☢️

Radyasyon ☢️

İş Sağlığı ve Güvenliği – Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği

🚫

Yasaklanan Malzemeler 🚫

İş Sağlığı ve Güvenliği – Radyasyon Yönetmeliği

Radyasyon Uyarı İşareti

Radyoaktif Madde İçeren Malzemelerin Yasağı

YASAK Muafiyet sınırları içerisinde bulunsa bile, radyoaktif madde içeren aşağıdaki malzemelerin ithali, ihracı, imali, bulundurulması, kullanılması ve depolanması kesinlikle yasaktır.

🧸
Oyuncaklar

Çocukların kullanımına yönelik her türlü oyuncak

✏️
Kırtasiye Malzemeleri

Kalem, silgi, defter, boya, yapıştırıcı vb.

👕
Giysiler

Her türlü giyim eşyası ve aksesuarlar

💄
Kozmetikler

Makyaj malzemeleri, kremler, parfümler vb.

🏠
Ev Eşyaları

Mobilya, mutfak eşyaları, dekorasyon ürünleri vb.

📦
Benzeri Malzemeler

Radyoaktif madde içeren diğer tüm tüketim ürünleri

☢️

Işınım (Radyasyon) ☢️

İş Sağlığı ve Güvenliği – Radyasyon Yönetmeliği

Radyasyon Uyarı İşareti

Tanım

Işınım (radyasyon) kararsız atomların enerji ve parçacık fırlatarak daha kararlı hale gelmesi olayıdır.

👁️
Gözle Görülemez

Fırlatılan parçacıklar çok küçük olduğundan gözle görülemez.

👂
Kulakla Duyulamaz

Parçacıkların yaydığı enerji kulakla duyulamaz.

🖐️
Tenle Hissedilemez

Radyasyon tenle hissedilemez, vücut tarafından algılanamaz.

💡

Eğer bir madde ışınetkin (radyoaktif) ise, bu maddenin içinde etrafa gözle görülmeyecek kadar küçük parçacıklar ve/veya enerji paketçikleri fırlatan kararsız atomlar var demektir.

☢️

Radyasyon Türleri ☢️

İş Sağlığı ve Güvenliği – Radyasyon Türleri

⚠️

İyonlaştırıcı Radyasyon

Parçacık Tipi
▸ Hızlı elektronlar ▸ Beta parçacıkları ▸ Alfa parçacıkları
Dalga Tipi Radyasyon
▸ X-ışınları ▸ Gama ışınları
⚡ Yüksek enerji · Hücreleri iyonlaştırabilir

İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon

Dalga Tipi Radyasyon
▸ Radyo dalgaları ▸ Mikrodalgaları ▸ Kızılötesi dalgaları ▸ Görülebilir ışık
🌊 Düşük enerji · Hücreleri iyonlaştıramaz
☢️

Radyasyon Tanımı ve Türleri ☢️

İş Sağlığı ve Güvenliği – Radyasyon Temel Kavramlar

Radyasyon Uyarı İşareti

Tanım

Radyasyon bir kaynaktan elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçimindeki enerji salınımı veya aktarımıdır.

🌊

Elektromanyetik Dalgalar

Foton olarak adlandırılan ışık hızında hareket eden enerji paketçikleridir.

📌 Örnek: X-ışınları, Gama ışınları, Radyo dalgaları
⚛️

Parçacıklar

Atomun temel yapısını oluşturan temel parçacıklardır.

📌 Örnek: Alfa parçacıkları, Beta parçacıkları, Nötronlar
💡

Bu tanımlamadan da anlaşılacağı gibi radyasyon temel olarak elektromanyetik dalga ve parçacık tipi olarak ikiye ayrılmaktadır.

☢️

İyonlaştırıcı Radyasyon (İyonize) ☢️

İş Sağlığı ve Güvenliği – İyonlaştırıcı Radyasyon

⚠️

Tanım

Bir atoma enerji aktarılarak atomdan elektron koparılmasına iyonlaşma denir. Eğer taşınan enerji, atomlarda iyonlaşmaya sebep oluyor ise 'iyonlaştırıcı radyasyon' adını alır.

💡 Yani atomlardan elektron sökebilen radyasyon

⚛️

Parçacık Radyasyonu

Alfa parçacığı (2p + 2n)
Beta parçacığı (Hızlı elektron)
Nötron (Yüksüz)
🌊

Elektromanyetik Dalga

Gama ışını (En yüksek enerjili)
X-ışınları (Tıbbi görüntüleme)
Foton · kütlesiz enerji paketçikleri
İyonlaştırıcı Radyasyon

📷 İyonlaştırıcı Radyasyon Şeması

İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon

İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon

İş Sağlığı ve Güvenliği – İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon

Tanım

Eğer radyasyon (taşınan enerji) atomlarda iyonlaşmaya sebep olmuyorsa iyonlaştırıcı olmayan radyasyon olarak adlandırılır.

💡 İyonlaştırıcı olmayan tüm radyasyon çeşitleri elektromanyetik dalga radyasyondur.

📻
Radyo Dalgaları
İletişim
📡
Mikrodalgalar
Isıtma · Radar
🔥
Kızılötesi
Isı · Gece görüş
💡
Görünür Işık
Aydınlatma
☀️
Morötesi (UV)
Güneş · Dezenfeksiyon
⚡ İyonlaştırıcı Radyasyon
Tür Tanım Kullanım Önlem
Alfa (α)Helyum çekirdeğiDuman dedektörüKapalı tutma
Beta (β)Elektron/pozitronKalınlık ölçümüPleksiglas
Gama (γ)EM dalgaRadyoterapiKurşun/beton
X (Röntgen)Yapay EM dalgaHastaneKurşun önlük
NötronYüksüz parçacıkNükleer reaktörSu/beton
🌊 İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon
Tür Tanım Kullanım Önlem
Ultraviyole (UV)Kısa dalgaGüneşUV gözlük
Görünür IşıkGözle görülenAydınlatmaLazer gözlüğü
Kızılötesi (IR)Isı enerjisiFırınIsıya dayanıklı gözlük
MikrodalgaIsıtarak etkiMikrodalga fırınKaçak kontrolü
Radyo Frekansı (RF)Düşük enerjiliRadyoMesafe
Radyasyon İSG Farkları

