡

Acil Durum Kontrol Sistemleri

🔓 Fonksiyonlar: Yangın kapılarını serbest bırakma, basınçlandırma, duman kontrol, acil aydınlatma, kilitli kapıları açma

🛗 Asansör kontrolü: Kullanımı engelleme veya itfaiye/ekip kullanımına açma

📞 Otomatik haber verme: İtfaiye, elektrik işletmesi, belediye, polis/jandarma, kurum amiri, bina sahibi

🎛️ Kontrol birimleri yangın alarm sisteminin donanım/yazılım bütünlüğü içinde gerçekleşir

📌 6 temel fonksiyon · Otomatik haber verme

📅 2024 Mayıs B 🟠 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre aşağıdakilerden hangisi yangın hâlinde acil durum kontrol sisteminin yerine getirmesi gereken fonksiyonlardan biri değildir?

A) Acil durum aydınlatma kontrol işlemlerini gerçekleştirmesi

B) Duman kontrol sistemlerinin işlemlerini yerine getirmesi

C) Güvenlik ve benzeri sebeplerle kilitli tutulan kapıları ve turnikeleri açması

D) Merdiven yuvaları ve asansör kuyuları basınçlandırma cihazlarını devreden çıkarması

E) Mahallî itfaiye ve elektrik işletmesine yangını otomatik olarak haber vermesi

📅 2023 Aralık B 🔴 Zor 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre duman kontrol sistemleriyle ilgili;

I. Mekanik duman kontrol sistemleri için tesis edilen havalandırma ve tahliye kanallarının çelik, alüminyum ve benzeri malzemeden yapılmış olması gerekir.

II. Yangın sırasında duman tahliye ağızları otomatik olarak veya el ile kapatılmalıdır.

III. Doğal duman tahliyesi yapılabilecek yerlerde duman çekiş bacaları, duman kesicileri ve duman bölmeleri kullanılır.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) I ve II

D) I ve III

E) II ve III

📅 2020 Kasım C 🟢 Kolay 📌 Yönetmelik

Aşağıdakilerden hangisi yangın algılama ve uyarı sistemlerinin bir elemanı değildir?

A) Duman algılama cihazı

B) Yangın ihbar sireni

C) Sıcaklık algılama cihazı

D) Yangın butonu

E) Hidrant sistemi

🔌

Kablolar ve Yangına Dayanıklılık 🔌

İş Sağlığı ve Güvenliği – Yangın Güvenlik Sistemleri Kablolama

🔌

Kablolar ve Yangına Dayanıklılık

⏱️ 60 dakika dayanıklı kablolar:

Kontrol paneli → uyarı cihazları/amplifikatör/hoparlör/acil kontrol cihazları
İtfaiye haberleşme kabloları (bina içi)
Ana/tali paneller ve tekrarlayıcılar arası haberleşme ve besleme
Tüm kontrol paneli besleme kabloları

🔧 Dayanıklılık aranmayan kablolar:

Yangın uyarı butonları
Algılayıcılar
Kontrol panelleri arası kablolar (enerji kesildiğinde tehlikeli olmayan)
Elektromanyetik kapı tutucular

⚠️ Halojensiz kablo zorunluluğu:

Sağlık hizmeti amaçlı binalar
>100 kişi konaklama binaları
>1000 kişi toplanma amaçlı binalar

(yangında zehirli gaz üretmeyen, halojenden arındırılmış)

📌 60 dk dayanıklılık · Sertifika · Halojensiz kablo (sağlık, >100 konaklama, >1000 toplanma)

📌

Özet: Kontrol paneli → personel bulunan yerde Yağmurlama/gazlı/duman kontrol → entegre izleme Uyarı sesi 75-120 dBA, ≥15 dBA üzeri 6 acil kontrol fonksiyonu 60 dk dayanıklı kablo, halojensiz

💨 Duman Kontrolü ve Basınçlandırma Sistemi

Yangın sırasında dumanın kontrolü, tahliyesi ve basınçlandırma sistemleri, güvenli tahliye için kritik öneme sahiptir. Aşağıda duman kontrolü esasları, iklimlendirme sistemleri, özel alanlar ve basınçlandırma ile ilgili kurallar verilmiştir.

🌪️

Duman Kontrolünün Esasları

🌿 Doğal duman tahliyesi: Duman çekiş bacaları, duman kesicileri, duman bölmeleri kullanılır

⚙️ Mekanik duman kontrolü: İklimlendirme sistemleri özel düzenlemelerle veya ayrı mekanik havalandırma/duman kontrol sistemleri kurulur

🔓 Duman tahliye ağızları: Daima açık veya yangında otomatik/el ile açılabilen mekanik düzenlerle çalışır, sürekli bakım zorunlu

📌 Doğal · Mekanik · Bakım zorunlu

🌀

İklimlendirme / Havalandırma - 1

🔄 Mevcut iklimlendirme/ havalandırma tesisatı duman kontrolü olarak kullanılabilir (aynı şartlar geçerli)

🏗️ Kanallar: Çelik, alüminyum veya benzeri malzemeden, yeterli askı elemanları ile bağlanmış

🔥 Kanal kaplama: En az zor alevlenici malzeme

🚫 Kanallar kaçış merdivenlerinden ve yangın güvenlik hollerinden geçemez (geçerse yangın dayanım süresince kaplanmalı)

🔧 Yangın kompartımanları arası geçişlerde yangın damperi kullanılır

📌 Zor alevlenici kaplama · Yangın damperi

🏗️

İklimlendirme / Havalandırma - 2

📦 Plenum kullanımı (asma tavan, yükseltilmiş döşeme): Mineral, alüminyum/bakır zırhlı kablo, rijit metal boru, esnek metal boru geçirilebilir

🚧 Kanal yangın kompartıman duvarını delerse: 120 dk dayanımlı yangın damperi veya şönt baca/özel kelepçe

⚡ Basınçlandırma sistemi kanallarında yangın damperi kullanılmaz

🎮 Duman kontrol sistemi: Uzaktan el kumandası veya algılama/uyarı sistemi ile otomatik devre

🏙️ Yapı yüksekliği > 51.50 m → ortak alanlarda (hol, koridor) duman kontrol sistemi zorunlu

📌 120 dk damper · 51.50 m zorunlu

🏭

Özel Alanlar - 1

⛽ Dizel pompa / jeneratör: Havalandırma bağımsız, hava 5 m uzaklıktan, egzoz 5 m uzağa

🍳 Mutfak egzozu: Bağımsız, kanallar yanabilir malzemeden 50 cm uzak, yangın damperi konulamaz, 5 m mesafe

🏢 2000 m²'yi aşan: Kazan daireleri, kapalı otoparklar, bodrum depoları → mekanik duman tahliyesi zorunlu (bağımsız, ≥ 10 hava değişimi/saat)

📌 5 m · 2000 m² · ≥10 hava/saat

⚡

Özel Alanlar - 2

🌾 Tahıl, un, nişasta, şeker depoları: Parlayıcı organik tozları toplamayacak özel havalandırma zorunlu, açık ateş kaynağı yasak, kaynak yasağı

🔥 Doğalgaz / LPG / tehlikeli maddeler: Fanlar, havalandırma motorları, kablo ve pano tesisatı ex-proof (patlama/kıvılcım güvenlikli)

