Sıvı veya gaz halindeki yakıtın yakılması sonucu ortaya çıkan ısı enerjisini dairesel mekanik enerjiye çeviren makinelerdir.
Karayollarında kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır.
Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır. Makine gücü ile yürütülenlere "motorlu taşıt", insan ve hayvan gücü ile yürütülenlere "motorsuz taşıt" denir.
Bir aracın güvenle taşıyabileceği, en çok yük ağırlığı ve/veya yolcu ve hizmetli sayısıdır.
Araçların yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini temin amacı ile uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçülerdir.
Aracın güvenle taşıyabileceği azami yükle birlikte ağırlığıdır.
Araçların karayolu yapılarından güvenle veya yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan dingil ağırlığıdır. (Tek dingil, Çift dingil)
Sürücüsünden başka en çok yedi oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.
Azami yüklü ağırlığı 3.500 kg. dan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş olan motorlu taşıttır.
Azami yüklü ağırlığı 3.500 kg'ı geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır. Sürücü bölümü gövde ile birleşik olanlara panelvan denir.
Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş olan ve yük taşımayan motorlu araçtır.
Azami tasarım hızı 45 km/s'ten ve/veya silindir kapasitesi 50 cm³'ten fazla olan iki veya üç tekerlekli motorlu taşıtlardır. L3, L4, L5 ve L7 sınıflarını kapsar.
Azami hızı 45 km/s, içten yanmalı motor hacmi 50 cm³, elektrikli motor gücü 4 kW'ı geçmeyen L1, L2, L6 sınıfı taşıtlardır.
Belirli şartlarda römork ve yarı römork çekebilen, ancak ticari amaçla taşımada kullanılmayan tarım aracıdır.
Motorlu araçla çekilen insan veya yük taşımak için imal edilmiş motorsuz araçtır.
Bir kısmı motorlu taşıt veya araç üzerine oturan, taşıdığı yükün ve kendi ağırlığının bir kısmı motorlu araç tarafından taşınan römorktur.
Azami yüklü ağırlığı 0.75 tonu geçmeyen römork veya yarı römorktur.
Karayolunda bir birim olarak seyretmek üzere birbirine bağlanmış en çok 2 römorktan oluşan araçlardır.
İki ve üç veya dört tekerlekli motorlu araçlar
En az dört tekerlekli ve yolcu taşımasında kullanılan araçlar
En az dört tekerlekli ve yük taşımasında kullanılan araçlar
Motorlu araç tarafından çekilen motorsuz yük taşıma araçları
Kaldırma momenti 400 kNm'ye eşit veya daha fazla olan bir vinci bulunan ve araç üzerinde eşya taşımak amacına uygun olmayan N3 kategorisi özel amaçlı araçlar.
Ana işlevi çekme gücü sağlamak olan, tarım veya ormancılık alanlarında kullanılan aletleri çekmek, itmek, taşımak veya tahrik etmek için tasarlanmış, en az iki dingilli, tekerlekli veya paletli motorlu araçlardır. Yük taşımak ve yolcu oturma yerleri ile donatılabilir.
N1 (≤2 ton) ve M1 sınıfı araçlar: En az bir ön ve arka dingili eşzamanlı tahrikli, diferansiyel kilitli veya benzeri mekanizması varsa ve %30 eğimi tırmanabiliyorsa arazi taşıtı sayılır.
N1 (>2 ton), N2, N3, M2, M3 sınıfı araçlar: Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği'ndeki şartları taşıması gerekir.
Yolcu arabaları (M1)
Gövde tipi tanımları için kodlama kullanılır. Tam/tamamlanmış araçlar için geçerlidir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre, yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ve çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan, iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş kara yollarında insan, hayvan ve yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçlardır.
Zemin kazıma, yükleme ve tesviye işleri
Yük kaldırma, taşıma ve istifleme işleri
İnşaat ve hafriyat taşımacılığı
Zemin serme, sıkıştırma ve yüzey işleri
Tarımsal üretim ve hasat işleri
Önünde sıyırıcı bıçak bulunan, sathi kazı yapar. Motor gücü ≥40 kW.
Zemin tesviyesi ve şev düzeltme işleri. Motor gücü ≥40 kW.
Zemini sıyırır, yükler, taşır ve boşaltır. Motor gücü ≥40 kW.
Kazıma, kanal açma ve yükleme işleri. Motor gücü ≥20 kW.
Önünde yükleme kepçesi, arkasında kazıcı ataşman. Motor gücü ≥20 kW.
Yükleme, kazıma ve tesviye için kepçeli. Motor gücü ≥20 kW.
Yatay/dikey delik delme. 2 m derinlik, ≥100 mm çap.
Asfalt veya sert zemin yüzey kazıma. Motor gücü ≥60 kW.
Önünde, monte edilmiş sıyırıcı bıçak bulunan, sathi kazı yapmaya yarayan, motor gücü en az 40 kw veya 53 hp olan ve tescil belgesine sahip makine.
Zemin tesviyesi ve şev düzeltme işlerinde kullanılan, motor gücü en az 40 kw veya 53 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Zemini karnındaki bıçakla sıyıran, sıyırdığı malzemeyi yükleyen, taşıyan ve boşaltma yerinde de bıçak ağzını yukarıya çekerek haznesindeki malzemeyi boşaltan motor gücü en az 40 kw olan, tescil belgesine sahip makine.
Zeminde kazıma, kanal açma ve yükleme gibi işlerde kullanılan, lastik tekerlekli veya paletli yürüyüş sistemli, motor gücü 20 kw veya 27 hp olan ve tescil belgesine sahip makine.
Önünde yüklemeyi sağlayan kepçe, arkasında ise kazıcı ataşmanı olan, yükleme, kırma ve kazıma işlerinde kullanılan, motor gücü en az 20 kw veya 27 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Önünde yükleme, kazıma ve tesviye işleri için kepçesi olan, lastik tekerli veya paletli yürüyüş sistemine sahip, motor gücü en az 20 kw veya 27 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Çeşitli çap ve derinliklerde, yatay veya dikey delik delme işlemlerinde kullanılan, en az 2 metre derinlik ve 100 mm genişlikte delme işleri yapabilecek, elektrikli, hidrolik, havalı ya da pnömatik sistemle çalışan, fatura veya tescil belgeli, mobil araç üzeri sistemlerde ise motor gücü en az 50 kw veya 68 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Freze kesici uçlar sayesinde, istenilen derinlikte asfalt veya sert zemin yüzey kazıma işlemi yapabilen, motor gücü en az 60 kw veya 82 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Yükleri çatallı kolları ile alıp kaldıran, muhtelif yerlere taşıyan, yükleme ve istifleme yapabilen, motor gücü en az 15 kw veya 20 hp olan, en az 2 metre yüksekliğe kaldırma yapabilen tescil belgesine sahip makine.
Malzemeleri ya da yükleri kaldırma, yeni bir yöne dönerek veya hareket ederek aktarma, yerlerini değiştirme, yükleme ve indirme işlerinde kullanılan, zeminden 6 metre yüksekliğe yük kaldırabilen, lastik tekerli veya paletli, motor gücü en az 25 kw veya 33 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Malzemeleri ya da yükleri kaldırma, iletme, yeni bir yöne dönerek veya hareket ederek aktarma işlerinde kullanılan, zeminden en az 20 metre yüksekliğe sahip, yatay bomun hemen altında kabini olan, fatura ve teknik belgesi olan makine.
Kendi tekerlekleri üzerinde hareket eden ve terminalde konteyner istifleyen faturası bulunan vinci ve gemiden karaya, karadan gemiye rayları üzerinde hareket ederek elleçleme yapabilen faturası bulunan köprülü vinci.
Çekici dorsesi üzerine monte edilmiş vinçler ile dolu veya boş konteynerleri kaldırıp indirerek dorseye yükleme ve boşaltma yapan tescili yapılmış makine.
Ağır tonajlı araçlar ve çeşitli yüklerin kaldırılması, yönünün değiştirilmesi amacıyla kullanılan hidrolik ya da pnömatik sistemle çalışan faturalı makine.
Fabrika ve depolarda kullanılan elle veya basit araçlarla taşınması mümkün olmayan malzemeleri kaldırma, başka bir tarafa dönerek veya hareket ederek aktarma, yer değiştirme, malzemeleri yükleme, boşaltma işlerinde kullanılan, ray üzerinde 6 yöne hareket edebilen ve 500 kg yük kaldırma kapasitesine sahip, eğitim alanına kurulmuş faturası bulunan makine.
Malzeme veya yüklerin dikey veya yatay olarak ray üzerinde hareket ederek aşağıdan yukarıya kaldırılması veya yukarıdan aşağıya indirilmesini sağlayan faturası bulunan mobil veya sabit sistem kaldırma makinesi.
Bakım onarım işleri için insan ve yük kaldırmak amacıyla kullanılan ve yerden en az 6 metre yüksekliğe kaldırma kapasiteli, elektrikli sistemlerde motor gücü şartı aranmayan, mobil araç üzeri sistemlerde motor gücü en az 50 kw veya 68 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Tekne veya yatların imalat, bakım, onarım ve çekek yerlerinde kaldırılması ya da yerlerinin değiştirilmesi amacıyla kullanılan faturası bulunan makine.
Tersanelerde gemi inşası ve gemi bakım onarım amacıyla kullanılan havuz kenarında ray üzerinde hareket eden, faturası bulunan makine.
Düba veya gemi üzerine monte edilmiş kendi kendine veya römorkör tarafından çekilerek hareket eden, köprü inşatlarının yapımında ağır yüklerin kaldırılması veya denizden batık gemilerin çıkarılması işlerinde kullanılan faturası bulunan makine.