📷 Radyasyon İSG Farkları Şeması

📋 İSG Açısından En Önemli Farklar
📌 Özellik İyonlaştırıcı 🌊 İyonlaştırıcı Olmayan
⚛️ Elektron Koparma ✅ Evet ❌ Hayır
🧬 DNA Hasarı Riski 🔴 Çok Yüksek 🟡 Daha Düşük
🩺 Kanser Riski 🔴 Yüksek 🟢 Düşük / Orta
📏 Doz Birimi Gy · Sv · Bq
Gray · Sievert · Becquerel
V/m · µT · W/m²
Volt/metre · Mikrotesla · Watt/metrekare
🛡️ Korunma İlkesi ALARA
Zaman · Mesafe · Zırhlama
3M Kuralı
Mesafe · Süre · Koruyucu Ekipman
💡 İyonlaştırıcı radyasyonda ALARA (Mümkün Olduğunca Düşük Seviyede Tut) ilkesi, iyonlaştırıcı olmayan radyasyonda 3M (Mesafe-Süre-KKD) ilkesi uygulanır.
☢️

Radyasyon Türleri Detaylı Tanımlar ☢️

İş Sağlığı ve Güvenliği – Radyasyon Türleri Detaylı Tanımlar

α

Alfa Işınları

Bir atom çekirdeğinin parçalanmasından meydana çıkan helyum çekirdeklerine (2 proton, 2 nötron) alfa parçacıkları denir.

🛡️ Korunma

Kağıt veya insan cildi alfa ışınlarını durdurur.

β

Beta Işınları

Beta radyasyonu ortam içinde elektrik yüklerinin birbirini itmesi veya çekmesiyle iyonlaşmaya sebep olur.

🛡️ Korunma

İnce bir alüminyum plaka beta parçacıklarını durdurmak için yeterlidir.

γ

Gama Işınları

Radyoaktif çekirdek tarafından yayımlanan elektromanyetik radyasyondur.

🛡️ Korunma & Kullanım

Kurşun plaka ile azaltılır. Radyoterapi, tıbbi ekipman ve gıda sterilizasyonunda kullanılır.

n

Nötron Işınları

Nötronlar elektrik yükü taşımadıklarından dolayı oldukça nüfuz edici bir ışınım türüdür.

🛡️ Korunma

Nötronları durdurmak için genellikle kalın su ve beton tabakaları kullanılmaktadır.

X

X-Işınları (Röntgen)

X-ışınları, elektromanyetik radyasyondur ve bir atomun elektron enerji seviyelerinde bir düzensizlik olduğunda yayımlanırlar.

🛡️ Kullanım

Tıpta görüntülemede çok fazla kullanılır.

UV

Morötesi (Ultraviyole)

Güneş ışını içerisinde bulunduğu gibi yapay olarak da meydana getirilebilir. X-ışınlarına göre dalga boyları daha uzun ışınlardır.

⚠️ Sağlık Etkileri
  • Gözlerde görüş bulanıklığı
  • Katarakt, kornea ve iriste hasar
  • Deri altında su toplanması, ciddi yanıklar
IR

Kızılötesi (Infrared)

Görünür ışık ve mikrodalga bölgeleri arasında yer alır. İnsan vücut sıcaklığı 37°C olduğunda kızılötesi ışın yayar.

⚠️ Sağlık Etkileri
  • Gözlerde kum hissi
  • Mercek ve korneada hasar
  • Deride yanıklar
☀️

Görünür Işık

Kaynak işlemlerinde ortaya çıkar. Gözle görülebilen elektromanyetik radyasyondur.

⚠️ Sağlık Etkileri
  • Işık stresi
  • Yorgunluk
  • Mide bulantısı
🔦

Lazer Sınıfları ve Güvenlik Tablosu 🔦

İş Sağlığı ve Güvenliği – Lazer Sınıflandırma ve Alınacak Önlemler

💡

LAZER = Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation

Işık enerjisinin ısıya dönüşmesiyle etki gösterir. Lazerlerin gücü Watt cinsinden ifade edilir.

📌 EN 60825-1:2007 - TS EN 60825-1:2008
Sınıf Tanımı Kullanım Alanları İnsan Sağlığına Etkisi Alınması Gereken Önlemler
Sınıf 1 Normal kullanımda tamamen güvenlidir. Işın zararsız seviyededir. CD/DVD oynatıcılar, Blu-ray, yazıcılar, fiber optik Göz ve cilt için tehlike yok Normal kullanım yeterli. Koruyucu gözlük gerekmez. Cihaz muhafazası açılmamalı.
Sınıf 1M Geniş çaplı veya dağılmış ışın. Optik aletle tehlikeli. Fiber optik sistemler, telekomünikasyon Optik cihazla bakıldığında retina hasarı Optik cihazlarla ışına bakılmamalı. Eğitim verilmeli.
Sınıf 2 Görünür ışık (400-700 nm). Kırpma refleksi korur. Barkod okuyucu, sunum kalemi, hizalama Uzun süre bakışta göz hasarı Doğrudan ışına bakılmamalı. Gereksiz maruziyet önlenmeli.
Sınıf 2M Geniş ışın demeti. Optik aletle tehlikeli. Ölçüm sistemleri, optik hizalama Optik cihazla retina hasarı Dürbün/mercek kullanılmamalı. Uyarı işareti ve eğitim.
Sınıf 3R Düşük güçlü, doğrudan bakış tehlikeli. Laboratuvar, eğitim, ölçüm cihazları Göz yaralanması riski Uyarı levhası, doğrudan bakma yasağı, gerektiğinde koruyucu gözlük.
Sınıf 3B Doğrudan ışın göz için çok tehlikeli. Difüz yansıma güvenli. Tıbbi lazerler, araştırma, endüstriyel ölçüm Kalıcı retina hasarı, cilt yanıkları Koruyucu gözlük zorunlu. Kontrollü alan, anahtarlı sistem, erişim kontrolü, eğitim.
Sınıf 4 En yüksek risk. Direkt ve yansıyan ışın tehlikeli. Yangın riski. Lazer kesim/kaynak, cerrahi, askeri Kalıcı körlük, ciddi yanıklar, yangın Koruyucu gözlük zorunlu. Kapalı alan, erişim kontrolü, ışın perdesi, acil durdurma, eğitim, yangın önlemleri.
Lazer Uyarı İşareti
🔴
Sınıf 2 ve Daha Üzeri Lazerlerde İşaretleme Zorunluluğu

Sınıf 2 ve daha üzeri lazerler kullanıldığında mutlaka uygun işaretleme yapılmalıdır. Lazer uyarı işaretleri, çalışma alanının girişinde ve lazerin bulunduğu bölgede görünür şekilde asılmalıdır.