📌 Ex-proof · Toz havalandırması

🛡️

Basınçlandırma - 1

🌀 Merdiven basınçlandırma zorunluluğu: Konutlar hariç, merdiven kovası > 30.50 m

🏗️ Bodrum kat sayısı > 4 → bodrum kaçış merdivenleri basınçlandırılır

🏙️ Konutlarda yapı yüksekliği > 51.50 m → basınçlandırma zorunlu

🛗 Acil durum asansörü kuyuları basınçlandırılır

📊 Basınç farkı: Kapılar kapalı → ≥ 50 Pa · Açık kapı → ≥ 15 Pa

💪 Kapı açma kuvveti ≤ 110 N

💨 Hava hızı: Açık kapı durumunda ≥ 1 m/s

📌 30.50 m · 51.50 m · 50 Pa · 15 Pa · 110 N · 1 m/s

🔧

Basınçlandırma - 2

📐 Dizayn esası: En az 2 iç kapı + 1 dış kapı açık, sızıntı alanları ilave edilir

💨 Hava miktarı sızıntı alanlarından çevreye olan hava akışlarını karşılayacak mertebede

⚡ Aşırı basınç artışları için aşırı basınç damperi veya frekans kontrollü fan

🌬️ Basınçlandırma havası doğrudan dışardan, egzozdan ≥ 5 m uzakta

🏙️ Yüksekliği > 25 m kapalı merdivenler → birden fazla noktadan üfleme (noktalar arası yükseklik ≥ yarısı)

🏢 > 51.50 m → her katta veya en çok 3 katta bir üfleme

🔥 Fan hava emişine algılayıcı konulur, duman algılanırsa fan otomatik durur

📌 5 m · 25 m · 51.50 m · Çok noktalı üfleme

🎛️

Basınçlandırma - 3

🔄 Yangın güvenlik holüne de basınçlandırma yapılırsa: merdiven basıncı > hol basıncı olacak şekilde dağılım

🤖 Basınçlandırma sistemi yangın algılama/uyarı sistemi ile otomatik çalıştırılır

🖐️ El ile çalıştırma/durdurma için açma/kapama anahtarı bulunur

🪟 Basınçlandırma yoksa: Merdivende açılabilir pencere veya tepe penceresi (devamlı havalandırma)

📌 Otomatik çalıştırma · El anahtarı · Pencere alternatifi

📌

Özet: Doğal/mekanik duman kontrolü · Kanallar zor alevlenici, yangın damperi · 120 dk, 51.50 m zorunlu · 2000 m² → mekanik duman tahliyesi (≥10 hava/saat) · Ex-proof, toz havalandırması · Basınçlandırma: 30.50 m, 50 Pa, 15 Pa, 110 N, 1 m/s · 5 m, 25 m, 51.50 m çok noktalı üfleme

📅 2023 Aralık B 🔴 Zor 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre un, tahıl, kepek, nişasta ve şeker gibi maddelerin işlendiği, imal veya depo edildiği yerler için;

I. bu maddelerin tozlarının toplanmasını engelleyen havalandırma tertibat yapılması

II. soba, ocak ve benzeri açık ateş kaynağı bulundurulması

III. tedbir alınmaksızın kaynak yapılması

hususlarından hangileri iş sağlığı ve güvenliği açısından uygun değildir?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I ve III

D) II ve III

E) I, II ve III

📅 2023 Mayıs B 🔵 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre, basınçlandırma sistemi çalıştığı zaman ve bütün kapılar kapalıyken basınçlandırılan merdiven yuvası ile bina kullanım alanları arasında basınç farkının en az kaç Pa olması gerekir?

A) 15

B) 30

C) 50

D) 75

E) 100

🧯 Yangın Söndürme Sistemleri

Yangın söndürme sistemleri, sabit ve taşınabilir olarak tasarlanır. Aşağıda sulu sistemler, pompalar, dolaplar, hidrantlar, yağmurlama, gazlı sistemler ve taşınabilir cihazlar ile ilgili kurallar verilmiştir.

1 Genel Hükümler

🎯

Amaç ve Kapsam

Yangın söndürme sistemleri, yangın öncesinde ve sırasında kullanılan sabit söndürme tesisatıdır. Binada bulunanlara zarar vermeyecek, panik çıkmasını önleyecek ve yangını söndürecek şekilde tasarlanır.

⚡

Kapasite ve Devreye Girme

Her yapıda yangını söndürecek kapasitede olmalı, otomatik veya el ile gereken hızda devreye girerek fonksiyonunu yerine getirebilmelidir.

📜

Standart ve Sertifika

Sertifikalı ekipman kullanılır, ilgili yönetmeliklere ve standartlara uygun tasarlanır, tesis edilir ve işletilir. Periyodik kontrol, test ve bakım zorunludur.

2 Sulu Söndürme Sistemleri

💧

Su Basınç ve Debi

Hidrolik hesaplar neticesinde gerekli basınç ve debi, merkezi şebeke veya şehir şebekesi tarafından karşılanamıyorsa yangın pompa istasyonu ve deposu oluşturulur.

📌 Tek güvenilir su kaynağı şart

📦

Su Deposu Hacmi

🟢 Düşük 30 dk

🟡 Orta 60 dk

🔴 Yüksek 90 dk

Tehlike sınıfına göre

🌲

Orman Alanı Hidrant

Dış hidrant sistemi zorunlu. Su ihtiyacı: ≥ 5700 l/dak debi, 60 dk süre.

3 Yangın Pompaları

⚙️

Pompa Özellikleri

Kapalı vana basma yüksekliği ≤ % 140

%150 debide basma yüksekliği ≥ % 65

%130 debi kapasitesi kullanılabilir

🔄

Yedekleme ve Enerji

• Tek pompa → aynı kapasitede yedek
• Birden fazla pompa → toplam kapasitenin en az %50’si yedeklenir
• Yedek dizel motor yoksa → enerji beslemesi genel elektrikten bağımsız

🎛️

Kontrol ve Oda

• Her pompa ayrı kumanda panosu, kilitli
• Pompa odası sıcaklığı: elektrik motorlu ≥ +4 °C, dizel ≥ +10 °C
• Acil aydınlatma ve drenaj sağlanır

4 Sabit Boru Tesisatı ve Yangın Dolapları

🚒

İtfaiye Su Alma Hattı

Zorunlu: Yüksek binalar, kat alanı > 1000 m² alışveriş merkezleri/otoparklar.
• Bir boyutu > 60 m olan katlarda yangın dolabı + su alma ağzı
• Herhangi bir noktadan su alma ağzına mesafe ≤ 60 m
• Bağlantı: Storz tip 50 mm / 65 mm

🧯

Yangın Dolapları - Zorunluluk

Zorunlu: Yüksek binalar, > 1000 m² imalathane/atölye/depo/konaklama/sağlık/toplanma/eğitim, > 600 m² kapalı otopark, ısıl kapasite > 350 kW kazan daireleri.

📏

Yangın Dolapları - Yerleşim

• Aralarındaki uzaklık ≤ 30 m (yağmurlama varsa ≤ 45 m)
• Koridor çıkışı ve merdiven sahanlığı yakınına, görülebilecek şekilde

📋

Hortum Tipleri

Yuvarlak yarı-sert (TS EN 671-1): çap 25 mm, uzunluk ≤ 30 m, debi 100 l/dak, basınç 400 kPa

Yassı hortum (TS EN 671-2): çap ≤ 50 mm, uzunluk ≤ 20 m, debi 400 l/dak, basınç ≥ 400 kPa

Lüle giriş basıncı > 900 kPa → basınç düşürücü

📅 2022 Aralık B 🔵 Orta 📌 Yönetmelik 🧯 Yangın Dolabı

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre mevcut binaların aşağıdaki bölümlerinin hangilerinde yangın dolabı bulundurulması gerekir?