Tekli veya çoklu olarak araçları üzerine yükleyebilen, bir yerden başka bir yere taşıyabilen, motor gücü en az 70 kw veya 95 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Haznesinde asfalt bitümü taşıyan, malzemenin sıcaklığını ve miktarını kontrol edilebilen, motor gücü en az 70 kw veya 95 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Belirlenmiş hat üzerinde sürüş olanağı bulunan ve bir düzenek yardımıyla ray tekerlerini ve lastik tekerlerini ayrı ayrı kullanabilen, motor gücü en az 70 kw veya 95 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Hidro motorlar yardımı ile suyu basınçlı hale getirerek yangın söndürme, doğal afet ve trafik kazalarında kullanılan, mobil motor gücü en az 70 kw veya 95 hp olan tescil belgesinde itfaiye ibaresine sahip makine.
Kar ve buz temizleme, savurma, tuzlama gibi işlerde kullanılan, aparatları taşıyıcı araca monte edilmiş, fonksiyonları sürücü kabininden kontrol edilebilen, önünde kar ve buz sıyırıcı bıçağı bulunan ve motor gücü en az 70 kw veya 95 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Zemin üzeri veya zemin altı çöp konteynerlerini kaldırarak haznesine boşaltan, haznesindeki malzemeyi sıkıştırıp taşıyabilen, motor gücü en az 70 kw veya 95 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Toprak, kaya ve maden taşıma işleri yapan, düz şasi veya belden kırmalı şekilde imal edilmiş, tescili iş makinesi olarak yapılmış, motor gücü en az 100 kw veya 134 hp olan makine.
Kanal yıkama ve atık emişi yapabilen, basınçlı su sistemi ile hat içerisinde bulunan atıkların parçalanarak logar bacalarına sürüklenmesini ve tahliye edilen atığın vakum ile temizlenmesini sağlayan, tank kapasitesi en az 4 ton, motor gücü en az 70 kw veya 95 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Kamyon şasisi üzerine monte edilmiş, akaryakıt taşımak amacıyla kullanılan, doldurma ve boşaltma sistemi bulunan motor gücü en az 70 kw veya 95 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Arkasına takılı konteyner dorsesini çekerek yer değiştirmesini sağlayan, liman ve depolama sahaları içinde kullanılan, motor gücü en az 70 kw veya 95 hp olan tescil belgesinde terminal traktör veya terminal çekici ifadesine sahip makine.
Azami yüklü ağırlığı 0.75 tonu geçmeyen römork veya yarı römork.
Haznesine yüklenen asfalt, beton ve benzeri karışımları istenilen kalınlık ve yüzey düzlüğünde serebilen, önüne serdiği malzemeyi sıkıştırarak düzgün bir yüzey elde edilmesini sağlayan motor gücü en az 25 kw veya 33 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Yol alt yapısına ait toprak, stabilize, kırma taş, asfalt gibi malzemelerin sıkıştırılması amacıyla kullanılan, sürücü oturma koltuğu ile direksiyonu olan, en az 90 cm tambur genişliği bulunan, motor gücü en az 15 kw veya 20 hp olan, tescil belgesine sahip makine.
Kum, çakıl, agrega gibi malzemeleri zemine istenilen kalınlık ve genişlikte sermek amacı ile imal edilmiş, kamyon arkasına monte edilmiş olanlarda faturası olan, kendinden yürüyüş sistemine sahip olanlarda ise motor gücü en az 50 kw veya 68 hp ve üzeri tescil belgesine sahip makine.
Atık malzemenin bulunduğu yerin hacmine uygun olarak dikey veya yatay sıkıştırma yapan, motor gücü en az 20 kw veya 27 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Temizlik amacıyla kullanılan, çöp haznesi, vakum fanı bulunan, hidrolik ve pnömatik sistem yardımı ile zemin temizleme işlerini yapan, motor gücü en az 15 kw veya 20 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Sıcak bitüm ile değişik boyutlarda gruplandırılmış malzemeyi bir kazanda karıştırarak serime hazır hale getiren sabit ya da mobil makine.
Trafik uyarı ve bilgilendirme işaret çizgilerinin çizilmesi amacıyla kullanılan, kendi yürür ve elle itmeli sistemlerde faturasında şerit ve/veya yol çizme ifadesi bulunan, mobil araç üzeri sistemlerde ise en az 50 kw veya 68 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Tescil belgesinde biçerdöver ifadesine sahip makine.
Kendi yürür olmak şartı ile bezelye hasadı için kullanılan tescil belgesine sahip makine.
Domates hasadı için kullanılan tescil belgesine sahip makine.
Pamuk bitkisinin tarladan otomasyonla toplanmasına yarayan faturası bulunan makine.
Bitkilere zarar veren böcek, mantar ve yabancı otları öldürerek, virüslerin neden olduğu hastalıkları yok etmek amacıyla püskürtme sıvısı depo içindeki bir karıştırıcı tarafından karıştırılan ve kuyruk milinden hareket alan bir pompa tarafından ilaçlama borularına oradan da memelere basınçla gönderilerek karışımı yapılan sıvıyı tarlaya püskürten tescil belgesine sahip makine.
Çayır ve çim biçme işlerinde kullanılan faturalı ya da tescil belgesine sahip makine.
Mısır veya ot silajı yapımına uygun, biçme düzeni bulunan ekipmanların monte edilmesi ile hem mısır hem de ot silajı yapımında kullanılabilen, mısır, sorgum, ayçiçeği gibi yem bitkilerinin silajı için kullanılan tescil belgesine sahip makine.
Şeker pancarı hasadı yapmak için üretilmiş, tescil belgesine sahip makine.
Vagonu makinenin ön kısmına yerleştirilen kol yardımıyla doldurulan, doldurulmuş yemi çelik bıçakları ile kesip parçalayan, hazırlanan yemi katkı maddesi ile karıştıran ve karışım işlemi tamamlandıktan sonra yemi istenilen yere döken faturası bulunan makine.
Pamuğu çekirdeğinden, keten ve kendir liflerini odun kısmından ayırmaya yarayan faturası bulunan makine.
Kar üzerinde hareket kabiliyetine sahip paletli yürüyüş sistemli, faturası bulunan motosiklet.
Kayak pistlerinde yağan karı istenilen yükseklik ve genişlikte hazırlama işlerine yarayan faturası bulunan makine.
Karışımı yapılmış akışkan yapı malzemelerini aktaran, yatay veya dikey pompalama yapabilen, pnömatik veya hidrolik sistemle çalışan, mobil sistem olarak imal edilmiş, betonu zeminden en az 18 metre yüksekliğe aktarabilen, motor gücü en az 70 kw veya 95 hp olan, tescil belgesine sahip makine.
Karışımı yapılmış akışkan yapı malzemelerini püskürtebilen, sabit ya da mobil sistem olarak imal edilmiş tescil belgesine sahip makine.
Kum, çakıl, agrega, su ve çimento gibi malzemelerin belirli oranlarda karıştırılarak, dolumun yapıldığı ve hazır beton imalatının gerçekleştirildiği faturası bulunan sabit ya da mobil sistem makine.
Kamyon şasisi üzerine monte edilmiş, yapı malzemelerini karıştırma, taşıma ve boşaltma yapabilen, motor gücü en az 70 kw veya 95 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Beton parke, briket, bordür ve karo gibi ürünlerin imalatında kullanılan makine.
Farklı ölçülerdeki katı madenleri istenilen ölçüde kırıp ufalamaya ve elemeye yarayan sabit ya da mobil sistemi olan faturalı ya da tescil belgesine sahip makine.
Galeri ve tünel açma işlerinde kullanılan, motor gücü en az 100 kw veya 136 hp olan faturalı ya da tescil belgesine sahip makine.
Bariyer, çit direkleri, trafik uyarı ve bilgilendirme levhalarının çakılması amacıyla kullanılan, kendi yürür sistemler veya mobil araç üzeri sistemlerde motor gücü en az 50 kw veya 68 hp olan tescil belgesine sahip makine.
Ağır makine ve benzeri yüklerin modüler dingil sistemiyle taşınmasını sağlayan tescil belgesine sahip makine.
Trafiğe kapalı veya açık alanlarda uçaklardan bagaj ve kargoların güvenli, emniyetli ve hızlı bir şekilde alınması ve uçaklara yüklenmesi, fabrika, depo, antrepo gibi yerlerde üretilen malzemelerin çekilmesi amacıyla kullanılan elektrikli veya içten yanmalı motora sahip faturası veya tescil belgesi bulunan makine.
Tersane, petrol rafinerisi, inşaat, köprü ve enerji santralleri vb. yerlerdeki ağır makine ve benzeri yüklerin modüler dingil sistemiyle taşınması, nakledilmesi veya montaj sahasına götürülmesinde kullanılan kendinden tahrikli hidrolik kumandalı ağır nakliye işlerinde kullanılan, tescil belgesine sahip makine.
Kamyon veya herhangi bir araç üzerine monte edilen aparatı ile ağaç sökme ve dikme amacıyla kullanılan motor gücü en az 60 kw veya 82 hp olan faturası bulunan makine.
Bagaj ya da personel taşımak amacıyla imal edilmiş, elektrikli sistem veya içten yanmalı motora sahip faturası bulunan makine.
Uçağa verilecek jet yakıtını, aracın arkasında bulunan tanker ile taşınmasını sağlayarak uçağın yakıt ikmalini gerçekleştiren, İçişleri Bakanlığı veya havalimanı işletmesince tescili yapılmış makine.
Havaalanlarında soğuk havalarda kalkışa hazırlanan uçakların havada buzlanmasını önlemek maksadıyla uçaklara çözücü/önleyici kimyasal maddelerin güvenli, emniyetli ve hızlı bir şekilde uygulanmasını sağlayan, ticaret odalarınca veya havalimanı işletmesince tescili yapılmış makine.