⚠️ LAZER UYARI 📌 Sınıf 2 ve üzeri 🛡️ İşaretleme Zorunlu
Radyasyon Birimleri

📷 Radyasyon Birimleri Şeması

📊 Radyasyon Birimleri Tablosu
Terim Açıklama Klasik Birim SI Birim Dönüşüm
Aktivite Birim zamandaki bozunma sayısı Ci Bq 1 Ci = 3,7×10¹⁰ Bq
1 Bq = 2,7×10⁻¹¹ Ci
Işınlanma Düzeyi Radyasyonun havada iyonlaştırma özelliği R C/kg 1 C/kg = 3876 R
1 R = 2,58×10⁻⁴ C/kg
Soğrulan Doz Ortamda depolanan radyasyon enerjisi rad Gy 1 Gy = 100 rad
1 rad = 0,01 Gy
Doz Eşdeğeri Soğrulan doz × Kalite faktörü rem Sv 1 Sv = 100 rem
1 rem = 0,01 Sv
Soğrulan Doz Hızı Birim zamanda soğrulan doz rad/sn Gy/sn 1 Gy/sn = 100 rad/sn
🏥 Radyasyon Birimlerinin Kullanım Alanları
Çalışma Alanı Kullanılan Birim Neden Kullanılır?
Nükleer santral Becquerel (Bq), Sievert (Sv) Kaynak aktivitesi ve çalışan dozu
Radyoterapi Gray (Gy), Sievert (Sv) Tedavi dozu ve biyolojik etki
Röntgen odası Sievert (Sv), Gray (Gy) Personel maruziyeti ve hasta dozu
Endüstriyel radyografi Becquerel (Bq), Sievert (Sv) Kaynak kontrolü ve çalışan güvenliği
Dozimetre takan çalışan Sievert (Sv) Maruz kalınan etkin doz
📋 Olaylara Göre Radyasyon Birimleri
Olay Ölçülen Birim Açıklama
Röntgen cihazı ışın üretiyor. Becquerel (Bq) Kaynağın aktivitesi
Hasta ışına maruz kaldı. Gray (Gy) Hastanın aldığı enerji
Doktor kanser riskini hesaplıyor. Sievert (Sv) Sağlık üzerindeki biyolojik etki
🌧️ Yağmur Benzetmesi ile Radyasyon Birimleri
Yağmur Örneği Radyasyondaki Karşılığı Birim
Bulut ne kadar yağmur üretiyor? Kaynağın aktivitesi Becquerel (Bq)
Üzerine ne kadar yağmur düştü? Alınan enerji Gray (Gy)
Islanınca hasta oldun mu? Biyolojik etki Sievert (Sv)
🔬 Çalışma Prensibine Göre Radyasyon Ölçüm Cihazları
📡
Dedektörler
  • Radyasyonun varlığını ve yoğunluğunu tespit eder.
  • Örnek: GM (Geiger-Müller) dedektörü, Sintilasyon dedektörü, Yarı iletken dedektör.
📊
Dozimetreler
  • Maruz kalınan radyasyon dozunu ölçer ve kaydeder.
  • Örnek: Termolüminesans dozimetre (TLD), Optiksel uyarmalı lüminesans dozimetre (OSL), Filigrama dozimetre.
🏥 Kullanım Alanlarına Göre Radyasyon Ölçüm Cihazları
☢️
Kontaminasyon Monitörleri

Yüzeylerdeki radyoaktif bulaşmayı tespit eder.

Doz Hızı Ölçerler

Anlık radyasyon doz hızını ölçer.

📐
Alan Monitörleri

Çalışma alanındaki radyasyon seviyesini sürekli izler.

📊
Spektrometreler

Radyasyonun enerji spektrumunu analiz eder ve radyonüklid tayini yapar.

👤
Kişisel Dozimetreler

Çalışanların maruz kaldığı bireysel dozu ölçer ve kaydeder.

📜 RADYASYON GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ

MADDE 1 Amaç

Bu Yönetmeliğin amacı, İYONLAŞTIRICI radyasyon ışınlamalarına karşı kişilerin ve çevrenin radyasyon güvenliğini sağlamaktır.

KAPSAM Kapsam Dışı

Bu Yönetmelik kapsamaz:

🏭 Nükleer tesisler ⚛️ Nükleer yakıtlar ☢️ Radyoaktif atıklar 🧪 Nükleer maddeler

İLKE Doz Sınırlama Sisteminin Temel İlkeleri

1

Uygulamaların Gerekliliği

Işınlanmanın zararlı sonuçları gözönünde bulundurularak, net bir fayda sağlamayan hiçbir radyasyon uygulamasına izin verilemez.

2

Optimizasyon

Radyasyona maruz kalmaya sebep olan uygulamalarda, mümkün olan en düşük dozun alınması sağlanır. Bireysel dozlar, ışınlanacak kişi sayısı, ekonomik ve sosyal faktörler göz önünde bulundurulur.

3

Doz Sınırlaması

Tıbbi ışınlamalar hariç, izin verilen tüm ışınlamaların neden olduğu eşdeğer doz ve etkin doz, yıllık doz sınırlarını aşamaz.

📌 10 uncu maddede belirtilen yıllık doz sınırları esas alınır.

KAVRAM Doz Sınırları ile İlgili Kavramlar

1
Birincil Sınırlar

Radyasyon görevlileri veya toplum bireylerinin alabileceği yıllık eşdeğer doz, etkin doz, yüklenmiş eşdeğer doz, yüklenmiş etkin doz veya belirlenen bireyler topluluğunun toplum etkin dozu sınırlarıdır.

2
İkincil Sınırlar

Birincil doz sınırlarının doğrudan uygulanamadığı durumlarda kullanılır. Dış ışınlanma: eşdeğer doz indeksi, İç ışınlanma: yıllık vücuda alınma sınırları (ALI).

3
Türetilmiş Sınırlar

Belirli bir modele göre birincil sınırlardan türetilmiş sınırlardır. Bunlara uyulduğu takdirde, birincil sınırlara da uyulduğu kabul edilir.

4
İzin Verilen Sınırlar

Kurum tarafından saptanan ve genellikle birincil ve ikincil sınırlardan daha düşük olan sınırlardır.

5
İşletme Sınırları

Lisans Sahibi tarafından belirlenen sınırlardır. Kurum tarafından saptanan birincil ve ikincil sınırları aşmamak koşulu ile belirlenir.