I. Alanlarının toplamı 300 m²'den büyük olan kapalı otoparklar

II. Isıl kapasitesi 350 kW'ın üzerindeki kazan daireleri

III. Toplam kapalı kullanım alanı 1.000 m²'den büyük imalathaneler

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I ve III

D) II ve III

E) I, II ve III

5 Hidrant Sistemi

💦

Debi ve Basınç

• Tasarım debisi ≥ 1900 l/dak
• Hidrant çıkış basıncı = 700 kPa

📏

Hidrant Mesafeleri

🔴 Çok riskli → 50 m

🟠 Riskli → 100 m

🟡 Orta risk → 125 m

🟢 Az risk → 150 m

Hidrant binadan 5-15 m uzağa yerleştirilir

🔧

Boru ve Zorunluluk

• Ring yoksa min boru çapı = 100 mm
• Zorunlu: Taban alanları toplamı > 5000 m² olan yapılar, orman alanları

6 Yağmurlama Sistemi

💦

Zorunluluk - 1

Yapı yüksekliği > 30.50 m (konut hariç)
Konutlarda yapı yüksekliği > 51.50 m
Kapalı otopark > 600 m² veya >10 araç asansörlü

🏨

Zorunluluk - 2

Oteller/yurtlar > 100 oda veya > 200 yatak
Yapı yüksekliği > 21.50 m yataklı tesisler
Katlı mağaza/AVM/eğlence > 2000 m²
Kolay alevlenici/parlayıcı madde > 1000 m²

📐

Tasarım ve Önlem

• TS EN 12845’e göre tasarım
• Düşük/Orta-1 tehlike: 1 başlık ≤ 21 m²
• Deprem bölgesi (1. ve 2.): dört yollu destek, esnek bağlantı, iki yollu askı elemanları
• Yedek başlık: en az 6 adet + özel anahtar

7 İtfaiye Su Verme Bağlantısı

🚒

İtfaiye Bağlantısı Zorunluluğu

Zorunlu: Yüksek binalar, oturma alanı > 1000 m² binalar, cephe genişliği > 75 m binalar.
2 adet 65 mm Storz rakor, çek valf, otomatik boşaltma, araç ulaşma mesafesi ≤ 18 m.

8 Köpüklü, Gazlı ve Kuru Tozlu Sabit Sistemler

💨

Gazlı Sistemler

• TS ISO 14520’ye göre tasarım
• Otomatik gaz boşaltımı → sesli/ışıklı uyarı ile tahliye sağlanır
• Menfez ve havalandırma bacaları otomatik kapanır
• Halon alternatifi gazlar uzun süreli geçerlilik belgeli

🛡️

Özel Sistemler

• Oksijen azaltma sistemleri (insan yaşamı olmayan kapalı alanlarda - depo, arşiv, bilişim odası)
• Açık depo sahalarında oksijen temasını kesecek tedbir alınır.

9 Taşınabilir Söndürme Cihazları

🔥

Yangın Sınıfına Göre

🪵 A sınıfı → Kuru kimyevi tozlu / sulu

🛢️ B sınıfı → Kuru kimyevi tozlu / CO₂ / köpüklü

💨 C sınıfı → Kuru kimyevi tozlu / CO₂

🧂 D sınıfı → Kuru metal tozlu

Hastane, huzurevi, anaokulu → sulu / temiz gazlı

📊

Yoğunluk

🟢 Düşük tehlike → her 500 m²

🟡 Orta tehlike → her 250 m²

🔴 Yüksek tehlike → her 250 m²

1 adet 6 kg kuru kimyevi tozlu

📍

Yerleşim

• Dışarıya doğru, geçiş boşlukları yakınına, dengeli dağıtılmış, görülebilir şekilde işaretlenir

Ulaşma mesafesi ≤ 25 m

Montaj yüksekliği: 4-12 kg → ≈ 90 cm

🔄

Periyodik Bakım

• TS ISO 11602-2’ye göre
• Yılda 1 kez yerinde genel kontrol
• 4. yıl sonunda hidrostatik test + söndürme maddesi yenileme
• Servis firmaları geçici söndürücü bırakmak zorunda

TS 862-EN 3 / TS EN 1866 kalite belgesi zorunlu

📌

Özet: Yangın söndürme sistemleri sabit (sulu, gazlı, kuru tozlu, köpüklü) ve taşınabilir olarak tasarlanır. Su deposu 30-60-90 dk, pompa %140 / %65, yangın dolapları 30-45 m, yağmurlama zorunluluğu (30.50 m / 51.50 m), taşınabilir cihazlar 25 m, yıllık kontrol.

🧪 Yanıcı ve Parlayıcı Sıvılar

Yanıcı ve parlayıcı sıvılar, parlama noktası ve kaynama noktası esas alınarak sınıflandırılır. Aşağıda sınıflandırma, bildirim/izin mecburiyeti ve depolama kuralları verilmiştir.

1 Sınıflandırma

🔥

Parlayıcı Sıvı (Sınıf I)

Parlama noktası < 37.8 °C · Buhar basıncı ≤ 276 kPa

Sınıf IA Parlama noktası < 22.8 °C ve kaynama noktası < 37.8 °C

Sınıf IB Parlama noktası < 22.8 °C ve kaynama noktası ≥ 37.8 °C

Sınıf IC Parlama noktası > 22.8 °C ve < 37.8 °C

📌 Parlama noktası 37.8 °C’nin altında

🛢️

Yanıcı Sıvı

Parlama noktası ≥ 37.8 °C

Sınıf II Parlama noktası ≥ 37.8 °C ve < 60 °C

Sınıf IIIA Parlama noktası ≥ 60 °C ve < 93 °C

Sınıf IIIB Parlama noktası ≥ 93 °C

📌 Parlama noktası 37.8 °C ve üzeri

⚠️ Not: Parlama noktasının üzerinde ısıtılan Sınıf II ve Sınıf IIIA sıvılar, Sınıf I olarak kabul edilir.

📅 2022 Aralık A 🔴 Zor 📌 Yönetmelik

Aşağıda bazı yanıcı sıvıların parlama noktası verilmiştir:

Sıvı

Parlama Noktası (℃)

57,8

96,3

80,0

66,4

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre, yukarıdaki maddelerden hangileri Sınıf IIIA sıvılar içinde yer alır?

A) Yalnız K

B) Yalnız M

C) K ve N

D) L ve M

E) M ve N

2 Bildirim ve İzin Mecburiyeti

📋

Bildirim Zorunluluğu

Sınıf IIIA ve IIIB dışındaki sıvılar, Ek-11’deki değerleri aşarsa bildirim zorunlu. Üst sınır aşılırsa veya depolama yeri farklıysa itfaiyeden izin alınır.

⏱️

Dolum İzni

Sınıf I ve II sıvıların kapalı hacimde dolumu:

> 200 L/saat ve > 1000 L

→ İtfaiye izni zorunlu

⚖️

Eşdeğer Hesaplama

Sınıf II, IIIA, IIIB, Sınıf I ile beraber depolanıyorsa:

5 litre Sınıf II/IIIA = 1 litre Sınıf I

Toplam miktar buna göre hesaplanır

3 Azami Depolama Miktarları ve Depolama Şekilleri

🚫

Depolama Yasak Olan Yerler

Koridor, geçiş, merdiven sahanlığı/altı, bodrum, herkesin girebileceği hol/fuaye, kaçış yolu, çalışılan yerler, lokanta/kahvehane gibi umuma açık yerler.

🏠

Depolama Odasında

Koşullar:

Diğer alanlardan 90 dakika dayanıklı duvar ve döşeme ile ayrılmalı
Tali derecede işlem yürütülen binalarda

Sınıf IA 100 L orijinal kabında

IB / IC / II / IIIA 500 L orijinal kabında

IB / IC / II / IIIA 2500 L taşınabilir tanklarda

🛒

Perakende Satış Yerleri

Koşullar:

90 dakika dayanıklı duvar ve döşeme ile ayrılmalı
200 °C’de 10 dakika dayanıklı kabin
Orijinal ambalaj içinde, beher m² için 5 L

Sınıf IA ≤ 100 L

IB / IC / II / IIIA ≤ 1000 L orijinal kaplarında

Sınıf IIIB ≤ 2500 L

📌 Not: Sınıf II ve Sınıf III yanıcı sıvılar dökme hâlde bulunduruluyorsa, 119 ve 120. maddeler uygulanır.

