İş Sağlığı ve Güvenliği – Titreşim Yönetmeliği
Titreşim (Vibrasyon), mekanik bir sistemin zamana bağlı olarak denge konumu civarında yapmış olduğu düzenli veya düzensiz salınım hareketleridir.
Vücudun tümüne aktarıldığında, çalışanın sağlık ve güvenliği için risk oluşturan, özellikle bel bölgesinde rahatsızlık ve omurgada travmaya yol açan mekanik titreşimi ifade eder.
İnsanda el-kol sistemine aktarıldığında, çalışanın sağlık ve güvenliği için risk oluşturan ve özellikle damar, kemik, eklem, sinir ve kas bozukluklarına yol açan mekanik titreşimi ifade eder.
Aşıldığı durumda, çalışanın titreşime maruziyetinden kaynaklanabilecek risklerin kontrol altına alınmasını gerektiren değeri ifade eder.
Çalışanların bu değer üzerinde bir titreşime kesinlikle maruz kalmaması gereken değeri ifade eder.
İş Sağlığı ve Güvenliği – Titreşim Yönetmeliği
Bu Yönetmeliğin uygulanması bakımından, maruziyet sınır değerleri ve maruziyet eylem değerleri aşağıda verilmiştir:
İş Sağlığı ve Güvenliği – Titreşim Yönetmeliği
İşveren, çalışanların maruz kaldığı mekanik titreşim düzeyini, işyerinde gerçekleştirilen risk değerlendirmesinde ele alır, gerekiyor ise ölçümler yaptırarak mekanik titreşime maruziyeti belirler. Bu ölçümler, İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizi Yapan Laboratuvarlar Hakkında Yönetmelik'e göre yapılır.
Çalışanın el-kol titreşimine maruziyetinin ölçümü, Ek-1'deki maddelere uygun olarak yapılır.
Çalışanın bütün vücut titreşimine maruziyetinin ölçümü, Ek-2'deki maddelere uygun olarak yapılır.
Kullanılan ekipmanla yapılan çalışmalardan elde edilen gözlem sonuçları dikkate alınır.
Ekipmanın üreticisinden elde edilecek bilgi de dahil olmak üzere, ekipmanda veya ekipmanın kullanıldığı özel koşullarda oluşabilecek titreşimin büyüklüğü hakkındaki bilgiler dikkate alınır.
Değerlendirme, özel aygıt ve uygun yöntem kullanılarak yapılacak ölçüm yerine geçmez.
Değerlendirme ve ölçüm sonuçları, gerektiğinde kullanılmak ve denetimlerde gösterilmek üzere uygun şekilde saklanır.
İş Sağlığı ve Güvenliği – Titreşim Yönetmeliği
Aralıklı titreşim veya tekrarlanan şoklara maruziyet de dahil maruziyetin türü, düzeyi ve süresine özel önem verir.
Maruziyet sınır değerleri ve maruziyet eylem değerlerine özel önem verir.
İşveren; Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği uyarınca işyerinde gerçekleştirilen risk değerlendirmesinde, mekanik titreşimden kaynaklanabilecek riskleri değerlendirirken aşağıdaki hususlara özel önem verir.
Başta özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanlar olmak üzere tüm çalışanların sağlık ve güvenliklerine olan etkilerine özel önem verir.
Mekanik titreşim ile çalışma ortamı arasındaki veya mekanik titreşim ile diğer iş ekipmanları arasındaki etkileşimlerin dolaylı etkisine özel önem verir.
İş ekipmanlarının mekanik titreşim düzeyi hakkında imalatçılardan sağlanan bilgilere özel önem verir.
Maruziyet düzeyini azaltacak şekilde tasarlanmış alternatif iş ekipmanının bulunup bulunmadığına özel önem verir.
Bütün vücut titreşimine maruziyetin, işverenin sorumluluğundaki normal çalışma saatleri dışında da devam edip etmediğine özel önem verir.
Düşük sıcaklık gibi özel çalışma koşullarına özel önem verir.
Sağlık gözetiminden elde edilen en güncel bilgilere özel önem verir.
İş Sağlığı ve Güvenliği – Titreşim Yönetmeliği
Riskler ile kaynağında mücadelenin uygulanabilirliği ve teknik gelişmeler dikkate alınarak, mekanik titreşime maruziyetten kaynaklanabilecek riskler kaynağında yok edilir veya en aza indirilir.
Maruziyetin önlenmesi veya azaltılmasında 6331 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan risklerden korunma ilkelerine uyulur.
Mekanik titreşime maruziyeti azaltan başka çalışma yöntemlerini seçmek.
Yapılan iş göz önünde bulundurularak, mümkün olan en düşük düzeyde titreşim oluşturan, ergonomik tasarlanmış uygun iş ekipmanını seçmek.
