Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği

Acil çıkış yolları, ilkyardım veya kurtarma ile ilgili bilgi veren işaretler.

Yasak, uyarı, emredici, acil çıkış ve ilkyardım işaretleri dışında bilgi veren diğer işaretler.

Bir işaret levhası ile beraber kullanılan ve ek bilgi sağlayan levha.

Operatörleri yönlendirmek üzere ellerin ve/veya kolların önceden anlamları belirlenmiş hareket ve/veya pozisyonları.

Uyulması zorunlu bir davranışı belirleyen işaret.

Güvenlik açısından özel bir anlam yüklenen renk.

Saydam veya yarı saydam malzemeden yapılmış, içeriden veya arkadan aydınlatılarak ışıklı bir yüzey görünümü verilmiş işaret düzeneği.

Geometrik bir şekil, renkler ve bir sembol veya piktogram kombinasyonu ile özel bilgi ileten ve yeterli aydınlatma ile görülebilir hale getirilmiş levha.

İşareti veren kişi.

İşareti izleyerek araç ve gereci kullanan kişi.

Levha, renk, sesli/ışıklı sinyal, sözlü iletişim, el-kol işareti yoluyla iş sağlığı ve güvenliği hakkında bilgi veya talimat veren veya tehlikelere karşı uyaran işaretler.

Bir durumu tanımlayan veya özel bir davranışa sevk eden ve bir işaret levhası veya ışıklandırılmış yüzey üzerinde kullanılan şekil.

İnsan sesi ya da yapay insan sesi kullanmaksızın, özel amaçla yapılmış bir düzenekten çıkan ve yayılan kodlanmış ses sinyali.

İnsan sesi veya yapay insan sesi ile iletilen, önceden anlamı belirlenmiş sözlü mesaj.

Bir tehlike kaynağı veya tehlike hakkında uyarıda bulunan işaret.

Tehlikeye neden olabilecek veya tehlikeye maruz bırakabilecek bir davranışı yasaklayan işaret.

Ek-1 – İşyerinde Kullanılan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri İle İlgili Asgarî Genel Gereker

Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki genel yükümlülüğe göre, işyerinde bulunması gereken sağlık ve güvenlik işaretleri ek-2 ve sonrasındaki tüm eklerde belirtilen özel koşullara uygun olacaktır.

Bu ekte; 1.1’de belirtilen gereklerin tanıtımı, sağlık ve güvenlik işaretlerinin değişik kullanımları ve bu işaretlerin birlikte veya birbirinin yerine kullanılmasındaki genel kurallar belirlenmiştir.

Sağlık ve güvenlik işaretleri sadece bu Yönetmelikte belirlenen mesaj veya bilgiyi iletmek üzere kullanılacaktır.

Aynı derecede etkili ise sözlü iletişim yerine;
I. el işareti,
II. ışıklı işaret,
III. sesli sinyal
hangileri kullanılabilir?

Aynı derecede etkiliyse el işaretleri yerine;
I. ışıklı işaret,
II. sesli sinyal,
III. sözlü iletişim
Hangileri kullanılabilir?

I. Işıklı işaret,
II. Sesli sinyal,
III. Sözlü iletişim
İşaretlerinden hangileri el işaretleri ile birlikte kullanılabilir?

Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği'ne göre; güvenlik renkleri ile bunların anlamı veya amacıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği’ne göre güvenlik renklerinden biri olan kırmızı;
I. yasak işareti,
II. zorunluluk işareti,
III. tehlike alarmı
anlam veya amaçlarından hangilerini taşır?

Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği’ne göre, aşağıdakilerden hangisi uyulması zorunlu bir davranışı belirleyen işareti ifade eder?

Ek-2 – İŞARET LEVHALARIYLA İLGİLİ ASGARİ GEREKLER

Kullanılacak İşaret Levhaları

• Biçim: Daire
• Zemin: Beyaz
• Piktogram: Siyah
• Çerçeve ve çizgi: Kırmızı (diyagonal)
• Kırmızı alan: İşaret alanının en az %35'i

• Biçim: Üçgen
• Zemin: Sarı
• Piktogram: Siyah
• Çerçeve: Siyah
• Sarı alan: İşaret alanının en az %50'si

Ek-3 – BORU VE KAPLAR ÜZERİNDEKİ İŞARETLER İLE İLGİLİ ASGARİ GEREKLER

Tehlikeli madde içeren kaplar ve borular, meri mevzuata uygun olarak renkli zemin üzerinde piktogram veya sembol bulunan etiket ile işaretlenir.

Borular, vanalar ve supaplar taşıdıkları maddelere göre ayrı renklerde boyanır ve açık/kapalı olduğunu gösteren işaret bulundurulur.

İşaretler; katlanmaz, kendinden yapışkanlı ya da boyama biçiminde yapılır ve görünür yüzeylere yerleştirilir.

Bu işaretler, temel nitelikleri ve işaret levhalarının kullanımıyla ilgili şartları sağlar.