📊 Depolama Miktarları

Yanıcı ve parlayıcı sıvıların depolama yerlerine göre azami miktarları aşağıda verilmiştir.

Ek-11 Yanıcı ve Parlayıcı Sıvıların Depolama Yerine Göre Depolama Miktarları

Depolama Yeri	Sınıf IA Miktar (litre)	Sınıf IB, Sınıf IC, Sınıf II Miktar (litre)
Zemin seviyesi ve üstündeki depo hacimleri	20 - 60	100 - 300
Açıkta kurulu depolar/td>	20 - 200	40 - 600

📌

Özet: Parlayıcı (Sınıf I) Yanıcı (Sınıf II / IIIA / IIIB) olarak sınıflandırılır. Bildirim/izin Ek-11, dolum sınırları (>200 L/saat, >1000 L), 5 L II/IIIA = 1 L I eşdeğer hesaplanır. Depolamada 90 dk ayrım, 200°C/10 dk kabin, 5 L/m² kuralları vardır.

⚠️ Tehlike Bölgeleri

Patlayıcı gaz-hava karışımının bulunma süresi ve olasılığına göre tehlike bölgeleri 0, 1 ve 2 olarak sınıflandırılır. Aşağıda her bölgenin tanımı ve sınırlamaları verilmiştir.

1 Tehlike Bölgelerinin Tanımları

🔥

0. Bölge

EN TEHLİKELİ

Patlayıcı gaz-hava karışımının devamlı surette veya uzun süre mevcut olduğu boru ve kap içleri gibi bölgelerdir.

📌 Sürekli tehlikeli ortam

⚡

1. Bölge

YÜKSEK RİSK

Patlayıcı gaz-hava karışımının normal çalışma sırasında oluşma ihtimalinin olduğu dolum borusu civarı ve armatürler gibi bölgelerdir.

📌 Normal çalışmada oluşabilir

🟢

2. Bölge

DÜŞÜK RİSK

Patlayıcı gaz-hava karışımının normal çalışma sırasında oluşma ihtimalinin olmadığı ve fakat olması hâlinde yalnız kısa bir süre için mevcut olduğu tankların yakın çevresi gibi bölgelerdir.

📌 Kısa süreli oluşabilir

2 Tehlike Bölgelerindeki Sınırlamalar

🛡️

0. Bölge Sınırlamaları

• Yalnız bu Bölgede kullanılmasına müsaade edilmiş cihazlar kullanılır.

• TSE sertifikalı veya uygunluk belgeli olması zorunludur.

📌 Sadece sertifikalı cihaz

⚙️

1. Bölge Sınırlamaları

• Yalnız patlama ve kıvılcım güvenlikli (ex-proof) cihaz ve sistemler kullanılır.

• Taşıma araçlarının girmesine, patlayıcı karışımların oluşmasını önleyecek tedbirler alınmışsa izin verilir.

📌 Ex-proof cihaz zorunlu

🔧

2. Bölge Sınırlamaları

• Kıvılcım oluşturmayan cihaz ve sistemler kullanılır.

• Buhar hava karışımının tutuşma sıcaklığının 4/5'ine erişmeyen cihazlar.

• Basınçlı gazlar, yanmayan ve sağlığa zararlı olmayan gazlar ve söndürme cihazları hariç, yangına ≥ 120 dakika dayanıklı kapalı hacimlerde depolanabilir.

📌 Kıvılcım yok · 4/5 tutuşma sıcaklığı · 120 dk depo

🏗️ Depo Binası İçinde Depolama

Yanıcı ve parlayıcı sıvıların depolama binalarında yangın dayanımı, bodrum kat sınırlamaları, yığınlama kuralları, tehlike bölgeleri ve havalandırma ile ilgili kurallar aşağıda verilmiştir.

1 Genel Kurallar ve Yapısal Özellikler

🔥

Yangın Dayanımı ve Bodrum Kat

Depo binaları: En az 120 dakika yangına dayanıklı

Sınıf I → Bodrum kat yasak

Sınıf II → Bodrum kat yasak

Sınıf IIIA / IIIB → Bodrumda ≤ 40000 L

🛡️

Güvenlik Önlemleri

🚫 Depo hacimlerine işi olmayanların girmesi yasaklanır, uygun levha ile belirtilir.

🔧 Boru geçişleri ve tavan delikleri yanıcı olmayan malzeme ile buhar geçmeyecek şekilde tıkanır.

🏠 Depo binaları konutlara ve insanların bulunduğu hacimlere bitişik olamaz.

🚪 Kapılar: En az 120 dakika yangına dayanıklı

🧱

Döşeme ve Sızıntı Önleme

✅ Döşemeler geçirgen olmayan ve yanıcı olmayan malzemeden

🚫 Dökülen sıvının atık su çukurlarına, kanallara, boru kanallarına sızması önlenir.

2 Yığınlama ve Eşdeğerlik

📦

Yığınlama Kuralları

📌 En fazla 5 ayrı yığın

📏 Yığınlar arası mesafe: ≥ 3 m

📋 Her yığındaki miktar Ek-12/A’yı aşmamalı

⚠️ Çeşitli tehlike sınıfları birlikte depolanıyorsa → en yüksek tehlike sınıfına göre hesaplama

⚖️

Eşdeğerlik (Sınıf IA cinsinden)

Sınıf IA +

Sınıf IB / 2

Sınıf IA +

Sınıf IC / 4

Sınıf IA +

Sınıf II / 12

Sınıf IA +

Sınıf IIIA / 40

Sınıf IA +

Sınıf IIIB / 80

Toplam sınır: 12500 L

📊 Yanıcı ve Parlayıcı Sıvı Depolama Miktarları

Yanıcı ve parlayıcı sıvıların orijinal depolama kaplarında ve taşınabilir depolama tanklarında depolanabilecek azami miktarları aşağıda verilmiştir.

Yanıcı ve Parlayıcı Sıvı Sınıfı	Orijinal Depolama Kaplarında Toplam Miktar (L)	Taşınabilir Depolama Tanklarında Toplam Miktar (L)
IA	2,5	—
IB	5	7,5
IC	10	15
II	30	40
IIIA	100	150
IIIB	200	300

📊 Ek-14 Çıkışlara Götüren En Uzun Kaçış Uzaklıkları

Vurgulu değerler ilgili kullanım sınıflarındaki sınırları göstermektedir.

Kullanım Sınıfı	Tek Yön (m) Yağmurlama yok/Var	İki Yön (m) Yağmurlama yok/Var
Yüksek Tehlikeli Yerler	10 / 20	20 / 35
Endüstriyel Yapılar	15 / 25	30 / 60
Yurtlar	15 / 30	45 / 75
Mağazalar	15 / 25	45 / 60
Bürolar	15 / 30	45 / 75
Otoparklar	15 / 25	45 / 60
Okullar	15 / 30	45 / 75
Toplanma Amaçlı Yapılar	15 / 25	45 / 60
Hastaneler	15 / 25	30 / 45
Oteller	15 / 20	30 / 45
Apartmanlar	15 / 30	30 / 75

📌

Özet: Sınıf IA en tehlikeli grup olup, orijinal kaplarda en düşük miktarda (2,5 L) depolanabilirken, Sınıf IIIB en düşük tehlike grubu olup en yüksek miktarda (200 L orijinal, 300 L taşınabilir) depolanabilir. IA sınıfı sıvılar taşınabilir tanklarda depolanamaz.