Bütün vücut titreşimini azaltan oturma yerleri, el-kol titreşimini azaltan el tutma yerleri ve benzeri yardımcı ekipman sağlamak.
İşyeri, işyeri sistemleri ve iş ekipmanları için uygun bakım programları uygulamak.
İşyerini ve çalışma ortamını uygun şekilde tasarlamak ve düzenlemek.
Çalışanlara gerekli bilgi ve eğitimi vermek.
Maruziyet süresi ve düzeyini sınırlandırmak.
Yeterli dinlenme aralarıyla çalışma sürelerini düzenlemek.
Mekanik titreşime maruz kalan çalışana soğuktan ve nemden koruyacak giysi sağlamak.
Alınacak önlemlerin, özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumlarına uygun olması sağlanır.
Şok ve titreşim: Gebe çalışanın, ani darbelere, sarsıntıya, uzun süreli titreşime maruz kalacağı işlerde ve iş makinelerinde çalıştırılmaları yasaktır. Vücudun alt kısmını, özellikle karın bölgesini etkileyen düşük frekanslı uzun süreli titreşime ve sürekli sarsıntıya maruziyeti önleyecek tedbirler alınır.
İş Sağlığı ve Güvenliği – Titreşim Yönetmeliği
Çalışanın maruziyeti, hiçbir koşulda maruziyet sınır değerlerini aşmayacaktır. Bu Yönetmelikte belirtilen tüm kontrol tedbirlerinin alınmasına rağmen, maruziyet sınır değerinin aşıldığının tespit edildiği durumlarda işveren aşağıdaki tedbirleri alır:
Maruziyeti, maruziyet sınır değerinin altına indirmek üzere gerekli olan tedbirleri derhal alır.
Maruziyet sınır değerinin aşılmasının nedenlerini belirler ve bunun tekrarını önlemek amacıyla, koruma ve önlemeye yönelik gerekli tedbirleri alır.
İş Sağlığı ve Güvenliği – Titreşim Yönetmeliği
İşveren; işyerinde mekanik titreşime maruz kalan çalışanların veya temsilcilerinin, işyerinde gerçekleştirilen risk değerlendirmesi sonuçları ve özellikle aşağıdaki konularda bilgilendirilmelerini ve eğitilmelerini sağlar:
Mekanik titreşimden kaynaklanabilecek riskleri önlemek veya en aza indirmek amacıyla alınan önlemler hakkında bilgilendirilir ve eğitilir.
Maruziyet sınır değerleri ve maruziyet eylem değerleri hakkında bilgilendirilir ve eğitilir.
Mekanik titreşimden kaynaklanabilecek risklerin değerlendirilmesi ve ölçüm sonuçları ile kullanılan iş ekipmanlarından kaynaklanabilecek yaralanmalar hakkında bilgilendirilir ve eğitilir.
Mekanik titreşime bağlı yaralanma belirtilerinin niçin ve nasıl tespit edileceği ve bildirileceği hakkında bilgilendirilir ve eğitilir.
İlgili mevzuata göre, çalışanların hangi şartlarda sağlık gözetimine tabi tutulacağı hakkında bilgilendirilir ve eğitilir.
Mekanik titreşime maruziyeti en aza indirecek güvenli çalışma uygulamaları hakkında bilgilendirilir ve eğitilir.
İş Sağlığı ve Güvenliği – Titreşim Yönetmeliği
Mekanik titreşime maruziyet sonucu ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarının önlenmesi ve erken tanı amacıyla aşağıdaki sağlık gözetimi önlemleri uygulanır.
Sağlık gözetimi sonuçlarını dikkate alarak, gerekli koruyucu önlemleri alır.
Sağlığa zararlı bir etki veya belirli bir hastalık ile maruziyet arasında ilişki tespit edildiğinde çalışanların titreşime maruziyeti değerlendirilir.
Hastalığın veya etkilenmenin çalışanın özel çalışma koşullarından ortaya çıkma ihtimalinin olması durumunda değerlendirilir.
Hastalık veya etkilenmenin saptanması için geçerli yöntemlerin bulunduğu durumlarda değerlendirilir.
Çalışan, işyeri hekimi tarafından kendisi ile ilgili sonuçlar hakkında bilgilendirilir.
İşveren, tıbbi gizlilik dikkate alınarak, sağlık gözetiminde saptanan dikkate değer bulgular hakkında bilgilendirilir.
İş Sağlığı ve Güvenliği – Titreşim Yönetmeliği
Bu Yönetmeliğin uygulanması bakımından özel koşullar aşağıda belirtilmiştir:
Çalışanların sağlık ve güvenliğinin korunmasıyla ilgili genel ilkelere uyulması koşuluyla, bütün vücut titreşimi bakımından, işin ve işyerinin özellikleri açısından, alınan tüm teknik ve idari önlemlere rağmen maruziyet sınır değerlerine uyulmasının mümkün olmadığı koşullarda, 9 uncu madde uygulanmaz (maruziyetin sınırlandırılması).