Hasta veya engelli bireylerin uçağa götürülüp getirilmesi, uçağa bindirilip indirilmesi amacıyla kullanılan, ticaret odalarınca veya havalimanı işletmesince tescili yapılmış makine.
Apron sahalarında bagajların, kargoların ve postaların uçağın kargo bölümüne yüklenmesi/boşaltılması amacıyla kullanılan içten yanmalı veya elektrikle çalışan, ticaret odalarınca veya havalimanı işletmesince tescili yapılmış makine.
Havaalanlarında uçaklara su verilmesi, onarıma giren uçaklardan güvenli, emniyetli ve hızlı bir şekilde suların alınmasını sağlamak için kullanılan, İçişleri Bakanlığı veya havalimanı işletmesince tescili yapılmış makine.
Tow-car push-back, uçağın geri geri itilerek biniş kapısından, apronda kendi gücüyle devam edebileceği bir alana götürülmesini sağlayan ve bu işlemleri, çekme çubuğuyla uçağın burun iniş takımına bağlanan özel push-back aracı veya çekme çubuğu olmayan push-back aracı ile sağlayan, ticaret odalarınca veya havalimanı işletmesince tescili yapılmış makine.
Havaalanlarında yolcularını uçaklara bindirilmesi/indirilmesi amacıyla kullanılan içten yanmalı motor veya elektrikli sistemle çalışan, ticaret odalarınca veya havalimanı işletmesince tescili yapılmış makine.
Havaalanlarında uçaklardan birim yükleme gereçlerinin (ULD'lerin) ve paletlerin geniş gövdeli ve bazı dar gövdeli uçaklara yüklenmesi/boşaltılması amacıyla kullanılan içten yanmalı motor veya elektrikli sistemle çalışan, ticaret odalarınca veya havalimanı işletmesince tescili yapılmış makine.
Liman veya depolama sahalarında boş veya dolu konteynerlerin kaldırılması amacıyla kullanılan iş makinesi olarak tescili yapılmış makine.
Havaalanlarında uçakların temizlik ve ikram amaçlı ekipmanların taşınması, çöp konteynerinin alınması ve ikram amaçlı konteynerin uçağa yüklenmesi/boşaltılması amacıyla kullanılan içten yanmalı motor veya elektrikli sistemle çalışan, İçişleri Bakanlığı veya havaalanı işletmesince tescili yapılmış makine.
İş makinesi sürücü belgelerinin eğitimi ve sınavları 🏛️ Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından düzenlenir ve yetkilendirilir.
Sürücü belgesi sınıfları ile belge sahiplerine sürme yetkisi verilen motorlu araçlar ve özellikleri
İki, üç ve dört tekerlekli motorlu bisikletleri (moped) kullanacaklara verilir.
Silindir hacmi 125 cm³, gücü 11 kW ve güç/ağırlık oranı 0,1'i geçmeyen iki tekerlekli motosikletler ile gücü 15 kW'ı geçmeyen üç tekerlekli motosikletler.
Gücü 35 kW ve güç/ağırlık oranı 0,2'yi geçmeyen iki tekerlekli motosikletler ile gücü 15 kW'ı geçmeyen üç tekerlekli motosikletler.
Sepetli veya sepetsiz iki tekerlekli motosikletler ile gücü 15 kW'ı geçen üç tekerlekli motosikletler.
Net motor gücü 15 kW, net ağırlığı 400 kg (yük taşımacılığında 550 kg) geçmeyen dört tekerlekli motosikletler. Elektriklilerde batarya ağırlığı hariç.
Otomobil ve kamyonet kullanacaklara verilir. Belge sahibi, eğitimi tamamlamak veya sınavı geçmek kaydıyla azami yüklü ağırlığı 4.250 kg'a kadar olan birleşik araçları da kullanabilir.
B sınıfı araçlara takılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kg'ı geçmeyen römork veya yarı römork içeren birleşik araçlar.
Azami yüklü ağırlığı 3.500 kg'ın üzerinde ve 7.500 kg'ı geçmeyen kamyon ve çekiciler.
C1 araçlarına takılan römorklu (azami yüklü ağırlığı >750 kg) birleşik araçlar ile B araçlarına takılan römorklu (azami yüklü ağırlığı >3.500 kg) birleşik araçlar – katar ağırlığı 12.000 kg'ı geçmeyen.
Kamyon ve çekici kullanacaklara verilir.
C sınıfı araçlara takılan ve azami yüklü ağırlığı 750 kg'ı geçen römork veya yarı römorktan oluşan birleşik araçlar.
Minibüs kullanacaklara verilir.
D1 sınıfı araçlara takılan ve azami yüklü ağırlığı 750 kg'ı geçen römorktan oluşan birleşik araçlar.
Minibüs ve otobüs kullanacaklara verilir.
D sınıfı araçlara takılan ve azami yüklü ağırlığı 750 kg'ı geçen römorktan oluşan birleşik araçlar.
Lastik tekerlekli traktör kullanacaklara verilir.
İş makinesi türündeki motorlu araçları kullanacaklara verilir.
Yönetmelikte belirtilen şartlar ve esaslara göre araç sürmeyi öğrenen sürücü adaylarına eğitim ve sınavda kullanmak üzere verilir.
Sürücü belgesi alacaklarda aranan yaş, deneyim, öğrenim, sağlık ve adli sicil şartları
✅ 24 yaşını dolduran A sınıfı adaylarında deneyim şartı aranmaz.
🏛️ Emniyet Genel Müdürlüğü: Polis eğitim kurumları, Emniyet personeli ve öğrencileri için A, C, D ve D1 sınıflarında yaş şartı 20 olarak uygulanır, deneyim şartı aranmaz.
🪖 Jandarma: Jandarma teşkilatı mensupları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrencilerine özel eğitim ve sınav ile sürücü belgesi verilir.
🛡️ Zırhlı / Askeri Araçlar: Emniyet, Jandarma, Sahil Güvenlik ve MSB personeli, B sınıfı belgeye sahip olup ilgili zırhlı/askeri araç sürücü eğitimini tamamlarsa, yeterlilik belgesi ile bu araçları kullanmaya yetkilidir.
📜 Yasal Dayanak: Usul ve esaslar, Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik ile belirlenir.
Karayolunda motorlu araç veya taşıt sevk ve idare eden kişilerin alması gereken mesleki yeterlilik belgesidir.
⚡ SRC1 alan, SRC2'yi almış sayılır.
⚡ SRC3 alan, SRC4'ü almış sayılır.
Tehlikeli maddelerin karayoluyla taşınması için gerekli özel yeterlilik belgesidir.
📜 ADRR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Taşınması) yönetmeliğine tabidir.
⚠️ SRC5, diğer SRC sınıflarından bağımsızdır ve ayrıca alınması zorunludur.
Yurt içi ve uluslararası eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilen yetki belgesidir.
Ticari amaçla yurt içi eşya taşımacılığı yapacak gerçek veya tüzel kişilere verilir.
📌 K1* (Yıldızlı): Kamyonet (azami yüklü ağırlığı 3.500 kg'ı geçmeyen araçlar) ile yurt içi nakliyecilik hizmeti verenlere verilir.
⚡ Araç Kapasitesi: Gerçek kişiler için 25 ton, şirketler için 50 ton ve üzeri kapasiteli araçlar.
Hususi taşımacılık yapacaklara verilir.
📌 K2* (Yıldızlı): Toplam yüklü ağırlığı en fazla 3,5 ton olan araçlarla yurt içi hususi eşya taşımacılığı yapacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacak olanlara verilir.
⚡ Kendi Malını Taşıma: Kendine fatura edilmiş ve kendi mallarını taşıyan kişilere verilir.
Ticari amaçla uluslararası eşya taşımacılığı yapacak gerçek veya tüzel kişilere verilir.
📌 K3* (Yıldızlı): Azami yüklü ağırlığı 3.500 kg'ı geçmeyen araçlar ile uluslararası eşya taşımacılığı yapacaklara verilir.
⚡ K1 Farkı: K1 yurt içi, K3 ise uluslararası taşımacılık içindir. K3 ile yurt dışına çıkış yapılabilir.
K1, K2 ve K3 Yetki Belgelerinin özellik karşılaştırması
| Özellik | K1 | K2 | K3 |
|---|---|---|---|
| Ticari taşımacılık | ✅ | ❌ | ✅ |
| Ücret karşılığı taşıma | ✅ | ❌ | ✅ |
| Başkasının yükünü taşıma | ✅ | ❌ | Sadece ev ve büro eşyası |
| Kendi yükünü taşıma | ✅ | ✅ | Gerekirse kendi faaliyet kapsamında |
| Taşınan eşya | Her türlü ticari eşya | Sadece kendi eşyası | Ev ve büro eşyası |
| Kimler kullanır? | Nakliyeciler | Üretici ve işletmeler | Evden eve nakliyeciler |
💡 Not: K1 ve K3 ticari taşımacılık için, K2 ise hususi (kendi malını taşıma) içindir. K3 uluslararası taşımacılık için kullanılırken, K1 yurt içi taşımacılık içindir.