📅 2024 Mayıs A 🔵 Orta 📌 Yönetmelik 🏥 Kaçış Uzaklığı

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'te binaların kullanım sınıfına göre çıkışlara götüren en uzun kaçış uzaklığı, tek yön ve iki yön için yağmurlama sisteminin olup olmadığı dikkate alınarak belirlendiğine göre; yağmurlama sistemi olan hastanelerde çıkışlara götüren iki yön kaçış uzaklığı en çok kaç metre olmalıdır?

A) 25

B) 35

C) 45

D) 60

E) 75

📅 2023 Mayıs A 🔴 Zor 📌 Yönetmelik 🏭 Depolama

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre 2022 yılında yapılan depo binalarıyla ilgili,

I. Yanıcı ve parlayıcı sıvıların depolandığı depo binaları en az 120 dakika yangına dayanıklı şekilde yapılır.

II. Sınıf I parlayıcı sıvıların depolandığı binaların bodrum katının bulunmaması gerekir.

III. Aynı hacimde çeşitli tehlike sınıflarına giren sıvılar birlikte depolanıyor ise toplam depolanacak miktar, en düşük tehlike sınıfına göre alınır.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I ve II

D) I ve III

E) II ve III

🏭

Fabrika ve Atölye Binalarında Depolama

Ek-12/B değerlerini aşmamak ve işlemin yürütüldüğü alandan tecrit edilmiş bir alan içinde olmak şartıyla izin verilir.

3 Tehlike Bölgeleri ve Havalandırma

⚠️

Tehlike Bölgeleri

1. Tehlike Bölgesi: Depo hacminin tamamı

2. Tehlike Bölgesi: Depodan dışarıya açılan kapı/pencere/açıklıklardan itibaren 5 m yarıçap, döşemeden 0.8 m yüksekliğe kadar

📌 5 m · 0.8 m

💨

Havalandırma

✅ Depo hacimleri yeteri kadar havalandırılır

💡 Elektrik tesisatı teknik kurallara uygun şekilde aydınlatılır

🔄 Doğal çekim yetmiyorsa → mekanik havalandırma

⚡ Ex-proof (patlama ve kıvılcım güvenlikli) sistem

Döşeme düzeyinde · ≥ 6 hava değişimi/saat

📌 ≥ 6 hava değişimi/saat · Ex-proof

📌

Özet: Depo binaları 120 dk dayanıklı, Sınıf I/II bodrum yasak, IIIA/IIIB ≤40000 L. Yığınlama ≤5 yığın, ≥3 m aralık, eşdeğerlik Sınıf IA cinsinden, ≤12500 L. Tehlike bölgeleri: 1. bölge (depo), 2. bölge (5 m, 0.8 m), havalandırma ex-proof, ≥6 hava/saat.

🏗️ Açıkta Yerüstü Depolama ve Depolama Tankları

Yanıcı ve parlayıcı sıvıların açıkta yerüstü depolanması, yeraltı/yerüstü tankları ve taşınabilir kapların doldurulması/boşaltılması ile ilgili kurallar aşağıda verilmiştir.

1 Açıkta Yerüstü Depolama

a Havuzlama

📦

Havuzlama Hacmi (a,b,c)

a) Aynı boy tanklar → 1 tank hacmi; farklı boy → en büyük tank hacmi

b) Taşınabilir tanklar → toplam hacmin %75 veya en büyük tank hacmi

c) Karma depolama → (a) + (b) toplamı

⛽

Özel Durumlar (ç,d)

ç) Ham petrol / karbonsülfür → havuzlama hacmi = toplam hacme eşit

d) Ham petrol/karbonsülfür hariç Sınıf I-II-III → toplam hacim ≤12500 L ise tek havuzlama bölgesi

🛢️

Ham Petrol / Karbonsülfür (e)

Depolanan hacim ≤ 15000 m³

Havuzlama yüzeyi ≤ 700 m²

→ Tek havuzlama bölgesi

🔧

Havuzlama Yapısı ve Kurallar (f,g,ğ,h,ı,i)

f) Sınıf I-II-III beraber depolama → (a)(b) esasları geçerli

g) Havuzlama: hafriyat veya set · yanmaz malzeme · sızdırmaz cidar

ğ) Tanklar set/duvardan ≥3 m (tank cidarından)

h) Boru geçişleri sızdırmaz · su boşaltma imkânı · yanıcı sıvı ayırıcı

ı) İç bölme yüksekliği ≥ dış duvarın 4/5 · kanal üstü açık/ızgaralı

i) Havuzlama bölgesinde sadece armatür ve boru bulunabilir

b Koruma Bölgesi

📏

Uzaklıklar (a,b)

a) Yerüstü tankları → Ek-12/C

b) Taşınabilir kaplar → Ek-12/D (kap topluluğu dış sınırından)

🧱

Koruyucu Bölge Genişliği (c,ç)

c) Tank cidarından ölçülür, en az 2/3 havuzlama bölgesi dışında

ç) 120 dk dayanıklı duvar/set (≥4/5 tank yüksekliği) → itfaiye görüşüyle daraltılabilir

🏗️

Tesisler (d)

d) Gerekli tesis ve binalar, havuzlama bölgesi dışında kurulabilir.

c Tehlike Bölgeleri

⚠️

Tehlike Bölgeleri (a,b)

a) Tank cidarından 5 m, zeminden 0.8 m → 2. Bölge

b) Havuzlama bölgesi set üst kenarının 0.8 m üstüne kadar → 1. Bölge

🚫

Trafik ve Giriş Yasağı (c,ç)

c) Depolama arazisi genel trafik akışına açık olamaz

ç) İşi olmayanların girişi yasak — uygun levha ile belirtilir

2 Depolama Tankları

a Yeraltı Tankları

🕳️

Tanım ve Koruma (a)

Tamamen gömülü, toprak ≥ 60 cm, beton ≥ 10 cm

Araç trafiği varsa: sıkıştırılmış dolgu ≥ 60 cm + beton plaka ≥ 15 cm (her yönde en az 50 cm taşma)

Beton plaka yoksa → tel örgü ≥180 cm

📏

Uzaklık ve Tehlike (b,c)

b) Meskun yer ve tank arası uzaklık → Ek-12/Ç

c) Tank içi → 0. Bölge · Bakım kanalı/kapak → 1. Bölge

🧪

Sızdırmazlık ve Korozyon (ç,d,e)

ç) Mekanik etki ve yangında sızdırmaz kalmalı

d) Korozif malzeme → yalıtım tabakası

e) Kamu şebekelerinden uzaklık ≥ 1 m

🔧

Toprak ve Yerleştirme (f,g)

f) Toprak doldurmadan önce ≥ 200 mm yanmaz tabaka

g) Yerinde imal edilmemişse → yetkili kişi tarafından izolasyon kontrolü, zedelenmeden yerleştirme

💨

Havalandırma Borusu (ğ)

ğ) Kapatılmaz havalandırma borusu (her bölme için)

Kapalı hacimlere açılmaz, zeminden ≥4 m yüksekte açık havaya çıkar

Uçlar yağmur/yabancı maddeye karşı korunur

b Yerüstü Tankları

⚠️

Tehlike ve Sızdırmazlık (a,b)

a) Tank içi → 0. Tehlike Bölgesi

b) Mekanik etki ve yangında sızdırmaz kalmalı

🧪

Korozyon (c,ç)

c) Dış korozyon → uygun koruma

ç) İç korozyon → iç kısım uygun koruma

💨

Havalandırma (d,e)

d) Tanklar ve bölmeler havalandırma boruları ile donatılır

e) Ayrı tehlikeli grup yok veya karışma tehlikeli reaksiyon yoksa → ortak boru hattı