TANIM Doz Sınırları ile İlgili Temel Terimler

⚖️
Eşdeğer Doz

Soğrulan dozun, radyasyonun kalitesine göre ağırlıklandırılmış hali.

🎯
Etkin Doz

Tüm vücudun maruz kaldığı toplam dozun, doku ağırlıklandırma faktörüyle hesaplanan değeri.

📈
Yüklenmiş Eşdeğer Doz

Vücuda alınan radyoaktif maddelerin, belirli bir organ veya dokuda oluşturduğu toplam eşdeğer doz.

📊
Yüklenmiş Etkin Doz

Vücuda alınan radyoaktif maddelerin, tüm vücut üzerinde oluşturduğu toplam etkin doz.

👥
Toplum Etkin Dozu

Belirli bir bireyler topluluğunun maruz kaldığı toplam etkin doz.

📏
Eşdeğer Doz İndeksi

Dış ışınlanmada, vücudun belirli bir derinliğindeki eşdeğer dozu ifade eden indeks.

🚫
Yıllık Vücuda Alınma Sınırları (ALI)

İç ışınlanmada, bir yılda vücuda alınabilecek maksimum radyoaktif madde miktarı.

DÜZEY Referans Düzeyleri

a

Kayıt Düzeyi

Yıllık doz sınırlarının aylık dönemlerde;

  • Radyasyon görevlileri: 0.2 mSv
  • Halk: 0.01 mSv

⚡ Bu değerleri aşması durumunda kayıtlar tutulmaya başlanır.

b

İnceleme Düzeyi

Üzerinde daha fazla inceleme yapılmasını gerektiren eşdeğer doz, etkin doz veya vücuda alınma miktarlarıdır.

Bir ay için verilen yıllık eşdeğer doz sınırının 1/10'u
c

Müdahale Düzeyi

Kurum tarafından önceden belirlenen ve aşılması durumunda müdahaleyi gerektiren değerlerdir.

⚠️ Yıllık eşdeğer doz sınırının bir defada alınması ve aynı yıl içinde bu değerin aşılması durumudur.

ALT Müdahale Düzeyi Alt Türleri

1

Eylem Düzeyi

Sürekli ışınlanmalar veya tehlike durumunda, iyileştirici veya koruyucu eylemler gerektiren eşdeğer doz hızı veya radyoaktivite konsantrasyon düzeyidir.

⚡ Ani ışınlamalar 🔄 Sürekli ışınlamalar
2

Rehber Düzey

Aşılması durumunda önlem alınmasını gerektirebilen doz düzeyidir.

🕐 Kronik ışınlanmalar 🏥 Tıbbi uygulamalar

TABLO Yıllık Doz Sınırları

  Radyasyon Görevlileri Stajyerler Toplum Üyesi Kişiler
Herhangi bir yılda (etkin doz) 50 mSv 6 mSv 5 mSv
Ardışık beş yılın ortalaması (etkin doz) 20 mSv - 1 mSv
El ve ayak veya cilt için (eşdeğer doz) 500 mSv 150 mSv 50 mSv
Göz merceği için (eşdeğer doz) 150 mSv 50 mSv 15 mSv

BİRİM Birim zamanda soğrulan doz miktarına soğrulan doz hızı denir ör. rad/sn, mrad/saat veya Gy/sn, mGy/dakika

⚠️ Hamile kadınlar toplum için belirlenen doz sınırlarına uyulacak şekilde çalışır.

ÖZEL Özel durumlarda ışınlamaya maruz kalacak radyasyon görevlileri için doz sınırları herhangi bir yılda 50 mSv'i, birbirini takip eden 10 yıl içinde ortalama yıllık 20 mSv'i ve toplamda 100 mSv'i geçemez.

KURAL Yıllık etkin dozun beş katından fazla radyasyon dozu almış radyasyon görevlileri ile çocuk doğurma çağındaki radyasyon görevlileri özel bir durum için planlanmış ışınlanmalarda görevlendirilemezler.

ALAN Maruz kalınacak yıllık dozun 1 mSv değerini geçme olasılığı bulunan alanlar radyasyon alanı olarak nitelendirilir ve radyasyon alanları radyasyon düzeylerine göre:

🔬 Denetimli Alanlar 6 mSv
👁️ Gözetimli Alanlar 15 mSv

☢️ RADON Radon için izin verilen konsantrasyon seviyeleri yıllık ortalama olarak; 🏠 Evlerde 400 Bq/m³ 🏭 İşyerlerinde 1000 Bq/m³

⚠️ Özel Durumlar için Planlanan Işınlanmalar ⚠️

📌

Tanım

Normal uygulamalarda ortaya çıkan ve yıllık doz sınırları üzerinde etkin doza maruz kalmayı gerektiren, fakat ışınlanmanın dışında başka yöntemlerin bulunmadığı özel durumlarda Kurum'un izniyle yapılan ışınlanmalardır.

🏛️ Kurum izni zorunludur

Doz Sınırları

Özel durumlarda ışınlamaya maruz kalacak radyasyon görevlileri için doz sınırları:

Herhangi bir yılda 50 mSv
10 yıl içinde ortalama 20 mSv
Toplamda 100 mSv
🚫

Görevlendirme Yasağı

Yıllık etkin dozun beş katından fazla radyasyon dozu almış radyasyon görevlileri ile çocuk doğurma çağındaki radyasyon görevlileri özel bir durum için planlanmış ışınlanmalarda görevlendirilemezler.

⚠️ 5× Yıllık Doz 👶 Çocuk Doğurma Çağı 🚫 Görevlendirme Yasağı
🤰

Hamile Radyasyon Görevlileri için Doz Sınırları 🤰

İş Sağlığı ve Güvenliği – Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği

👶

Hamilelik Durumu

Hamileliği belirlenmiş kadın çalışan, çalışma şartlarının yeniden düzenlenebilmesi amacıyla yönetimi haberdar eder.

Hamileliğin bildirilmesi kadın çalışanın çalışmasına engel teşkil etmez, gerekiyorsa çalışma koşulları yeniden düzenlenir.

🎯 Doğacak çocuğun alacağı dozun mümkün olduğu kadar düşük düzeyde tutulması sağlanır ve toplum için belirlenen doz sınırlarına uyulur.

🤱

Emzirme Dönemi

🚫 Emzirme dönemindeki kadın çalışanlar, radyoaktif kontaminasyon riski taşıyan işlerde çalıştırılmaz.