| ARAÇ CİNSİ |
YERLEŞİM YERİ İÇİNDE |
YERLEŞİM YERİ DIŞINDA | OTOYOLLARDA | |
|---|---|---|---|---|
|
ŞEHİRLERARASI ÇİFT YÖNLÜ KARAYOLLARINDA |
BÖLÜNMÜŞ YOLLARDA |
|||
| Otomobil (M1), (M1G) | 50 | 90 | 110 | 120 |
| Minibüs (M2) | 50 | 80 | 90 | 100 |
| Otobüs (M2-M3) | 50 | 80 | 90 | 100 |
| Kamyonet (N1), N1G | 50 | 80 | 85 | 95 |
| Panelvan (N1) | 50 | 85 | 100 | 110 |
|
Kamyon (N2-N3), Çekici (N2-N3) |
50 | 80 | 85 | 90 |
| Motosiklet (L3) | 50 | 80 | 90 | 100 |
| Motosiklet (L4, L5, L7) | 50 | 70 | 80 | 80 |
|
Motorlu bisiklet (L1, L2, L6) Motorsuz bisiklet |
30 | 45 | 45 | Giremez |
|
Tehlikeli madde taşıyan araçlar (Belgelerinde aksine bir hüküm yoksa) |
30 | 50 | 60 | 70 |
|
Özel yük taşıma izin belgesi veya özel izin belgesi ile
karayoluna çıkan araçlarda (Belgelerinde aksine bir hüküm yoksa) |
30 | 50 | 50 | 60 |
| Lastik tekerlekli traktörler | 20 | 30 | 40 | Giremez |
| Arızalı bir aracı çeken araçlar | 20 | 20 | 30 | 40 |
| İş makineleri | 20 | 20 | 20 | Yolun yapım, bakım veya işletilmesinden sorumlu kuruluştan izin alınmadan giremez. |
Karayolu Trafik Kanunu'na göre geçiş hakkı ve geçiş kolaylığı sağlama kuralları
Taşıt yolunun dar olduğu yerlerde aksini gösteren bir trafik işareti yoksa:
Motorsuz araçları sürenler, motorlu araçlara geçiş hakkı vermek ve geçiş kolaylığı sağlamak zorundadır.
Otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, arazi taşıtı, lastik tekerlekli traktör, iş makinelerini sürenler, yazılış sırasına göre kendisinden öncekilere geçiş hakkı vermek zorundadır.
Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise:
Motorsuz araç sürücüleri, motorlu araçlara geçiş hakkı vermek zorundadır.
Lastik tekerlekli traktör ile iş makinesi sürücüleri, diğer motorlu araçlara geçiş hakkı vermek zorundadır.
Motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araca geçiş hakkı vermek zorundadır.
📌 Karayolları Trafik Kanunu – Geçiş hakkı, araç sınıflarına göre öncelik sırasını belirler.
⚠️ Bir trafik işareti ile izin verilmedikçe, duraklama ve arızalanma halleri dışında:
🚨 Bu araçlar yetkililerce kaldırılır.
Bir trafik işareti ile park etmesine izin verilen araçlar bu kuralın dışındadır.
Duraklama ve arızalanma halleri bu yasağın kapsamı dışındadır.
Köy, kasaba gibi küçük yerleşim birimleri bu hükmün dışındadır.
Bu yasağa rağmen yerleşim birimleri içindeki karayollarında park edilmiş araçlar, yetkililerce kaldırılır.
📌 Karayolları Trafik Kanunu – Yerleşim birimleri içinde ağır vasıta ve iş makinelerinin park edilmesi yasaktır.
Yük ve insan taşıması esasları ile traktörlerin karayolunu kullanma kuralları
Lastik tekerlekli traktörlerle ve römork takarak ticari amaçla yük taşımak yasaktır.
📌 Bu araçlar ticari araç olarak tescil edilemez.
İl trafik komisyonları kararı ile şehiriçi taşımaları hariç, aşağıdaki koşullarla geçici olarak ticari amaçla yük taşımalarına izin verilebilir:
⏳ Süre, zaman ve güzergah belirtilmesi şarttır.
Tarım ürünlerinin toplanması, yüklenmesi veya boşaltılması amacıyla tarla veya işyerine götürülüp getirmek üzere lastik tekerlekli traktörlerin römork veya yarı römorklarına, oturmaları şartıyla, taşıma sınırının beher tonu için en çok 3 kişi bindirilebilir.
⚠️ Yük üzerinde insan taşınamaz.
📌 Yük ve İnsanın Beraber Taşınması Mecburi Hallerde:
T3 kategorisinde bulunan traktörlerde:
Koruma başlığı ve koruma gözlüğü takmalıdır. (Koruma başlığında gözlük varsa aranmaz)
Koruma başlığı takmalı ve bağlamalıdır.
ℹ️ Bisikletlilerde koruma gözlüğü aranmaz.
📌 Karayolları Trafik Kanunu – Tarım traktörlerinin karayolunda kullanım esasları ve güvenlik kuralları.
Karayolları Trafik Yönetmeliği | Sürücü belgesi, hız limitleri, yasaklar ve zorunluluklar
| Yerleşim Yeri | Yerleşim Dışı | Şehirlerarası Çift Yönlü | Otoyol |
|---|---|---|---|
| 20 | 30 | 40 | ❌ Giremez |
⚠️ Not: Yukarıdaki kurallar, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen zorunluluklar olup, her bir madde ";" ile biten ifadeler dikkate alınarak ayrı ayrı kutulanmıştır.
Temel tehlikeler, güvenlik kuralları ve kişisel koruyucu donanımlar
| Tehlike Türü | Örnekler | Olası Sonuçlar |
|---|---|---|
| Mekanik Tehlikeler | Kuyruk mili (PTO), kayış-kasnak, dişliler, bıçaklar | Kapılma, ezilme, uzuv kaybı |
| Devrilme Tehlikesi | Traktörün eğimli arazide kullanılması | Ölüm, ağır yaralanma |
| Elektrik Tehlikesi | Havai enerji hatları altında çalışma | Elektrik çarpması |
| Kimyasal Tehlikeler | Pestisit ve gübre kullanımı | Zehirlenme, meslek hastalığı |
| Gürültü ve Titreşim | Traktör ve hasat makineleri | İşitme kaybı, kas-iskelet hastalıkları |
| Yangın ve Patlama | Yakıt depoları, kuru ot ve saman | Yangın, patlama |
| Kural | Açıklama |
|---|---|
| ROPS kullanılmalı | Devrilmeye karşı koruyucu kabin veya çerçeve bulunmalıdır. |
| Emniyet kemeri takılmalı | ROPS ile birlikte kullanılmalıdır. |
| Yolcu taşınmamalı | Traktörler tek kişilik araçtır. |
| Dik yamaçlarda dikkatli olunmalı | Devrilme riski yüksektir. |
| Motor çalışırken bakım yapılmamalı | Hareketli parçalar ciddi yaralanmalara neden olabilir. |
| Risk | Önlem |
|---|---|
| Döner bıçaklar | Koruyucular çıkarılmamalı |
| Hareketli parçalar | Temizlik öncesi makine durdurulmalı |
| Yangın riski | Yangın söndürücü bulundurulmalı |
| Toz maruziyeti | Uygun maske kullanılmalı |
| Tehlike | Önlem |
|---|---|
| Soluma | Filtreli maske kullanımı |
| Cilt teması | Eldiven ve koruyucu giysi |
| Göz teması | Koruyucu gözlük |
| Depolama | Kilitli ve etiketli alanlarda muhafaza |
| KKD | Koruduğu Risk |
|---|---|
| Koruyucu gözlük | Toz, taş, sıçrama |
| İş eldiveni | Kesilme ve sürtünme |
| Çelik burunlu ayakkabı | Ezilme |
| Kulak koruyucu | Gürültü |
| Solunum maskesi | Toz ve pestisit |
Testereyi vücuda yakın tutmalı ve testerenin ağırlığını ağaç gövdesi ya da sağ uyluk üzerinde desteklemelidir.
Gövdenin yakın kenarında bulunan dalları keserken yürümemelidir (sabit pozisyonda çalışmalıdır).
Gövdenin uzak tarafında dal kesme işlemini yaparken sağ ayağı zincirden uzakta tutmalıdır.
Gerilen dallara dikkat etmeli ve kırbaç etkisine karşı tedbirli olmalıdır (ani fırlamalar).
Dalları levha ucuyla kesmemelidir (geri tepme riski).
Levha ucunun kesilmemiş dallara, destek tomruklara, tomruk başlarına veya diğer engellere temasına izin verilmemelidir (geri tepme riski).
Zincir hareket halinde iken testerenin her iki sapını da sıkı sıkıya tutmak gerekir.
Kesilmiş veya gevşek bağlantılı dalları uzaklaştırmak için levhanın yanağını kullanmamalıdır.