Borular üzerindeki işaretler, vanalar ve bağlantı yerleri gibi tehlikeli noktaların yakınına görünür şekilde ve uygun aralıklarla konulur.

Etiketlenmemiş paketlerin depolandığı alanlar, uygun ikaz işareti ile belirtilir veya işaretlenir.

Değişik tehlikeli madde depolanan yerlerde, genel tehlikeyi belirten uyarı işareti kullanılabilir.

İşaret veya etiketler depolama bölgesinin yakınına ya da odanın giriş kapısına yerleştirilir.

Ek-4 – YANGINLA MÜCADELE İŞARETLERİ İLE İLGİLİ ASGARİ GEREKLER

• 1.1. Engellere çarpma, düşme veya nesne düşme tehlikesi olan yerler ile çalışanların dolaştığı bölgeler, sarı-siyah ya da kırmızı-beyaz şeritlerle işaretlenir.
• 1.2. İşaretlerin boyutu, engelin ya da tehlikeli bölgenin büyüklüğü ile orantılı olur.
• 1.3. Sarı–siyah ya da kırmızı–beyaz şeritler yaklaşık olarak 45 derece açıyla ve aynı büyüklükte boyanır.

🔄 45° açıyla eşit büyüklükte boyanır

• 2.1. Araç trafiğine açık yollar, sarı ya da beyaz renkli sürekli şeritlerle belirtilir.
• 2.2. Şeritler; araçlar ile araçlara yakın bulunabilecek nesneler arasında ve araçlarla yayalar arasında, emniyetli bir mesafeyi belirtecek şekilde çizilir.

Ek-6 – IŞIKLI İŞARETLER İÇİN ASGARİ KURALLAR

Ek-7 – SESLİ SİNYALLER İÇİN ASGARİ KURALLAR

Ek-8 – SÖZLÜ İLETİŞİM İÇİN ASGARİ KURALLAR

Ek-9 – EL İŞARETLERİ İÇİN ASGARİ GEREKLER

• El işaretleri kesin, yalın, yapılması ve anlaşılması kolay olacak ve benzer işaretlerden belirgin şekilde farklı olacaktır.
• Aynı anda iki kol birden kullanılıyorsa, bunlar simetrik olarak hareket ettirilecek ve bir harekette sadece bir işaret verilecektir.
• Yukarıdaki şartlara uymak, aynı anlamı vermek ve anlaşılabilir olmak kaydıyla 3 üncü bölümde gösterilen işaretlerden biraz farklı veya daha detaylı işaretler kullanılabilir.

• 2.1. İşaretçi ve Operatör tanımları.
• 2.2. İşaretçi, kendisi tehlikeye düşmeyecek şekilde, bulunduğu yerden bütün manevraları görsel olarak izleyebilmelidir.
• 2.3. İşaretçinin esas görevi; manevraları yönlendirmek ve manevra alanındaki çalışanların güvenliğini sağlamaktır.
• 2.4. 2.2’deki şart yerine getirilemiyorsa ek olarak bir veya daha fazla işaretçi konuşlandırılacaktır.
• 2.5. Operatör, almış olduğu emirleri güvenlik içerisinde yerine getiremeyeceği durumlarda yürütmekte olduğu manevrayı durdurarak yeni talimat isteyecektir.
• 2.6. Yardımcı unsurlar: Operatör işaretçiyi kolaylıkla fark edebilmeli; işaretçi ayırt edici eşyalar giyecek; bu eşyalar parlak renkli, aynı renkte ve sadece işaretçilere özel olacaktır.

Ek-10 – KALDIRMA ARAÇLARIYLA YAPILAN İŞLEMLERDE SAĞLIK VE GÜVENLİK İŞARETLERİ İLE İLGİLİ ASGARİ GEREKLİLİKLER

Kaldırma makinalarında yüklerin kaldırılmaları, indirilmeleri veya taşınmaları, yetiştirilmiş işaretçiler tarafından verilecek el ve kol işaretlerine göre yapılır.

Birden çok görevlinin bulunduğu hallerde, operatör yalnız birinden işaret alacak ve işaretçi kolayca görülebilecek yerlerde duracaktır. Her dur işareti daima yerine getirilir.

Operatör, çalışanları uyarmak için zil, ışıklı işaret ve benzerleriyle işaret verir ve bunlar hareket halinde devamlı olarak çalışır.

Araçlarda onarım yapılıyorsa, araçların üzerine ve uygun yerlere, onarım yapıldığına dair uyarma levhaları konulur.

Kaldırabilecek en ağır yük bilgilendirme işareti olarak belirtilir. Fazlası kaldırıldığında sesli ve ışıklı otomatik uyarı tertibatı bulundurulur.

Zil sesleri ve ışıklı işaretler; diğerlerinden farklı, gürültüyü bastıracak kadar kuvvetli, kolayca fark edilebilen ve aynı işyerinde çalışan tüm kaldırma araçları için aynı olmalıdır.

Ağır parçaların ekip halinde kaldırıldığı veya taşındığı hallerde, önceden belirtilen kodlanmış hareket ve işaretler kullanılır.