🤰 Hamilelik Bildirimi Zorunlu 👶 Toplum Doz Sınırları 🤱 Emzirme Dönemi Yasak

📊 İkincil Sınırlar

📋

Görevi Gereği Işınlanmalar

Görevi gereği ışınlanmalar için doz sınırları ile uygunluğu sağlamak üzere:

📏
Eşdeğer Doz İndeksleri
Dış ışınlanma için kullanılır
📊
Yıllık Vücuda Alınma Sınırları (ALI)
Ek-2'de verilen değerler
📌 ALI = Annual Limit on Intake
👥

Kritik Gruplar için İkincil Sınırlar

🧑
Yetişkin Kritik Grup
Ek-2'de verilen uygun "ALI" değerlerinin 1/10'u kullanılır.
👶
Bebek ve Çocuk Kritik Grup
Ek-2'de verilen uygun "ALI" değerlerinin 1/100'ü kullanılır.
🧑 Yetişkin: 1/10 ALI 👶 Bebek/Çocuk: 1/100 ALI
📍

Radyasyon Alanlarının Sınıflandırılması 📍

📌

Tanım

Maruz kalınacak yıllık dozun 1 mSv değerini geçme olasılığı bulunan alanlar radyasyon alanı olarak nitelendirilir.

🔴

a) Denetimli Alanlar

Radyasyon görevlilerinin giriş ve çıkışlarının özel denetime, çalışmalarının radyasyondan korunma bakımından özel kurallara bağlı olduğu alanlardır.

Doz Sınırı > 15 mSv
(Ardışık 5 yıl ortalamasının 3/10'u = 15 mSv)
⚠️ Uyarı Levhaları Zorunlu:
  • ☢️ Temel radyasyon simgeleri (Ek-3)
  • 📋 Tehlike büyüklüğü ve özelliklerini gösteren işaretler
  • ⏱️ Süre sınırlaması ve KKD uyarı işaretleri
🔵

b) Gözetimli Alanlar

Radyasyon görevlileri için yıllık doz sınırlarının 1/20'si (2,5 mSv) aşılma olasılığı olup, 3/10'u (15 mSv) aşılması beklenmeyen alanlardır.

Alt Sınır
2,5 mSv
(1/20 × 50 mSv)
Üst Sınır
15 mSv
(3/10 × 50 mSv)

📌 Kişisel doz ölçümü gerektirmez, fakat çevresel radyasyon izlemesi gerektirir.

🎓 Öğrenciler ve Ziyaretçiler

🎓

16-18 Yaş Öğrenci ve Stajyerler

Sadece gözetimli alanlarda eğitim izni verilebilir.

⚠️ 18 yaşından küçükler radyasyon uygulaması işinde çalıştırılamaz!

📊 Doz Sınırları:
  • Etkin Doz: 6 mSv (herhangi bir yılda)
  • El/Ayak/Cilt: 150 mSv
  • Göz Merceği: 50 mSv
🚪

Ziyaretçi Giriş Kuralları

🚫
Denetimli Alanlar
Kesinlikle giriş yasaktır!
⚠️
Gözetimli Alanlar
Radyasyondan korunma sorumlusundan izin alınmadan girilemez!
📋
Kayıt Zorunluluğu
Ziyaretçilerin giriş ve çıkış saatleri kaydedilir.
Radyasyondan korunma sorumlusu tarafından tutulur.
⚙️

Çalışma Koşulları ⚙️

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği

📌

Tanım

Görevleri gereği radyasyona maruz kalan kişilerin çalışma koşulları aşağıdaki şekilde sınıflandırılır:

A

Çalışma Koşulu A

Yılda 6 mSv'den daha fazla etkin doza veya göz merceği, cilt, el ve ayaklar için yıllık eşdeğer doz sınırlarının 3/10'undan daha fazla doza maruz kalma olasılığı bulunan çalışma koşuludur.

Vücut Bölgesi Yıllık Sınır 3/10 Değeri
☢️ Etkin Doz 20 mSv > 6 mSv
👁️ Göz Merceği 150 mSv > 45 mSv
🖐️ Cilt, El, Ayak 500 mSv > 150 mSv

📌 Kişisel dozimetre zorunludur

B

Çalışma Koşulu B

Çalışma Koşulu A'da verilen değerleri aşmayacak şekilde radyasyon dozuna maruz kalma olasılığı bulunan çalışma koşuludur.

Vücut Bölgesi Yıllık Sınır 3/10 Değeri
☢️ Etkin Doz 20 mSv ≤ 6 mSv
👁️ Göz Merceği 150 mSv ≤ 45 mSv
🖐️ Cilt, El, Ayak 500 mSv ≤ 150 mSv

📌 Kişisel dozimetre gerekmez

👁️
Göz Merceği
150 × 3/10 = 45 mSv
🖐️
Cilt, El ve Ayaklar
500 × 3/10 = 150 mSv

📊 Kişisel Dozimetre Zorunluluğu

🎯
Zorunluluk

Çalışma Koşulu A durumunda görev yapan kişilerin, kişisel dozimetre kullanması zorunludur.

🏛️
Dozimetri Hizmeti

Kurum ve Kurum tarafından uygun görülen kuruluşlar tarafından verilir.

📋 Merkezi doz kayıt sistemi
📋
Uygunluk Ölçütleri

Dozimetri hizmeti verecek kuruluşların uygunluk ölçütleri ile çalışma usul ve esasları Kurum tarafından belirlenir.

🛡️ Koruyucu Giysi ve Tıbbi Gözetim

🛡️

Koruyucu Giysi ve Teçhizat

Yapılan işin niteliğine uygun koruyucu giysi ve teçhizat kullanılır.

🧤 Koruyucu Eldiven 🥽 Koruyucu Gözlük 🧥 Kurşun Önlük 📏 Dozimetre
🏥

Tıbbi Gözetim

Çalışma Koşulu A'da çalışan radyasyon görevlilerinin sağlık durumlarının yapacakları göreve uygunluğunu belirlemek amacıyla:

📋
İşe Başlamadan Önce
Sağlık muayenesi zorunlu
📅
Çalışma Süresi Boyunca
Yılda en az 1 kez tıbbi muayene
👨‍⚕️ Sağlık gözetimi sürekli ve düzenli olmalıdır
🏥

Tıbbi Işınlanmalar 🏥

Madde 24-27 – Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği

MADDE 24

Hastanın Radyasyondan Korunması

Tanı ve tedavi amacıyla yapılan radyasyon uygulamalarının amacına ulaşması öncelikli olmak üzere, hastanın radyasyondan korunmasını sağlamak için Lisans Sahibi tarafından aşağıdaki hususların yerine getirilmesi sağlanır.

a
Hekim Yazılı İsteği

Hastaya hekimin yazılı isteği dışında hiçbir radyasyon uygulaması yapılamaz.