📚 Kaynak: Orman İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (427. madde)
🎨 Renk paleti: Turkuaz / su yeşili / deniz mavisi tonları
Çalışan güvenliği, çalışma alanı, havalandırma, araç kaldırma, motor, yakıt, akü, kaynak, elektrik, basınçlı sistemler, kimyasallar, yangın
| 🏷️ Konu | 📋 Kural / Önlem | 📝 Açıklama | ⚠️ Uyulmaması Durumunda Risk |
|---|---|---|---|
| 👤 Personel | Çalışanlar iş ekipmanları konusunda eğitimli olmalıdır. | Araç bakım ve onarım işlemleri bilgi gerektirir. | İş kazaları, ekipman hasarı |
| 👤 Personel | Uygun KKD kullanılmalıdır. | İş elbisesi, gözlük, eldiven ve iş ayakkabısı kullanılmalıdır. | Yaralanma, yanık |
| 👤 Personel | Bol kıyafet, takı ve uzun saçlar korunmalıdır. | Hareketli parçalara kapılma riski vardır. | Sıkışma, uzuv kaybı |
| 🏭 Çalışma Alanı | Çalışma alanı temiz ve düzenli tutulmalıdır. | Kayma, takılma ve düşmeler önlenir. | Düşme, çarpma |
| 🏭 Çalışma Alanı | Acil çıkış yolları açık tutulmalıdır. | Acil tahliyeyi kolaylaştırır. | Tahliye güçlüğü |
| 🏭 Çalışma Alanı | Yeterli aydınlatma sağlanmalıdır. | Arızaların doğru tespit edilmesini sağlar. | Hatalı işlem, kaza |
| 💨 Havalandırma | Atölyelerde yeterli havalandırma bulunmalıdır. | Egzoz gazları ve zararlı buharlar uzaklaştırılır. | Zehirlenme |
| 💨 Havalandırma | Havalandırması olmayan mekânlarda egzoz muayenesi yapılmamalıdır. | Motor çalıştığında karbonmonoksit ve diğer gazlar ortamda birikir. | Zehirlenme, ölüm |
| 🔧 Araç Kaldırma | Kriko uygun kapasitede olmalıdır. | Araç ağırlığına uygun seçilmelidir. | Kriko çökmesi |
| 🔧 Araç Kaldırma | Krikoyla kaldırılmış araçlar sehpalanmadan altına girilmemelidir. | Kriko tek başına güvenli taşıma aracı değildir. | Ezilme, ölüm |
| 🔧 Araç Kaldırma | Sehpa kullanılmalıdır. | Araç güvenli şekilde sabitlenir. | Araç düşmesi |
| 🔧 Araç Kaldırma | Liftlerin periyodik kontrolleri yapılmalıdır. | Güvenli çalışma sağlanır. | Mekanik arıza |
| ⚙️ Motor Çalışmaları | Motor çalışırken hareketli parçalardan uzak durulmalıdır. | Kayış, fan ve kasnaklara kapılma riski vardır. | Yaralanma |
| ⚙️ Motor Çalışmaları | Motor çalışırken koruyucular çıkarılmamalıdır. | Hareketli parçalar açıkta kalmamalıdır. | Kapılma |
| ⚙️ Motor Çalışmaları | Çalışan motora el, kol veya ekipman yaklaştırılmamalıdır. | Dönen parçalar tehlikelidir. | Kesilme, sıkışma |
| ⛽ Yakıt İşlemleri | Motor çalışırken yakıt doldurulmamalıdır. | Yakıt buharı sıcak yüzey veya kıvılcımla tutuşabilir. | Yangın, patlama |
| ⛽ Yakıt İşlemleri | Yakıt dolumu sırasında sigara içilmemelidir. | Yanıcı ortam oluşabilir. | Yangın |
| ⛽ Yakıt İşlemleri | Yakıtlar uygun kaplarda depolanmalıdır. | Sızıntı ve buharlaşma önlenir. | Yangın, çevre kirliliği |
| 🔋 Akü İşlemleri | Akü şarj alanları havalandırılmalıdır. | Şarj sırasında hidrojen gazı oluşabilir. | Patlama |
| 🔋 Akü İşlemleri | Akü sökülürken önce eksi kutup başı çıkarılmalıdır. | Kısa devre riski azaltılır. | Elektrik arkı |
| 🔋 Akü İşlemleri | Akü asidine karşı gözlük ve eldiven kullanılmalıdır. | Kimyasal yanıklar önlenir. | Göz ve cilt yaralanmaları |
| 🔥 Kaynak İşleri | Kaynak sırasında uygun göz koruyucuları kullanılmalıdır. | UV ve IR ışınlarına karşı koruma sağlar. | Göz hasarı |
| 🔥 Kaynak İşleri | Yanıcı maddeler çalışma alanından uzaklaştırılmalıdır. | Kıvılcımlar yangına neden olabilir. | Yangın |
| ⚡ Elektrik Güvenliği | Elektrikli el aletleri sağlam olmalıdır. | Kablolar ve fişler kontrol edilmelidir. | Elektrik çarpması |
| ⚡ Elektrik Güvenliği | Hasarlı kablolar kullanılmamalıdır. | İzolasyon kaybı tehlike oluşturur. | Elektrik çarpması |
| 💨 Basınçlı Sistemler | Lastik şişirme işlemlerinde güvenlik kafesi kullanılmalıdır. | Lastik patlamaları ciddi yaralanmalara yol açabilir. | Patlama, yaralanma |
| 🧪 Kimyasallar | Yağlar, solventler ve temizleyiciler etiketli kaplarda bulundurulmalıdır. | Karışıklık ve yanlış kullanım önlenir. | Kimyasal maruziyet |
| 🧪 Kimyasallar | Malzeme Güvenlik Bilgi Formları (SDS/MSDS) bulundurulmalıdır. | Kimyasal riskler öğrenilebilir. | Yanlış müdahale |
| 🧯 Yangın Güvenliği | Uygun tipte yangın söndürücüler bulundurulmalıdır. | İlk müdahale imkânı sağlar. | Yangının büyümesi |
| 🧯 Yangın Güvenliği | Yangın söndürücülere erişim engellenmemelidir. | Acil durumda hızlı müdahale gerekir. | Yangın hasarının artması |
| Taşıt | Teçhizat | Durum ve Nitelikleri |
|---|---|---|
| Elarabaları (karayollarına çıkan) | Gövde | Göze çirkin görünmeyecek, taşınan maddeler yere dökülmeyecek veya akmayacak şekilde imal edilir. |
| Fren | Zincir şeklinde olacak, arabayı tespit edebilecek. | |
| Ön ışık veya reflektör | Sol yanı belirtecek şekilde, bir adet beyaz renkte olacak. | |
| Arka ışık veya reflektör | Sol yanı belirtecek şekilde, bir adet kırmızı renkte olacak. | |
| Hayvanla çekilen arabalar | Koşum teçhizatı | Koşumlar, ayar ve tanzim edilebilir şekilde, düzgün ve sağlam olacak; ısırma ihtimali bulunan hayvanlarda ağızlık bulunacak; nallar kışın buz çivileriyle mücehhez olacak veya şehir içinde kaymayı önleyecek şekilde lastik, çuval gibi malzeme ile sarılır. |
| Ön ışık | Sol dış yanda, bir veya her iki yanda birer adet lamba bulunacak, beyaz renkte ışık verecek. | |
| Arka ışık veya reflektör | Sol dış yanda, bir veya her iki yanda birer adet kırmızı ışık veren lamba veya sağda ve solda birer adet kırmızı reflektör bulunur. | |
| Fren | Tekerleklerden birine veya birkaçına tatbik edilecek; arabanın kontrolünü sağlayacak ve yerinde tespit edebilecek; tekerleğin yolu bozmasına sebebiyet vermeyecek ve devamlı olarak yere sürtmeyecek. | |
| Dingil uçları | Tekerlek poyralarından dışarı taşmayacak. | |
| Bisiklet | Far | Beyaz ışık verecek ve 20 metre önü aydınlatabilecek evsafta, önde bir adet lamba olacak. |
| Kuyruk lambası veya reflektör | Arkada bir adet kırmızı renkte ışık veren lamba veya kırmızı reflektör olacak. | |
| Fren | Emniyetle durmayı sağlayabilecek; ön ve arka tekerleklere kumanda edecek, birbirinden ayrı iki adet olacak. | |
| İhbar aleti | Normal olarak 30 metreden duyulabilecek ses çıkarabilen zil, korna veya benzeri ses aleti olacak. | |
| Sandık (yük taşıyanlarda bulunan) | Sürücünün rahat ve emniyetle görüşüne ve kullanmasına engel teşkil etmeyecek; genişliği, iki tekerleklilerde 80 cm, üç tekerleklilerde 160 cm'yi geçmeyecektir. |
Motorlu taşıtlarda bulundurulması zorunlu teçhizat ile bunların özellikleri, aşağıda belirtilen yönetmeliklerde gösterilmiştir:
⚡ Araçların bu yönetmeliklerde belirlenmiş niteliklere uygun olması mecburidir.
🔧 Teçhizat ve özellikler bu yönetmeliklerde belirlenir.