🔧

Seviye Göstergesi ve Vanalar (f,g,ğ)

f) Sıvı seviyesi göstergesi (cam boru → hızlı kapanan vana, sadece ölçüm için açılır)

g) Her boru vana ile kapatılır, tanka yakın, kolay ulaşılır/görünür

ğ) Sınıf I-II-III tanklar elektrostatik yüklenmeye karşı emniyete alınır

c Taşınabilir Kapların Doldurulduğu ve Boşaltıldığı Yerler

⚡

Önlemler (a,b)

a) Elektrostatik yüklenmeyi önleyici tedbirler

b) Akan sıvının yerüstü/yeraltı su kaynaklarına ve kanalizasyona karışması önlenir

⚠️

Dolum Tehlike Bölgesi (c)

c) 15 m yarıçap, zeminden 0.8 m yüksek → 1. Bölge

Dolum ağzından 5 m yarıçap, ağızdan 3 m yüksek → 1. Bölge

💨

Boşaltma Tehlike Bölgesi (ç)

ç) Boşaltma yeri ve buhar haznesi açıklıklarından 5 m yarıçap, zeminden 0.8 m yüksek → 2. Bölge

📌

Özet: Açıkta yerüstü depolamada havuzlama hacmi, koruma bölgesi (Ek-12/C,D, 2/3, 120 dk), tehlike bölgeleri (5 m, 0.8 m). Yeraltı tanklarında 60 cm toprak, 10 cm beton, ≥4 m havalandırma, yerüstü tanklarında korozyon koruması, seviye göstergesi, vana, elektrostatik koruma, taşınabilir kaplarda dolum/boşaltım tehlike bölgeleri (15 m, 5 m, 0.8 m).

⛽

LPG Tüplerinin Depolanmasına İlişkin Esaslar MADDE 106

🏗️

Yapısal Şartlar

Madde 106/1-9

• Müstakil ve tek katlı olmalıdır.

• Döşeme, tavan ve duvarlar yangına en az 120 dk dayanıklı malzeme ile yapılmalıdır.

• Çatıda hafif malzeme kullanılmalıdır.

• Dış duvarlarda, her 3 m³ depo hacmi için en az 0.2 m² kırılmaz cam/benzeri hafif malzeme ile kaplanmış boşluk bırakılmalıdır.

• Depo kapıları yangına en az 90 dk dayanıklı olmalıdır.

📌 Tüp vanalarında emniyet tıpası ve dolu tüplerde ilk kullanım kapağı takılı olmalıdır.

🧯

Yerleşim ve Emniyet

Madde 106/2-8-10-13

• Aşırı sıcaklık, araç trafiği ve fiziki hasardan korunacak şekilde yerleştirilmelidir.

• Tüpler dik olarak depolanmalı, yana yatırılmamalı veya baş aşağı konulmamalıdır (Emniyet valfleri sıvı fazı seviyesinden yukarıda olmalıdır).

• Çıkış kapıları, merdiven boşlukları yakınına konulamaz ve kaçış yollarını engelleyemez.

• Boş tüpler açıkta depolanmalı, binada depolanacaksa dolu tüp gibi hesaplanmalıdır.

• Özel dağıtım depolarında max 10.000 kg gaz bulundurulabilir.

• Kamuya açık binalara ≥ 25 m, diğer binalara ≥ 15 m uzakta olmalıdır.

💨

Havalandırma ve Isıtma

Madde 106/3-4-5-6-7-12

• Isıtma/aydınlatma için açık alevli cihaz kullanılamaz.

• Döşeme hizasında açılıp kapanabilen havalandırma menfezleri bulundurulur.

• Doğal Havalandırma: Her 600 cm dış duvar için 1 adet menfez (en az 140 cm²). Toplam alan, döşemenin her m²'si için en az 65 cm² olmalıdır.

• Fan (Mekanik): Ex-proof malzeme, debi 0.3 m³/dk/m², çıkış ağzı diğer binalardan ≥ 3 m.

• Döşeme zemin seviyesinden aşağıda olamaz ve havalandırılmalıdır.

• Isıtma sadece merkezi sistem, ısı merkezi dışarıda olmalıdır. Tüpler kalorifer radyatöründen en az 2 m uzakta olmalıdır.

⚡

Elektrik ve Genel Şartlar

Madde 106/11-14-15-16

• Elektrik sistemleri, kıvılcım ve kısa devre oluşturmayacak şekilde yapılmalıdır.

• Anahtarlar binanın dış yüzeyinde ve 2 m yükseklikte olmalı; aydınlatma armatürleri tavana monte edilmelidir.

• Bina dışı depolama sahasının emniyet şeridi ve asgari uzaklıkları Ek-9'a uygun olmalıdır.

• Bina dışı depo sahası tel çit veya duvar ile çevrilmeli ve ikaz levhaları konulmalıdır.

• Depo binalarının girişine ikaz levhaları asılmalıdır.

📅 2024 Mayıs B 🔴 Zor 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolanacak binalar için;

I. Müstakil ve tek katlı olmalıdır.

II. Çatısında hafif malzemeler kullanılmalıdır.

III. Depo kapıları, yangına karşı en az 30 dakika dayanıklı malzemeden yapılmalıdır.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) I ve II

D) II ve III

E) I, II ve III

📅 2022 Mayıs C 🟢 Orta 📌 Yönetmelik

LPG tüplerinin depolanmasıyla ilgili,

I. Binanın bodrum katında depolanmalıdır.

II. Depo duvarları yangına en az 60 dakika dayanıklı malzemeden yapılmalıdır.

III. Depolarda ısıtma ve aydınlatma amacıyla açık alevli cihazlar kullanılmamalıdır.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız II

B) Yalnız III

C) I ve II

D) I ve III

E) II ve III

⛽ Akaryakıt Servis İstasyonları

Akaryakıt servis istasyonlarının kurulumu, güvenlik önlemleri ve teçhizat ile ilgili kurallar aşağıda verilmiştir.

1 Genel Kurallar

📜

Uygulanacak Mevzuat

Servis istasyonları kurulurken bu Yönetmelikte yer almayan hususlar hakkında, Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik ve ilgili standart hükümlerine uyulur.

📏

Uzaklık ve Havalandırma

Servis istasyonları kurulurken, Ek-13'de verilen uzaklıklara uyulur ve yeterli havalandırma sağlanır.

📌 Ek-13 uzaklıklar · Havalandırma zorunlu

⚠️

Tehlike Bölgeleri

İkmal kolonları içi: 1. Tehlike Bölgesi

Kolon orta noktasından 1 m yarıçap: 2. Tehlike Bölgesi (kolon yüksekliğine kadar)

📌 Kolon içi: 1. Bölge · 1 m çevresi: 2. Bölge

2 Düzenleme Esasları

🛢️

Depolama (4-a,b)

a) Akaryakıt, yeraltı tanklarında depolanır (120. madde, 2. fıkra)

b) Tanklar betonarme havuz içine yerleştirilir.

Tank başına ≤ 45000 L · Toplam ≤ 250000 L

⚡

Topraklama ve Enerji (4-c,ç)

c) İstasyonun tamamı merkezi ve gelişmiş topraklama sistemine bağlanır.

Topraklama hattından seyyar uç, dolum ağzı muhafazası içine alınarak tankerlerin topraklanmasında kullanılır.

ç) Enerji nakil hatları ve yeraltı kabloları → Elektrikli Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği

🔧

İkmal Kolonları - Güvenlik (4-d,e)

d) Kolonlar devrilmeye ve araç çarpmalarına karşı emniyete alınır. Zemin altına ve bodrumlara konulamaz.

e) Kolonun 5 m yarıçaplı çevresinde alt kotlara giden kanal/boru/açıklık olmaz. Kanal ve borularda yanıcı buhar karışımı kum doldurma ile önlenir.

3 Teçhizat ve Ekipmanlar

🚫

Boşaltma Vanası (4-f)

Boşaltma ünitesi, depo dolduğunda otomatik olarak kapanan vana ile donatılır veya vana açma kolunda sabitleştirme düzeni bulunmaz.