📝 Yazılı talimat zorunlu
b
Doz Tayini ve Korunma

Hastanın alacağı doz miktarının tayini ve tıbbi ışınlama süresince korunmayı sağlamak üzere gerekli tüm bilgiler yazılı olarak önceden belirlenir ve uygulanır.

c
Eğitilmiş Personel

Radyasyondan korunma konusunda uygulamaya özgü olarak eğitilmiş personel çalıştırılır.

🎓 Uzman personel zorunlu
MADDE 25

Tıbbi Amaçlı Işınlamaların Gerekliliği

Tıbbi ışınlamalara aşağıdaki koşullarda izin verilir.

a
Yarar / Hasar Dengesi

Alternatif tekniklerle karşılaştırıldığında, radyasyonla yapılacak tanı ve tedavinin yararları hasarlarına göre daha ağırlık kazandığı durumlarda uygulanır.

b
Mesleki / Yasal Amaçlı

Mesleki, yasal veya sağlık sigortası amaçlı tıbbi ışınlanmalar, sağlıkla ilgili belirgin bir beklenti olmadıkça ve profesyonel kuruluşların görüşleri alınmadan yapılamaz.

c
Toplum Sağlık Taramaları

Radyolojik yöntemler ekonomik ve sosyal bedelin sağlık riskini karşılaması halinde ve kişiler için net bir yarar sağlayacak ise uygulanır.

d
Araştırma Onayı

Etik Komite önerileri ve yazılı onayları ile kişinin yazılı onayı alınmadan araştırma amaçlı tıbbi ışınlanmalara izin verilemez.

MADDE 26

Cihazlar ve Kalite Temini

📟
Tıbbi Cihazlar

Tıbbi ışınlamalarda kullanılacak cihazlar Tıbbi Cihaz Yönetmeliği hükümlerine tabidir.

📋 26398 sayılı Resmî Gazete
Kalite Temini

Tesislerde kalite kontrol ve uygulamaya özgü kalite temini programları oluşturulur ve yürütülür.

📊

Rehber Düzeyler ve Araştırma Amaçlı Işınlanmalar

📋
Rehber Düzeyler

Tanı, tedavi, eğitim, araştırma, mesleki ve toplumsal sağlık taramalarındaki ışınlanmalarda kişilerin alacağı radyasyon dozu, Kurum tarafından öngörülen rehber düzeylerine uygun olmalıdır.

📌 Ek-4'te belirlenmektedir
🔬
Araştırma Amaçlı Işınlanmalar

Kişiye net bir yarar sağlamayan gönüllü ışınlanmalarda, halk için bir yıllık en yüksek doz düzeyi aşılamaz.

⚠️ Etik Komite ve kişi onayı zorunlu
🔄 Çok özel durumda Kurum onayı ile radyasyon görevlisi dozu
🚪

Gönüllüler ve Ziyaretçiler

👥

Gerek görülen hallerde tıbbi tanı ve tedavi altındaki hastalara gönüllü ve bilinçli olmak koşuluyla yardım etmek isteyen veya hasta ziyareti için gelen kişilerin alacakları etkin doz, tanı ve tedavi süresince 5 mSv değerini aşamaz.

📌 Maksimum 5 mSv
🏠

Hastaların Taburcu Edilebilecekleri En Yüksek Radyoaktivite Düzeyleri

☢️ I-131 Radyoaktif Maddesi Verilen Hastaların Taburcu Koşulları
Bent Verilen Aktivite Taburcu Koşulu Ek Koşullar
a > 800 MBq Vücut aktivitesi 600 MBq altına, doz hızı 30 µSv/saat altına düşünceye kadar izolasyonlu ayrı odada bekletilir. (e) bendi koşulları sağlanır.
Kurum onaylı sıvı atık/oda projesi
b ≤ 800 MBq Vücut aktivitesi 600 MBq altına, doz hızı 30 µSv/saat altına düşünceye kadar ayrı odada bekletilir. (e) bendi koşulları sağlanır.
c ≤ 600 MBq (e) bendi koşulları sağlanmak suretiyle doğrudan taburcu edilir. (e) bendi koşulları sağlanır.
d Özel Talimatlar Hastada kalan radyoaktivite ve hastanın fiziksel, sosyoekonomik ve yaşam koşulları göz önüne alınarak özel talimatlar belirlenir. Ek-V koşullarına uyulur.
Ek-VI formatında sözlü/yazılı talimat, imza karşılığı verilir.
📋
e) Kayıt Zorunluluğu

Hasta bilgileri, verilen aktivite miktarı, taburcu edilen hastada kalan aktivite miktarı ve hastadan 1 m mesafedeki doz hızının saati ve tarihi belirtilecek şekilde kayıtları tutulur.

⚠️

Hastaların Hatalı Işınlanmaları

📢
1. Bildirim

Hastaya, radyasyondan korunma sorumlusuna, lisans sahibine, ilgili hekim ve bağlı bulunulan makama durum bildirilir.

💊
2. Düzeltici Tedavi

Lisans sahibi tarafından hastanın durumu değerlendirilerek düzeltici tedavinin uygulanması sağlanır.

📋
3. Kayıt ve Önlem

Duruma ilişkin kayıtlar tutulur, benzer durumların tekrarlanmaması için gerekli önlemler alınır.

EK-V

I-131 ile TEDAVİ GÖREN HASTALARIN TABURCU EDİLME KOŞULLARI

📌 I-131 uygulanarak ayaktan veya yatarak tedavi gören hastaların taburcu edilebilmeleri için belli önlemlerin alınması gerekir.

☢️ I-131 tedavisi alan hastalar vücutlarında kalacak olan aktivite düzeyi TAEK mevzuatında belirlenen taburcu edilme limit değerlerinin altına düştükten sonra taburcu edilebilirler.

👨‍⚕️
Hekim Sorumlulukları
  • Hastada kalan aktivite miktarının ve 1 metre mesafedeki doz hızının müsaade edilen seviyeleri aşmadığından emin olmalı
  • Ölçüm sonuçlarını kaydetmeli
  • Hasta ve yakınlarına sözlü ve yazılı talimatlar vermeli
  • Hastanın yaşam koşullarını değerlendirerek özel talimatlar belirlemeli
  • Talimatların anlaşıldığından emin olmalı ve güvence almalı
  • Tüm bilgiler tıbbi kayıtlara işlenmeli

⚠️ Hastanın yanlış bilgi vermesi durumunda hekim sorumlu değildir.