📌 Karayolları Trafik Kanunu – Araçlarda bulundurulması zorunlu teçhizat, ilgili yönetmeliklerle belirlenir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre araç türlerine göre zorunlu teçhizat listesi
| Taşıt | Teçhizat | Durum ve Nitelikleri |
|---|---|---|
| Ücretle yolcu taşıyan motorlu taşıtlar | İç lamba | Taşıtın içini aydınlatacak, sürücünün gözünü almayacak, beyaz ışıklı olacak. |
| Taksi otomobilleri | Taksimetre | Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilen özelliklere sahip olarak imal edilmiş, yolcu tarafından görülebilecek şekilde araç içerisinde monte edilmiş ve her zaman kullanılır durumda bulunacaktır. |
| Otobüs, kamyon ve çekiciler | Takograf | Sürücünün araç kullanma, dinlenme süreleri ile araç kullanırken yaptığı hızı belirleyecek, nitelikleri fonksiyonları ve teknik özellikleri bakımından Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca hazırlanan yönetmelik veya takograf teknik şartnamesine uygun olacaktır. |
| N2 ve N3 sınıfı kamyon ve çekiciler ile M2 ve M3 sınıfı minibüs ve otobüsler | Hız sınırlayıcı cihaz | Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nca hazırlanarak Resmi Gazete'nin 5/6/2002 tarihli ve 24776 sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren Motorlu Araçların Hız Sınırlayıcı Donanımları ve Bunların Takılması ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliğine uygun olacaktır. |
| Taksi | Ayırıcı işaretler | Kenarları 105x320 mm ebadında, ışık geçiren 3 mm kalınlığında, krom sarısı renginde, pleksiglastan imal edilmiş her iki yüzünde "TAKSİ" yazılı bulunan, çelik veya eloksalli alüminyumdan imal edilmiş bağlantı ayağı ile veya tavanına sabitlenecek şekilde aracın üzerine monte edilir. Ayrıca "TAKSİ" kelimesinden başka hiçbir yazı bulunmayacak, geceleri boş iken yakılacak, yolcu alındığında içeriden söndürülebilecek şekilde imal edilir. |
| Dolmuş otomobilleri | Ayırıcı işaretler | Taşıtı, ön cam hariç olmak üzere camların hemen altından çevreleyen, numunesine uygun zıt renkte ve 10 santimetre genişliğinde düz bir kuşak bulunur. Ayrıca, taşıtın tavanının üst ön kısmında çalıştığı hattı gösteren numunesine uygun bir levha bulunur. |
| Okul taşıtları | Ayırıcı işaretler | Taşıtın arkasında "OKUL TAŞITI" yazısını havi numunesine uygun renk, ebat ve şekilli bir kuşak ile ayrıca öğrenci indirilip bildirilmesi sırasında kullanılacak en az 30 santimetre çapında olup, üzerinde siyah "DUR" yazılı kırmızı ışıklı bir lamba bulunur. |
| Sürücü adayı belgesi ile kullanılacak araçlar | Ayırıcı işaretler | Taşıtın ön ve arkasından, kullananın aday olduğunu gösterecek şekilde numunesine uygun levha bulunur. |
| Genişliği 255 cm'yi geçen ve münhasıran tarım işlerinde kullanılmak üzere imal edilmiş araçlar, yol bakım araçları, iş makineleri, kurtarıcı araçlar, bunları taşıyan özel taşıyıcı araçlar, tarım ürünleri taşıyan ve lastik tekerlekli traktörle çekilen römorklar ve hayvanla çekilen arabalar ve Karayolları Genel Müdürlüğünden izin alınarak trafiğe çıkacak araçlar | Ayırıcı işaretler | Bu araçların trafiğe çıkışlarında, ön ve arkalarına en az 150 metreden görülebilecek ve en az 50 metreden rahatça okunabilecek şekilde yansıtıcı malzeme ile kırmızı zemin üzerine beyaz harflerle yazılacak ve en az 180x24 santimetre ebadında (Geniş Araç), (Geniş Yük), (Uzun Araç), (Uzun Yük), (Geniş ve Uzun Yük) ve (Geniş ve Uzun Araç) ibareleri yazılı birer levha bulunur. |
| Kamyonet (N1) ve kamyonlar (N2-N3) ile bunların römork ve yarı römorkları | Arkadan çarpmaya karşı koruma çerçevesi | Kamyonet ve kamyonlar ile bunların römork ve yarı römorkları arkadan çarpmaya karşı, özellikleri ilgili Tip Onay Yönetmeliği veya Araçların İmal Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen ve arkadan çarpan aracın, öndeki araç altına girmesini önleyen bir çerçeve ile donatılır. |
| Traktör römorkları ve azami hızı 30 km/saati geçmeyen araçlar | Arka işaret levhası | Traktör römorklarına, Avrupa Ekonomik Komisyonu Regülasyonları ECE R 69'a uygun iki adet işaret levhası takılır. |
| Azami yüklü ağırlığı 7,5 tonu aşan kamyonlar, yarı römork ve römorklar | Arka işaret levhası | Azami yüklü ağırlığı 7,5 tonu aşan kamyonlara Avrupa Ekonomik Komisyonu Regülasyonları ECE R70'e uygun kamyonlara mahsus iki adet işaret levhası takılır. |
| Römork, yarı römork ve traktör römorkları | Geri yansıtıcılı şerit | Römork, yarı römork ve traktör römorklarında ECE R 104 onayına sahip, 2007/35/AT veya ECE R 48'e göre araç üzerine yerleştirilmiş geri yansıtıcılı şerit takılır. |
| Traktörler | Flâşörlü, yanıp sönen, sarı ışıklı, dönerli, uyarı lambası | Avrupa Ekonomik Komisyonu Regülasyonu ECE R 65 Regülasyonuna göre onaylı olacaktır. |
| Otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, çekici ve tehlikeli madde taşıyan bütün araçlar | Yangın söndürme cihazı | Otomobil ile yolcu ve yük taşıyan araçlarda yangın için A, B ve C yangın sınıflarının hepsine birden etki eden, TS 862 EN3 standardına uygun veya CE onaylı el yangın söndürme cihazları bulunur. Bu yangın söndürme cihazları kullanılmaya hazır bir durumda ve aşağıda açıklanan sayıda olmalıdır: 1- Tehlikeli madde taşıyan araçlarda: Tehlikeli Maddelerin Karayolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelik hükümleri esastır. En az 2 kg kuru toz veya eşdeğer kapasitede bir adedi motor ve kabinde olabilecek yangınlara karşı olmak üzere azami yüklü ağırlığı 7,5 tonun üzerinde olanlarda toplam kuru toz ağırlığı en az 12 kg olacaktır. Bu yangın söndürücülerden en az birinin kapasitesi 6 kg olacaktır. 3,5 ile 7,5 ton azami yüklü ağırlığı olanlarda toplam kuru toz ağırlığı en az 8 kg, bir tanesinin kapasitesi ise en az 6 kg olacaktır. 3,5 tonun altında olanlarda ise toplam kuru toz ağırlığı en az 4 kg olacaktır. 2- Otobüs ve mafsallı otobüslerde: Toplam doldurma kapasiteleri en az 6 kg kuru toz olan yangın söndürme cihaz veya cihazları (Yolcu sayısı 26 kişiye kadar olan otobüslerde doldurma kapasitesi 2 kg kuru toz olan en az iki adet yangın söndürme cihazları). 3- Azami yüklü ağırlığı 12.000 kg'dan fazla olan kamyon ve çekicilerde: Toplam doldurma kapasiteleri en az 6 kg kuru toz olan yangın söndürme cihaz veya cihazları. 4- Azami yüklü ağırlığı 12.000 kg'dan küçük olan kamyonlarda: Toplam doldurma kapasiteleri en az 4 kg kuru toz olan yangın söndürme cihaz veya cihazları. 5- Otomobil, minibüs ve kamyonetlerde: Toplam doldurma kapasitesi en az 1 kg kuru toz olan en az bir adet yangın söndürme cihazı. El yangın söndürme cihazı, araçların görülebilen ve erişilmesi kolay olan bir yerinde bulundurulur ve hava şartlarından korunur. Cihazlardan en az biri aracı kullananın hemen yanında olur. |
| Otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, çekici araçlar, lastik tekerlekli traktör | Yedek malzeme ve takımlar | Kriko, bijon anahtarı, dış ışık donanımı için birer adet yedek ampul, pense, tornavida, seyyar lamba veya el feneri, karlı ve buzlu günler için bir çift patinaj zinciri, çekme halatı. |
| Bütün motorlu araçlar (Motosiklet ve motorlu bisiklet hariç) | Reflektör | Avrupa Ekonomik Komisyonu ECE R 27 Regülasyonuna uygun iki adet yansıtıcı bulunur. |
| Otobüs, kamyon ve çekiciler | Engel işareti | Karayolu üzerinde arıza veya uzun süreli bırakılması halinde, normal hava şartlarında en az 150 metreden net olarak görülebilecek, 150x25 cm ebadında ve Avrupa Topluluğu Direktifleri ve Avrupa Ekonomik Komisyonu Regülasyonlarından ECE 70'deki teknik şartlara uygun bir adet engel işareti bulunur. |
| Şehirlerarasında yolcu taşıyan (motosiklet ve lastik tekerlekli traktör hariç) bütün motorlu araçlar | Stepne | M1 ve N1 kategorisi araçlarda kullanıma hazır bir stepne veya değiştirmek için gerekli ekipmanı ile birlikte geçici kullanım lastiği veya aracın hareketinin devamlılığını sağlayacak alternatif bir sistem (kendini onaran, kendiliğinden şişen, kendini destekleyen veya patlamaz lastikler gibi) bulundurulur. M1, N1, L, tarım traktörü ve Sınıf 1 otobüsler hariç olmak üzere diğer araçlarda en az bir adet yedek tekerlek (stepne) bulundurulması ve bu yedek tekerleklerin (stepne) araçların yük ve yolcu taşımalarına engel teşkil etmeyecek şekilde taşınır. |
| Otobüslerde ve azami yüklü ağırlığı 3.5 tondan fazla motorlu araçlarda (paletli araçlar hariç) ve azami yüklü ağırlığı 750 kg'dan fazla iki dingilli römorklar (yarı römorklar hariç) | Tekerlek takozu | Bir adet tekerlek takozu bulunur. Bunlar gereği kadar tesirli ve kolay kullanılır olanlardır. |
| Üç veya daha fazla dingilli motorlu taşıtlarda, yarı römorklarda ve azami yüklü ağırlığı 750 kg'dan fazla olan tek dingilli römorklar | Tekerlek takozu | İki adet tekerlek takozu bulunur. Bunlar gereği kadar tesirli ve kolay kullanılır olanlardır. |
| Azami sürati saatte 10 kilometreden az olan araçlarda kullanılabilir | Lastiksiz tekerlek | Yola temas eden kısmının 1 santimetre genişliğine düşen statik yük 125 kilogramı geçmeyecek; çivi gibi yola zarar verecek şekilde olmayacak, kenarları yuvarlatılmış olacaktır. |
| Otomobil, kamyon, kamyonet, çekici ve her çeşit arazi taşıtları, şehirlerarası otobüsler ve minibüsler | Emniyet kemeri | EEC-77/541 sayılı Avrupa Topluluğu Direktifi veya ECE R 16 sayılı Avrupa Ekonomik Komisyonu düzenlemesine uygun nitelikte olacaktır. |