⚡

Yıldırımdan Korunma (4-ğ)

İstasyonda, yıldırım tehlikesine karşı ilgili yönetmeliklere ve standartlara uygun yıldırımdan korunma tesisatı yapılır.

🧯

Yangın Söndürme Cihazları (4-g)

1. 6 kg kuru kimyevi tozlu (TS 862-EN 3) Her dispenser adasında ve her binada

2. 50 kg tekerlekli kuru kimyevi tozlu (≥ 89 B söndürme etkisi) En az 2 adet

Mesafe: Dolum ağzına 7 m - 25 m

📌 6 kg (her adas/binada) + 2 adet 50 kg tekerlekli (7-25 m mesafede)

📌

Özet: Akaryakıt servis istasyonları Ek-13 uzaklıklar, havalandırma, ikmal kolonları 1. ve 2. tehlike bölgesi, akaryakıt yeraltı tanklarında, betonarme havuz içinde (≤45000 L/tank, ≤250000 L/toplam), topraklama, yıldırım koruması, kolon güvenliği (5 m mesafe), yangın söndürücüler: 6 kg (her adas/binada) + 2 adet 50 kg tekerlekli (7-25 m).

⛽ Ek-13 Akaryakıt Servis İstasyonlarında Asgari Emniyet Mesafeleri (m)

📌 Değişiklik: 10/8/2009-2009/15316 K.

	Akaryakıt Tankı Yeraltı	Akaryakıt Pompası Adası	Tank Havalandırma Borusu	Tank Doldurma Ağzı	İdari Bina	Komşu Arsa Sınırı	Karayolu (Şehiriçi) Sınırı	Karayolu (Şehirlerarası) Arsa Sınırı	Topluma Açık Yerler	Hastane Okul Arsa Sınırı
Akaryakıt Tankı Yeraltı	0,5	—	—	—	2	7,5	5	15	25	50
Akaryakıt Pompası (Dispenser) Adası	0	6	6	6	6	7,5	6	6	25	50
Tank Havalandırma Borusu	0	6	—	1	5	5	3	6	25	50
Tank Doldurma Ağzı	0	6	1	—	5	5	5	6	25	50

📌 Dipnotlar

(1) Tank dış cidarlarından ölçülen en kısa mesafedir.

(2) İstasyonun idari, ticari ve sosyal faaliyetlerinin yürütüldüğü, istasyona ait makine ve donanımların bakımlarının yapıldığı, istasyonun ihtiyacı olan, elektrik, basınçlı hava ve su temin ünitelerinin bulunduğu yapılardan meydana gelen idari bürolarda bodrum katı bulunamaz. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce inşa edilmiş istasyonlarda bodrum kat mevcut ise bodrum kat girişi ve bodrum katın herhangi bir açıklığı havalandırma borusu çıkış ucu, doldurma ağzı, tank ve dağıtım birimleri ile aksi cephede (girişi arkadan) olması ve girişte eşik ve eşikten sonra dışarıya doğru bir meyil bulunması şarttır.

(3) Topluma açık yerler: Konaklama, tören, ibadet, eğlence, yeme, içme, ulaşım, araç bekleme, alış-veriş gibi sebeplerle 50 veya daha fazla kişinin bir araya gelebildiği bütün binalar veya bunların bu amaçla kullanılan bölümlerini kapsar.

📋 NOT

a) Topluma açık yerler ile hastane ve okul arsa sınırına olan mesafeler mevcut akaryakıt istasyonları için %60 azaltılır. İstasyonda sadece motorin tankı olması hâlinde, bu mesafeler yeni istasyonlarda %50 azaltılabilir.

b) Akaryakıt istasyonlarında, binaların pencere, kapı, klima, aydınlatma sistemi gibi herhangi bir açıklığı olmayan cephesine 0 metre olabilir. Nefeslik ağzı, çatı veya elemanlarından en az 3,6 m yüksekte olmalı ve toplam yükseklik 9 m'yi aşmamalıdır.

📅 2024 Mayıs B 🟢 Orta 📌 Yönetmelik ⛽ Akaryakıt

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre bir akaryakıt servis istasyonu kurulurken dikkat edilmesi gereken hususlarla ilgili,

I. İkmal kolonunun 1 m yarıçaplı çevresinde daha alt kotlardaki hacimlere giden kanal, boru ve tesisat açıklıklarının bulunmaması gerekir.

II. Akaryakıt tankları betonarme havuz içerisine yerleştirilmelidir.

III. Akaryakıt servis istasyonunun tamamı merkezî ve gelişmiş bir topraklama sistemine bağlanmalıdır.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I ve III

D) II ve III

E) I, II ve III

🛡️ Genel Olarak Yangından Korunma İşlemleri

Yanıcı sıvıların depolandığı, doldurulduğu ve nakledildiği tesislerde yangından korunma için aşağıdaki temel işlemlere uyulması zorunludur.

🧯

Yangın Önleme Sistemleri

Tesisler yeterli yangın önleme sistemleri ile donatılır, daima kullanıma hazır tutulur ve bakımları yapılır. Sistemler sabit, hareketli veya kısmen hareketli olabilir. Söndürücü olarak köpük, karbondioksit, kuru kimyevi toz ve su kullanılabilir.

📌 Sabit/Hareketli sistem · 4 tip söndürücü

💧

Yağmurlama Tesisatı

Yağmurlama tesisatı, bir tank yangınında komşu tankın ısınarak tutuşmasını ve patlamasını önleyecek kapasitede olmalıdır.

📌 Komşu tank koruması

⚙️

Pompaların Kontrolü

Yanıcı sıvı naklinde kullanılan pompalar, bir yangın hâlinde hızlı ve engelsiz ulaşılabilecek bir yerden kontrol edilebilir olmalıdır. Bu şart Sınıf IIIA ve IIIB için de geçerlidir.

📌 Hızlı erişilebilir kontrol

⚡

Topraklama

Tanklar ve iletken şekilde bağlanmış tesis bölümleri, toprağa karşı gerilim oluşturmayacak şekilde kurulur. Topraklama hatlarının bağlantı uçları ve birleşme noktaları kolay ulaşılabilir ve gevşemeye karşı emniyetli olmalıdır. İlgili yönetmelik hükümlerine uyulur.

📌 Gerilimsiz topraklama · Kolay erişim

🔌

Topraklama Hattı

Tank ve bağlı bölümleri yalnız başına topraklayıcı hat olarak kullanılamaz. Topraklayıcı hat malzemesi, tank ve borularda korozyon yapmayacak malzemeden seçilir.

📌 Korozyonsuz malzeme

💨

Dolum Buharı

Tank dolumu sırasında çıkan buhar, çalışanlara ve başkalarına zarar vermeyecek şekilde açık havaya atılır. Mümkün değilse, buhar boşaltan tanka geri beslenir.

📌 Güvenli buhar atılımı / Geri besleme

🔥 Yapı Malzemelerinin Yanıcılık Sınıfları ve Döşeme Kaplamaları

Yapı malzemeleri, yangın güvenliği açısından yanıcılık sınıflarına göre sınıflandırılır. Aşağıda 5 yanıcılık sınıfı ve döşeme kaplamaları için asgari gereklilikler verilmiştir.

📋

Yanıcılık Sınıfları

Sınıf	Tanımı
Hiç Yanmaz	Yapı malzemesi yangına maruz kaldığında hiçbir şekilde tutuşmaz, yanmaz ve alevi iletmez.
Zor Yanıcı	Yangına maruz kaldığında kolay kolay tutuşmaz, yanması çok uzun sürede gerçekleşir ve alevin ilerlemesini önemli ölçüde geciktirir.
Zor Alevlenici	Kısa süreli tutuşma gösterebilir, ancak alev kaynağı uzaklaştırıldığında yanma kısa sürede sona erer.
Normal Alevlenici	Belirli bir ısıya ulaştığında tutuşur, yanma devam eder ve alevin yayılması normal hızda gerçekleşir.
Kolay Alevlenici	Çok hızlı bir şekilde tutuşur, yanma kendi kendine devam eder ve alevin yayılması çok hızlıdır, yüksek yangın tehlikesi oluşturur.