⚠️ Özel Durumlarda Daha Özenli Talimatlar:
Kendine bakamayacak durumdaki hastalar İşbirliğine açık olmayan hastalar İdrarını tutamayan hastalar Kusmaya eğilimli hastalar
EK-VI

HASTAYA VERİLECEK YAZILI TALİMATLAR İÇİN ÖRNEK

📋 Üç Temel Kural

📏
a) Mesafe

Radyasyon artan uzaklıkla azalacağından çevrenizdeki kişilerle aranızda mümkün olduğunca çok mesafe bırakın.

⏱️
b) Zaman

Diğer insanların radyasyonla ışınlanması sizin yanınızda ne kadar süre kaldıklarına bağlıdır. Uzun süre bir arada bulunmaktan kaçının.

🧹
c) Temizlik

Temizlik kurallarına uyulması radyoaktif maddelerin başka eşya ve kişilere bulaşma olasılığını azaltır.

📌 Taburcu Sonrası Alınacak Önlemler (22 Madde)

2 Toplu Taşıma

Hastane çıkışında toplu taşımaya binmeyin. Taksi/özel araçta arkada oturun, sürücüden uzak durun.

3 Evde Mesafe

En az 1 metre mesafe, 1 saatten fazla bir arada kalmayın.

4 Çocuklarla Temas

Bebek ve 10 yaş altı çocuklarla yakın temasta bulunmayın, sarılmayın, kucaklamayın.

5 Küçük Çocuklar

Kucağınıza almayın, yemek yedirmeyin, bezini değiştirmeyin. Başkası baksın.

6 Emzirme

Eğer emziriyorsanız süt vermeyi kesin.

7 Hamile Kadınlar

Hamile kadınların yanında durmayın.

8 Gebelik

------ ay süre ile hamile kalmayın veya hamile bırakmayın.

9 Eş ile Yakınlık

Yarım saatten fazla olmamalı. Aynı yatakta yatmayın, en az 2 metre mesafe.

10 60+ Yaş

60 yaşından yaşlılar için önlem gerekmez (risk düşük).

11 Ziyaretçiler

Kısa süreli ziyaretçi kabul edin. 2 metre mesafe. Çocuk ve hamile ziyaretçi kabul etmeyin.

12 İşe Dönüş

Uzun süre bir arada kalmayın. İşvereninizi durumunuz hakkında bilgilendirin.

13 Çocuklarla İş

Çocuklarla bir arada olmayı gerektiren işte çalışmayın (öğretmen, çocuk bakıcısı vb.).

14 Duyarlı İşler

Radyasyona duyarlı işte çalışmayın (fotoğrafçılık, RIA laboratuvarı vb.).

15 Kalabalık Mekanlar

Sinema, tiyatro, konser gibi kalabalık mekanlara gitmeyin.

16 Tuvalet Kullanımı

Başkalarının tuvaletini kullanmayın, oturarak yapın, bol su dökün, ellerinizi yıkayın.

17 Kişisel Eşyalar

Sabun, diş fırçası, havlu ayırın. Çamaşırları ayrı yıkayın.

18 Mutfak Eşyaları

Kaşık, çatal, tabak, bardak ayırın, bol su ile ayrı yıkayın.

19 Doktora Sorun

Tüm tavsiyeleri isteyin, soru sormaktan çekinmeyin.

21 Sağlık Kuruluşu

Başka bir sağlık kuruluşuna giderseniz radyoiyot tedavisi gördüğünüzü bildirin.

22 Doktoru Arayın

Merak ettiğiniz veya şüphelendiğiniz durumda doktorunuzu arayın.

🌍 Toplumun Işınlanması 🌍

📌

Toplum Üyesi Kişilerin Yıllık Doz Sınırları

👥 Toplum Üyesi
Vücut Bölgesi / Doz Türü Yıllık Doz Sınırı Açıklama
☢️ Herhangi bir yılda (etkin doz) 5 mSv Yıllık
📊 Ardışık beş yılın ortalaması (etkin doz) 1 mSv 5 yıl ort.
🖐️ El ve ayak veya cilt için (eşdeğer doz) 50 mSv Yıllık
👁️ Göz merceği için (eşdeğer doz) 15 mSv Yıllık
📋 Yönetmelik Madde 10
⚡ Radyasyon Görevlisi
Vücut Bölgesi / Doz Türü Yıllık Doz Sınırı Açıklama
☢️ Herhangi bir yılda (etkin doz) 50 mSv Yıllık
📊 Ardışık beş yılın ortalaması (etkin doz) 20 mSv 5 yıl ort.
🖐️ El ve ayak veya cilt için (eşdeğer doz) 500 mSv Yıllık
👁️ Göz merceği için (eşdeğer doz) 150 mSv Yıllık
📋 Yönetmelik Madde 10
☢️

Radyoaktif Maddelerin Çevreye Verilmesi

Çevreye radyoaktif madde verilmesini gerektiren uygulamalar için lisans sahibi tarafından Kurumdan önceden izin alınması zorunludur.

🧪
a) Madde Bilgileri

Çevreye verilecek radyoaktif maddelerin cinsi, miktarı ve radyoaktivitesi

👥
b) Kritik Gruplar

Çevredeki ışınlamaya maruz kalabilecek kritik gruplar

🛤️
c) Erişim Yolları

Radyoaktif maddelerin kritik gruplara erişme yolları

🛡️
d) Güvenlik Önlemleri

Radyasyon güvenliği konusunda alınacak önlemler

Uygun Görülmesi Halinde

Raporda yer alan hususlar radyasyon güvenliği ve çevre sağlığı bakımından uygun görüldüğü takdirde, belirli tür ve miktarlarda radyoaktif maddelerin çevreye verilmelerine Kurum tarafından izin verilir.

⚠️
Eksiklik Durumunda

Kurum tarafından raporda eksiklikler bulunması durumunda, bu eksikliklerin tamamlanması istenir ve eksiklikler tamamlanıncaya kadar çevreye radyoaktif madde verilmesine izin verilmez.

🔍

Çevreye Verilen Radyoaktif Maddelerin Denetimi ve İzlenmesi

🏛️
Kuruluş Yükümlülükleri
  • Kurum tarafından izin verilen sınırlara uymak
  • Gerekli denetimi ve izlemeyi yapmak
  • Sonuçları belirli aralıklarla Kuruma bildirmek
📋 Düzenli raporlama zorunlu
⚖️
Kurum Yetkileri

Kurum gerekli gördüğü takdirde, ek bir çevre ölçüm programı uygulayabilir.