| M1, M2, M3, M1G, N1, N2, N3 ve N1G sınıfı araçlar | Çocuk bağlama sistemleri | TSE, ECE, R 44 (Güç Tahrikli Taşıtlarda Çocuk Oturakları İçin Bağlama Tertibatının Onayı ile İlgili Hükümleri) ile 77/541/AT Yönetmeliği veya TSE ECE R 16 (Motorlu Taşıtlar; I. Güç Tahrikli Taşıtlarda Emniyet Kemerlerine, Bağlama Sistemlerine, Çocuk Bağlama Sistemlerine ve İsofix Çocuk Bağlama Sistemlerine, II. Emniyet Kemerleri, Bağlama Sistemleri, Çocuk Bağlama Sistemleri ve İsofix Çocuk Bağlama Sistemleri ile Donatılmış Taşıtların Onayı ile İlgili Hükümlere, uygun durumda olacaktır.) Buna göre ağırlıklara göre gruplandırma aşağıdaki gibidir: a) Grup 0; kütlesi 10 kg'a kadar olan çocuklar için, b) Grup 0+; kütlesi 13 kg'a kadar olan çocuklar için, c) Grup I; kütlesi 9 kg ile 18 kg arası olan çocuklar için, ç) Grup II; kütlesi 15 kg ile 25 kg arası olan çocuklar için, d) Grup III; kütlesi 22 kg ile 36 kg arası olan çocuklar için. |
| M2 ve M3 sınıfı araçlar | Emniyet kemeri sembolü | Sembol (mavi alt zemin üzerine beyaz şekil), emniyet kemeri ile donatılmış her türlü oturma pozisyonunda görülebilecek bir şekilde yer alır. |
| Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre yetki belgesi almış yolcu taşımacılığında kullanılan araçlarda | Boyun korsesi | Her 10 koltuk için en az bir adet olacaktır. |
| Bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet, motosiklet ve Tarım ve Orman Araçlarının Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/167/2013) kapsamında 1/1/2001 tarihinden sonra üretilen T3 kategorisinde bulunan traktör (üç tekerlekli yük motosikletleri ile sürücüsü ve yolcuları bir çerçeve veya karoseri ile korunanlar hariç) | Koruma başlığı (Kask) ve Koruma gözlüğü | Koruma başlığı (Kask): Sürücü ve taşınması halinde yolcular için; yanmayacak ve başı, ısı, çarpma ve dış tesirlere karşı koruyacak, görme ve işitmeye engel olmayacak, kolay takılıp çıkarılacak şekilde (Avrupa Ekonomik Komisyonu ECE R 22 Regülasyonuna uygun) olacaktır. Koruma gözlüğü: Sürücüler için; gözü dış tesirlere karşı koruyacak, görüşe engel olmayacak, normal görüşü bozmayacak renkli veya renksiz (Koruma başlığında koruma gözlüğü olması durumunda ve bisiklet sürücülerinde koruma gözlüğü aranmaz) olacaktır. |
| Motosiklet (Üç tekerlekli yük motosikletleri ile sürücüsü ve yolcuları bir çerçeve veya karoseri ile korunanlar hariç) | Koruyucu eldiven | Sürücülerin ve taşınması halinde yolcuların ellerini trafik kazası veya dış tesirlere karşı koruyacak şekilde TS EN 13594 standardına uygun koruyucu eldiven olacaktır. |
| 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 5216 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun kapsamında ticari olarak yolcu taşımacılığında kullanılan M2 ve M3 sınıfı taşıtlar, belediyelere ait veya belediyeler tarafından yetkilendirilen toplu taşıma taşıtları ile taksi ve taksi dolmuşlar | Kamera sistemi ile görüntü kayıt cihazı | Sürücü koltuğu da dahil taşıtın içini ve gidiş istikametindeki yol kesimini gösterecek şekilde ve taşıtın faaliyette olduğu süre içinde ve en az bir ay süre ile kayıt yapacaktır. Montajı yapılan kamera sistemi ve görüntü kayıt cihazı, Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğin Ekinde yer alan asgari şartlara uygun olacaktır. Yapılan kayıtların ne kadarının ve hangi şartlarda bir IP adresine otomatik olarak kopyalanması gerektiğine ilişkin hususlarda, mahallin taşıma şartları göz önünde bulundurularak ulaşım koordinasyon merkezleri/il trafik komisyonlarınca karar alınabilir. Bu kayıtlar, genel güvenlik ve trafik güvenliği ile kamu düzeninin sağlanmasına yönelik olarak İçişleri Bakanlığının (Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı) erişimine hazır bulundurulur. |
| Taksi ve taksi dolmuşlar | Araç takip sistemi ve acil durum butonu | Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğin ekinde yer alan asgari şartlara uygun olacaktır. |
| Bisiklet, elektrikli bisiklet, elektrikli skuter, motorlu bisiklet ve motosiklet | Reflektif kıyafet (yelek vb.) | Sürücüler ve taşınması halinde yolcular için, gece seyahatlerinde görünürlüklerini sağlayacak şekilde reflektif yelek vb. giyineceklerdir. |
| Otomobil (Sağır ve dilsizler) | Sağır ve dilsizlerin araçlarını belirten işaret | Örneğine uygun şekilde, aracın arkasında sağ ve sol tarafta iki adet. |
| Otomobil (Sağır ve dilsizler) | Geriyi görme aynaları veya cihazları | En az içte bir, dışta sağda ve solda iki adet bulunacak ve sürücünün ön görüş sahası dışındaki, kendisini ilgilendiren bütün trafik hareketlerini açıkça görmesini sağlayacak şekilde ve boyutlarda yapılmış ve yerleştirilmiş olacaktır. Ayna yerine kameralı sistemler de kullanılabilir. |
| Yük taşıyan her türlü şehiriçi, şehirdışı nakliyat yapan kamyon ve kamyonetler | Yüklü ve yüksüz ağırlıkları belirleyen işaretler | Kasanın arka kapak ortasında, 24x24 cm ebadında ve yüklü yüksüz ağırlıkları gösteren bir adet madeni levha bulunur. |
| 86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamına giren ve trafik komisyonları kararı ile plaka tahdidi uygulanan il ve ilçelerde ticari amaçla çalışan taksi otomobillerinde, Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre yetki belgesi almış yolcu taşımacılığında kullanılan araçlarda | Telsiz veya haberleşme cihazı | Şehir içerisinde ticari amaçla çalışan taksi otomobillerini belli bir merkez aracılığı ile müşteri adreslerine sevk etmeye yarayan telsiz cihazı veya benzeri haberleşme cihazıdır. Taşıma esnasında taşıtın çalışma düzenini olumsuz bir şekilde etkilemeyecek, çalışır vaziyette telsiz veya benzeri haberleşme cihazı olacaktır. |
📌 Karayolları Trafik Yönetmeliği – Araç türlerine göre bulundurulması zorunlu teçhizat ve nitelikleri (35 madde).
| Teçhizat | Nitelikleri |
|---|---|
| Bayrak gönderi | Eğilip bükülmeyen bir şekilde yapılmış ve üzerinde herhangi bir ışık tertibatı bulunmamak şartıyla, bisiklet ve motosikletlerde ön tekerlek hizasında, diğer araçlarda milli bayrak için gidiş yönüne göre sağ ön tarafta, diğer flama ve forslar için sol tarafta bulunabilir. |
| Özel levhalar | Karoser üzerine takılacak; aracın cins veya ticari şeklini gösterecek, ışıklı veya ışıksız olabilecektir. |
| Ticari ad veya unvan ile logo, amblem ve benzeri mahiyetteki yazı, resim ve işaretler | Araç işleticisinin ticari adı veya unvanı ile işletmeci kuruluşu tanıtmaya yönelik logo, amblem ve benzeri mahiyetteki yazı, resim ve işaretler aracın camları, tekerlekleri, ön ve arka kısımları dışındaki alanlar üzerinde bulunabilir. Otobüs ve minibüslerin ayrıca ön ve arkalarına işleticinin kısa ticari adı veya unvanı da yazılabilir. |
| Geri aydınlatma lambası, sis lambası, dörtlü acil uyarı lambası, cam içi stop lambası, rüzgârlık | Motorlu araçlarda bulunduğu takdirde, Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen niteliklere uygun olacaktır. |
| Projektör | Kullanılan cihazlar tip onaylı veya CE işaretli olacak ve sürücü mahallinden ayarlanır (Özel amaçlı taşıtlar hariç). |
| Araç koruma sistemi | Araçların ön farları, ön ve yan camları ile aracın madeni parçaları üzerine "Oyum-yazım" metoduyla o aracın şase numarasının yazılması suretiyle elde edilen, numunesine uygun araç koruma sistemi bulunabilir. |
| Özel güvenlik bölmesi | Taksilere, müşterilerin araç sürücüsü ile iletişim ve temaslarını engelleyen ve özellikleri Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelikte belirtilen zırhlı ara bölme konulabilir. |
| Işıklı acil durum uyarı sistemi | Taksilerde oluşabilecek acil durumlarda kullanılmak üzere, taksi sürücüsü tarafından acil durum düğmesine basmak suretiyle dışarıya kırmızı ışık veren, taksi tepe lambasının altına monte edilen, en az 300×10 mm boyutlarında, ön ve arkadan görülebilecek şekilde ışıklı acil durum uyarı sistemi konulabilir. Uyarı lambasının belirli noktalarda sağlaması gereken ışık şiddeti değerleri ECE-7 Regülasyonunda S3 kategorisi stop lambaları için verilen değerleri sağlamalıdır. |
| Acil çağrı sistemi | Taksilerde oluşabilecek acil durumlarda kullanılmak üzere, taksi sürücüsü tarafından acil çağrı düğmesine basmak suretiyle araç takip merkezine acil durum uyarısı gönderen acil çağrı sistemi konulabilir. |
|
Bireysel sesli ve görüntülü cihaz (Değişik satır: RG-3/7/2026-33299) |
Ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapılan M2 ve M3 sınıfı araçlarda şoförlerin izleyemeyeceği şekilde olmak şartıyla, koltuklara, koltuk önündeki ayırma duvarlarına, mutfak ünitesine veya yolcuya yakın herhangi bir yerde bireysel sesli ve görüntülü cihaz bulundurulabilir. Ancak bireysel sesli ve görüntülü cihaz şoförler tarafından yönetilemez. |
ILO Uygulama Kılavuzu – Araçlar, makineler ve zararlı kimyasallar için güvenlik kuralları
Ormancılıkta kullanılan aletler, makineler, zararlı kimyasallar ve çalışma metotlarının çeşitliliğinden dolayı, bu bölümde mevcut bütün araçlar, makineler ve kimyasallar için güvenlik gereksinimleri ayrıntılı bir şekilde verilememektedir. Kapsam; ne makine, araç ve zararlı kimyasalların seçimini ne de ayrıntı düzeyini aktaracak kadar geniş değildir; fakat genel prensipler tanımlanacaktır.