Hiç Yanmaz Zor Yanıcı Zor Alevlenici Normal Alevlenici Kolay Alevlenici

📌 Yangın dayanımı arttıkça güvenlik seviyesi yükselir.

🏗️

Döşeme Kaplamaları - Asgari Gereklilikler

Kullanım Alanı	Asgari Gereklilik
🟢 Genel Döşeme Kaplamaları	En az Normal Alevlenici · Kolay Alevlenici kullanılmaz.
🟦 Acil Çıkışlar ve Kaçış Yolları	Tercihen Zor Yanıcı veya daha yüksek sınıf.
🟨 Merdiven Basamakları ve Sahanlıklar	Kolay Alevlenici kesinlikle kullanılmaz. En az Normal Alevlenici · Tercihen Zor Yanıcı
🟧 Toplantı ve Eğitim Salonları	Zor Yanıcı veya daha üst sınıf tercih edilir.
🟥 Yüksek Riskli Alanlar (Laboratuvar, Atölye vb.)	Zor Yanıcı veya Hiç Yanmaz tercih edilmelidir.

⚠️ Kaçış yolları ve merdivenlerde yangın güvenliği önceliklidir.

📌 Döşeme kaplama seçiminde kullanım alanının risk seviyesi belirleyicidir.

📌

Özet: Yapı malzemeleri Hiç Yanmaz’dan Kolay Alevlenici’ye kadar 5 sınıfta değerlendirilir. Döşeme kaplamalarında Normal Alevlenici asgari şarttır; Kaçış yolları ve merdivenlerde Zor Yanıcı tercih edilir; Yüksek riskli alanlarda Zor Yanıcı/Hiç Yanmaz kullanılmalıdır.

📋 Yapı Malzemeleri Yanıcılık Sınıfları

Yapı malzemeleri, yangın güvenliği açısından yanıcılık sınıflarına göre sınıflandırılır. Aşağıda döşemeler dışındaki ve döşeme malzemeleri için sınıflar tablo halinde verilmiştir.

Tablo 1 - Yapı Malzemelerinin Yanıcılık Sınıfları

Malzemenin Yanıcılık Özelliği	Döşemeler Dışındaki Yapı Malzemeleri İçin Yanıcılık Sınıfları	Döşeme Malzemeleri İçin Yanıcılık Sınıfları
Hiç Yanmaz	A1	A1FL
Zor Yanıcı	A2 – s1, d0	A2FL – s1
Zor Alevlenici	B, C – s1, d0	BFL – s1
	A2 – s2, d0 A2, B, C – s3, d0
	A2, B,C – s1, d1 A2, B,C – s1, d2
Normal Alevlenici	D – s1, d0 D – s2, d0 D – s3, d0 E	A2FL – s2 BFL – s2 CFL – s2 DFL – s1 DFL – s2
Kolay Alevlenici	F	FFL
	Yanıcılık Sınıfı: A1, A2, B, C, D, E, F Duman Oluşumu: s1, s2, s3 Yanma Damlaları/Tanecikleri: d0, d1, d2	A1fl A2fl Bfl Cfl Dfl Efl Ffl s1 s2

Tablo 2 - Yapı Malzemelerinin Yanıcılık Sınıfları

Malzemenin Yanıcılık Özelliği	Döşemeler Dışındaki Yapı Malzemeleri İçin Yanıcılık Sınıfları	Döşeme Malzemeleri İçin Yanıcılık Sınıfları
Hiç Yanmaz	A1	A1FL
Zor Yanıcı	A2 – s1, d0	A2FL – s1
Zor Alevlenici	B, C – s1, d0	BFL – s1
	A2 – s2, d0 A2, B, C – s3, d0
	A2, B,C – s1, d1 A2, B,C – s1, d2
Normal Alevlenici	D – s1, d0 D – s2, d0 D – s3, d0 E	A2FL – s2 BFL – s2 CFL – s2 DFL – s1 DFL – s2
Kolay Alevlenici	F	FFL
	Yanıcılık Sınıfı: A1, A2, B, C, D, E, F Duman Oluşumu: s1, s2, s3 Yanma Damlaları/Tanecikleri: d0, d1, d2	A1fl A2fl Bfl Cfl Dfl Efl Ffl s1 s2

📌

Sınıflandırma Özeti: A1, A2 (Hiç/Zor Yanmaz) B, C (Zor Alevlenici) D, E (Normal Alevlenici) F (Kolay Alevlenici)
Duman oluşumu: s1 (düşük), s2 (orta), s3 (yüksek) · Damlacık: d0 (yok), d1 (az), d2 (çok)

📅 2023 Mayıs A 🟡 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre yapı malzemelerinin yanıcılık sınıfları için, döşemeler dışındaki yapı malzemeleri yanıcılıklarına göre sınıflandırıldığında aşağıdakilerden hangisi "F" harfi ile gösterilen sınıfın yanıcılık özelliğidir?

A) Kolay alevlenici

B) Zor yanıcı

C) Normal alevlenici

D) Hiç yanmaz

E) Zor alevlenici

📅 2022 Aralık A 🔵 Orta 📌 Yönetmelik

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre, binalarda kullanılan yapı elemanlarının yangına dayanım (direnç) sembolleri ve anlamlarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Sembol

Sembolün Anlamı

A) R

Yük taşıma kapasitesi

B) M

Mekanik dayanım

C) S

Duman sızıntısı

D) F

Işınım yayma

E) I

Yalıtım

🏢 Binaların Yangından Korunması

Madde 2 – Kapsam BYKHY

📘 Tanımlar

Acil durum

Acil durum ekibi

Acil durum planları

Acil durum asansörü

Açık arazi işletmesi

Alevlenme noktası

Atrium

Basınçlandırma

Bina yüksekliği

Bodrum katı

Çıkmaz koridor mesafesi

Duman haznesi

Duman kontrolü

Duman perdesi

Duman tahliyesi

Duman yönlendirme bacası

EN

Güvenlik bölgesi

Islak borulu yağmurlama sistemi

İlgili standart

Kademeli yatay tahliye

Acil durum aydınlatması

Kaçış (Yangın) merdiveni

Kaçış uzaklığı

Kaçış yolu

Kamuya açık kullanım

Kamuya açık bina

Konut

Kullanıcı yükü

Kullanıcı yük katsayısı

Kuru boru sistemi

Kuru borulu yağmurlama sistemi

Korunumlu koridor veya hol

Korunumlu merdiven

Mevcut yapı

Ortak merdiven

Sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG)

Site

Son çıkış

Sulu boru sistemi

Tek yönlü kaçış mesafesi

TS

Yağmurlama (sprinkler) sistemi

Yangına karşı dayanım (direnç)

Yangına tepki

Yangın bölgesi (zonu)

Yangın kesici

Yangın duvarı

Yangın güvenlik holü

Yangın kapısı

Yangın kompartımanı

Yangın perdesi

Yangın tahliye projesi

Yangın yükü

Yapı sahibi

Yapı sorumluları

Yapı yüksekliği

Yüksek bina

Yüksek tehlike

Dış yüzey cephe kaplaması

Gaz dedektörü

Geleneksel cephe kaplaması

Giydirme cephe

Yapı malzemeleri

Tanımlar

Yanma

Yangın

Isı

Isı Transferi

🧯 Yangın Sınıfları

A Sınıfı

B Sınıfı

C Sınıfı

D Sınıfı

Yangın Türü

Taşınabilir Söndürme Cihazları

Kuru Kimyasal Toz