🔍 Ek ölçüm programı yetkisi
🔒

Kapalı Radyoaktif Kaynaklar 🔒

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği

🚫

Yasaklar

Çevreye Verilemez

Kapalı radyoaktif kaynaklar hiçbir şekilde radyoaktif atık olarak çevreye verilemez.

İzinsiz Devir

Lisans sahibi, kaynakları Kuruma önceden yazılı olarak bilgi vermeden bir başka kişiye devredemez.

📦

Kullanım Dışı Kaynaklar

🏭 Tesis İçi Depolama Yasak

Kullanımından vazgeçilen ve bir daha kullanılması düşünülmeyen kapalı radyoaktif kaynaklar tesis içinde nihai olarak depolanamaz.

📤 Gönderilecek Yerler

Bu kaynaklar, mahrecine veya radyoaktif atık işleme tesisine gönderilir.

🏭 Mahrecine İade ♻️ Atık İşleme Tesisi
🌿

Doğal Radyasyon 🌿

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği

📊

Doz Sınırlaması

Doğal radyasyon kaynaklarından maruz kalınan ışınlanmalara doz sınırlaması uygulanmaz.

⚠️ Ancak, ilk durumu değiştirilmiş olan doğal radyasyon kaynaklarından meydana gelen ışınlanmalara, Madde 7'deki radyasyondan korunma sistemi uygulanır.

🔍

İzleme ve Radon

Doğal ortamlardaki radyasyon seviyeleri gerektiğinde Kurum tarafından izlenir, gerekli görülen hallerde ilgili bakanlık, kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılır.

☢️ Radon Konsantrasyon Seviyeleri
🏠 Evler
400 Bq/m³
🏭 İşyerleri
1000 Bq/m³

Yıllık ortalama değerler

🏗️

Yapı Malzemelerinde Radyoaktivite Kontrolü

🏠

Maruz kalınan doğal radyasyon seviyesinin yapı malzemeleri nedeniyle artmasının önlenmesi ve toplum üyelerinin alacağı radyasyonun mümkün olan en düşük seviyede tutulması amacıyla bu malzemelerdeki radyoaktivitenin kontrolü esastır.

⚠️

Doğal Radyasyon Nedeniyle Işınlanmaların Arttığı Durumlar

Görevi gereği radyasyon kaynaklarıyla çalışmamakla birlikte yaptığı iş nedeniyle doğal radyasyona maruz kalan uçuş personeli ile maden ocaklarında çalışan kişiler radyasyon görevlisi sayılmazlar.

✈️
Uçuş Personeli

Radyasyon görevlisi sayılmazlar. Ancak, radyasyondan korunmaları için etkin kontrol tedbirleri alınması esastır.

⛏️
Maden Ocakları

Uranyum, toryum ve radyoaktivitesi yüksek madenlerin çıkarılması ve işlenmesi faaliyetlerinde çalışanlar için etkin kontrol tedbirleri alınması esastır.

⛑️

Yer Altı Maden Ocakları ve Benzeri Çalışma Ortamları

📊
a
Radon Ölçümü

Radon ölçümlerinin yaptırılması zorunludur.

💨
b
Havalandırma

Radon konsantrasyonu 1000 Bq/m³'ü aşarsa havalandırma sistemi kurulur ve etkin çalıştırılır.

😷
c
Toz Maskesi

Radyoaktif toz zerreciklerinin solunmasını engellemek için toz maskesi kullanılır.

📢
Bilgilendirme Yükümlülüğü

Bu madde kapsamındaki faaliyetlerde çalışanlar, görevleri gereği aldıkları radyasyon ve sağlık riskine ilişkin bilgilendirilirler.

🚨

Tehlike Durumu ve Kaza Bildirimi 🚨

Madde 43-44 – Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği

📋

Kaza Raporu

Tehlike durumu veya kaza sona erdikten sonra, lisans sahibi veya görevlendireceği kişi tarafından:

  • Kazanın oluş şekli
  • Radyasyon görevlilerinin ve diğer kişilerin maruz kaldığı dozlar
  • Radyoaktif maddelerin vücuda alınış şekli ve nedeni
  • Film ve/veya TLD dozimetre sonuçları
  • Gerekirse kromozom aberasyonu test sonuçları

📤 Sonuç bir raporla en kısa zamanda Kuruma bildirilir

🏥

Tıbbi Müdahale (Madde 44)

Raporun Kurum tarafından değerlendirilmesi sonucu:

  • Radyoaktif madde bulaşmasına uğrayan kişilerin bulaşmayı giderme işlemleri
  • Tıbbi müdahaleleri

🏛️ Kurum tarafından önerilen resmi veya özel sağlık kuruluşlarında yaptırılır

👨‍⚕️

Radyasyona Maruz Kalan Görevlilerin Durumu

Sınırlar üzerinde radyasyona maruz kalan görevlilerin, eski görevlerine devamında sakınca yoksa eski görevlerine devam edebilirler.

📋 Kurumun önerdiği resmi sağlık kuruluşu raporu ile belirlenir

⚠️ Raporda eski görevine devamı sakıncalı görülenler, radyasyona maruz kalmasını gerektirmeyecek başka bir görevde çalıştırılır.

👤 Sosyal, ekonomik durum, yaş ve özel beceriler göz önüne alınır

Şüpheli Durumların Kuruma Bildirilmesi

Tehlike durumu ve kaza söz konusu olmamakla birlikte, doz sınırlarının aşılmasından şüphe edilmesi halinde lisans sahibi:

  • Konuya ilişkin araştırmasını
  • Sonuçlarını bir raporla Kuruma yazılı olarak bildirir
📊

Eylem Düzeyleri

⚡ Ani Işınlamalar – Çizelge 1
Organ veya Doku Doz (Gy)
Tüm vücut (kemik iliği) 1
Akciğer 6
Deri 3
Tiroid 5
Göz merceği 2
Gonadlar 3

Ani ışınlanmalar için 2 günden daha az sürede organ veya dokuda soğurulması beklenen dozlar için müdahaleye ilişkin eylem düzeyleri

🔄 Sürekli Işınlanmalar – Çizelge 2
Organ veya Doku Eşdeğer Doz Hızı (Gy/yıl)
Gonadlar 0.2
Göz merceği 0.1
Kemik iliği 0.4

Sürekli ışınlanmanın mevcut olduğu durumlarda