Çalışanın mekanik titreşim maruziyetinin genellikle maruziyet eylem değerlerinin altında olduğu ama zaman zaman belirgin değişiklikler gösterdiği ve maruziyet sınır değerini aştığı durumlarda, 9 uncu madde uygulanmaz.
Koşullar: 40 saatlik ortalama maruziyet değeri, maruziyet sınır değerinden düşük olmalı ve farklı kaynakların neden olacağı toplam riskin, maruziyet sınır değerine ulaşıldığında oluşabilecek riskten daha az olduğu kanıtlanmalıdır.
(a) ve (b) bentlerinde belirtilen uygulamaya, özel koşullar dikkate alınarak ortaya çıkan risklerin en aza indirildiğinin ve ilgili çalışanların uygun sağlık gözetimine tabi tutulduklarının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişlerince tespit edilmesi halinde dört yıl için izin verilebilir.
📌 Mevcut durum, iyileştirici koşullar en kısa sürede sağlanarak ortadan kaldırılır.
İş Sağlığı ve Güvenliği – Titreşim Yönetmeliği
El-kol titreşiminde maruziyet düzeyinin değerlendirilmesi sekiz saatlik bir referans döneme A(8) normalize edilen günlük maruziyet değerinin hesaplanmasına dayalı olarak, frekans ağırlıklı ivme değerlerinin karelerinin toplamının (rms) (toplam değer) kare kökü olarak ifade edilen, TS EN ISO 5349-1 ile TS EN ISO 5349-2 standartlarına ve bu standartların en güncel hallerine göre yapılır.
Kullanılan yöntemler, mekanik titreşime maruz kalan çalışanların kişisel maruziyetini belirleyebilecek nitelikte olacaktır.
TS EN ISO 5349-1 ve 2 standartlarına göre, kullanılan cihazlar ve yöntemler, ölçülecek mekanik titreşimin karakteristiğine, çevresel etkilere ve ölçüm aygıtlarının özelliklerine uyumlu olacaktır.
Çift elle kullanılan aygıtlarda, ölçümler her el için ayrı ayrı yapılacaktır. Maruziyet, her iki eldeki en yüksek değer esas alınarak belirlenecek ve diğer el ile ilgili bilgiler de verilecektir.
Mekanik titreşim, elle yapılan ölçümleri veya göstergelerin okunmasını etkiliyor ise bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi birinci fıkrasının (ç) bendi dikkate alınacaktır.
Mekanik titreşim özellikle yapıların dayanıklılığını veya bağlantı yerlerinin güvenliğini etkiliyor ise bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi birinci fıkrasının (ç) bendi dikkate alınacaktır.
El-kol titreşimine karşı kullanılan kişisel koruyucu donanım, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen önlemler ile ilgili eylem planına dahil edilebilir.
İş Sağlığı ve Güvenliği – Titreşim Yönetmeliği
Bütün vücut titreşiminde maruziyet düzeyinin değerlendirilmesi, günlük maruziyet değerinin hesaplanmasına dayalı olarak sekiz saatlik dönemde A(8) sürekli ivme eşdeğeri cinsinden tanımlanan en yüksek (rms) değeri olarak hesaplanan, TS EN 1032+A1:2011 ile TS ISO 2631-1 standartlarına ve bu standartların en güncel hallerine göre yapılır.
📌 Deniz taşımacılığında, 1 Hz'in üzerindeki titreşimler değerlendirmeye alınacaktır.
Kullanılan yöntemler, söz konusu mekanik titreşime maruz kalan çalışanların kişisel maruziyetini belirleyebilecek nitelikte olacaktır.
Kullanılan yöntemler; ölçülecek mekanik titreşimin özelliklerine, çevresel etkilere ve ölçüm aygıtlarının özelliklerine uygun olacaktır.
Mekanik titreşim, elle yapılan ölçümleri veya göstergelerin okunmasını etkiliyor ise bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi birinci fıkrasının (ç) bendi dikkate alınacaktır.
Mekanik titreşim özellikle yapıların dayanıklılığını veya bağlantı yerlerinin güvenliğini etkiliyor ise bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi birinci fıkrasının (ç) bendi dikkate alınacaktır.
Özellikle, yapılan işin doğası gereği çalışanın, işverenin gözetimindeki dinlenme tesislerinden yararlandığı yerlerde, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi birinci fıkrasının (f) bendi uygulanacaktır. Bu tesislerdeki bütün vücut titreşimi, "zorunlu haller" dışında kullanım amaçlarına ve koşullarına uygun düzeye indirilecektir.
İş Sağlığı ve Güvenliği – Titreşim Yönetmeliği