Zararlı kimyasalların kullanımı mümkün olduğunca azaltılmalıdır. ILO'nun "Safety in the use of chemicals at work" ve "Safety and health in the use of agrochemicals" uygulama kuralları güvenli kullanım konusunda yol göstericidir.
Uluslararası veya ulusal standartlardaki sağlık ve güvenlik şartlarına uymalıdır.
Yalnızca tasarlandığı iş için kullanılmalı, yetkili kişilerce kullanılmalıdır.
Yalnızca yetkili veya uygun yetkinlik belgesi alan çalışanlar tarafından kullanılmalıdır.
Araçlar, makineler ve ekipmanlar; sağlık, güvenlik ve ergonomik prensipler göz önüne alınarak tasarlanmalı, inşa edilmeli ve iyi çalışır şekilde muhafaza edilmelidir.
Makine seçilirken ilgili tüm kriterleri içeren uygun kontrol listeleri kullanılmalıdır.
İşverenler, araçların, donanımların ve zararlı kimyasalların güvenli kullanımı konusunda açık talimat ve bilgi sağlamalıdır.
Ekipman, kolay ve güvenli kullanıma ve az tamire müsaade edecek şekilde tasarlanmalıdır. Çalışanlar küçük tamirler için eğitim görmüş olmalıdır.
Alet ve donanımların tamir ve bakımı için tesisler sağlanmalıdır. Mobil barınak vagonları ve atölye binaları tavsiye edilir.
Kesme ve yarma aletleri, yüksek kaliteli çelikten üretilmeli, baş kısmı sap kısmına kama, perçin veya somunla sabitlenmelidir.
Alet sapları güvenli bir tutuş sağlamalı, kaliteli ahşap veya uygun malzemeden yapılmalıdır. Boyut ve ağırlık kullanıcının fiziksel gücüne uygun olmalıdır.
Keskin uçlu araçlar kullanılmadığı zaman uygun bir kılıfla örtülmelidir.
Motorlu testere, çalı tırpanları gibi makinelerin kontrolleri uygun şekilde yapılmalı ve fonksiyonları açıkça belirtilmelidir.
Sapların pozisyonu ve boyutları operatör için konforlu olmalıdır. Makineler işi yapacak kadar güçlü, fakat yorgunluğa neden olmayacak kadar hafif olmalıdır.
Gürültü, titreşim ve zararlı gaz emisyon düzeyleri mümkün olduğunca düşük olmalıdır. Biyolojik parçalanabilir yakıtlar ve zincir yağları tercih edilmelidir.
Bütün koruyucu araçlar yerli yerinde olmalı, görünür kusurları düzenli olarak denetlenmeli, motor durdurma tertibatı açıkça işaretlenmelidir.
Motorlu testere tasarımları, Avrupa Standartları EN 608 gibi uluslararası düzenlemelere uymalıdır.
Sürücü koltukları şok emici, tam ayarlanabilir olup, ISO 8797 veya dengi standartları karşılayan emniyet kemerleriyle donatılmalıdır.
İç hacim ve kontrol panelleri operatörün fiziksel yapısına uygun tasarlanmalı, giriş-çıkış kısımları uygun yükseklik ve boşluk sağlamalıdır.
Tüm makara, mil, kayış ve fan kanatları muhafaza ardına alınmalıdır. ISO 3471 ve ISO 8082'ye uygun devrilmeye karşı koruyucu yapı (roll bar) ve ISO 8083 uygun düşen objelere karşı korunaklı kabinler bulunmalıdır.
Motorlar, açıkça işaretlenmiş ve kolayca erişilebilir durdurma tertibatıyla donatılmalıdır. Marş ile güç aktarım organları arasında kilit tertibatı olmalıdır.
El freni, makineyi azami yükü ile birlikte müsaade edilen her eğimde sabit kılmalıdır. Egzoz boruları kıvılcım kapanlarıyla donatılmalıdır.
İlk yardım çantaları ve yangın söndürücüler her makinede mevcut olmalı, operatörler kullanım konusunda eğitim görmelidir.
Güvenlik için tüm tekerleklerden çekişli makineler kullanılmalıdır. Tomruk çeken makinelerde toplam aks ağırlığının en az %20'si çekicinin üzerine binmelidir.
Operatörler, kullandıkları özel makineleri idare etmek ve bakım yapmak için ilgili yetkinlik belgesine (ehliyet) sahip olmalıdır.
Hidrolik sistemde çalışmadan önce makinenin çalışmıyor olduğundan, hidrolik basıncının tahliye edildiğinden emin olunmalıdır. Yeni hortum takıldığında bağlantıların uyumlu olduğu kontrol edilmelidir.
Motor ve hidrolik yağlar olarak zehirli olmayan, alerjiye yol açmayan, çevreye zararlı olmayan (bitkisel yağlar gibi) yağların kullanımı uygundur.
Makineye yetkili operatörü dışında hiç kimse binmemelidir. Operatör, makineyi sürerken emniyet kemerini kullanmalıdır. Makine serviste veya tamirdeyken motor çalışır vaziyette bırakılmamalıdır.
Vinçlerin kontrol panelleri kabin içinden veya güvenli bir konumdan yönetilecek şekilde tasarlanmalıdır. Ağırlık merkezini düşürmek için vinçler yere mümkün olduğunca yakın monte edilmelidir.
Vinç halatlarının kapasitesi kaldırılacak yükün en az 2 katına göre seçilmelidir. Zincir sistemleri tomrukların serbestçe taşınmasına izin verecek şekilde olmalıdır.
Ekip üyeleri arasında iyi iletişim önemlidir. Açık, anlaşılır, görsel veya sesli işaretlerle haberleşilmelidir. Anlaşılmayan her işaretin manası "DUR!" demektir.
Havai hat sistemleri, planlama, tesis etme ve yönetmek için oldukça özel teknik bilgi gerektirir. Yalnızca yeterli eğitim görmüş personel bu görevlere atanmalıdır.
Vinçler ve taşıyıcılar etkili bir fren sistemiyle donatılmalıdır.
Yük ve kılavuz halatlarının açıları, ankraj elemanları ve azami güvenli yük dahil tüm teknik spesifikasyonlar ve talimatlar mevcut olmalı ve bu talimatlara uyulmalıdır. Güvenlik faktörü hem sabit hem hareketli halatlar için geçerlidir.
Ormancılık faaliyetlerinde çok çeşitli çalışma yöntemleri kullanılır. Rehber, dünya çapında yaygın prosedürler ve en yüksek riskleri içeren faaliyetler temel alınarak seçilmiştir. Yetkili mercilerce izin verilmesi şartıyla bu kurallardan türetilen veya kabul edilebilir düzeyde güvenli olduğu kanıtlanmış metotlar da kullanılabilir.
Tüm ormancılık faaliyetleri işin başlangıcında planlanmalıdır. Plan; yapılacak işin türü, amaçlar, saha konumu, zaman planı, ürün kabul kıstasları, çalışma yöntemleri, sorumlu kişi ve acil durum planını kapsamalıdır.
Her görev için mevcut en iyi ve en güvenli yöntem seçilmelidir. Elle yapılan işler mekanizasyonla desteklenmeli, altyapı gereksinimleri (yollar, raylar) önceden değerlendirilmelidir.
Tahliye yolları ve prosedürleri kapsamlı planlanmalıdır. Barınma tesisleri, araç ve ekipman depolarının konumu önceden belirlenmeli, iş akışının yönü ve nakliye sınırları işaretlenmelidir.
Yeni çalışma sahasında, güvenlik ve sağlık açısından sakıncalı özellikleri belirlemek için risk değerlendirmesi yapılmalıdır. Topografya, çalışma yöntemleri, tehlikeli ağaçlar, altyapılar (elektrik/telefon hatları) göz önünde bulundurulmalıdır.
Çalışanların ve gözetmenlerin görevleri açıkça tanımlanmalıdır. Çalışma yöntemleri, araçlar ve donanımlar güvenli ve ergonomi ilkelerine uygun olmalıdır.
İzole ortamlarda çalışanlar, güvenilir iletişim aracı ile üstleriyle bağlantıda olmalıdır. En az iki kişilik ekipler birbirini görebilmeli ve duyabilmelidir. İşverenler, risk değerlendirmesi sonuçlarını ve tehlikeleri çalışanlara brifing vermelidir.
Sert hava koşulları veya karanlıkta iş tehlikeli hale gelirse, şartlar güvenli olana kadar iş bırakılmalıdır. Karanlıkta çalışma zorunluysa saha aydınlatılmalıdır.
"Tehlike, ağaç kesimi" veya "Giriş yasak" gibi işaret levhalarıyla yetkisiz giriş engellenmelidir. Ulaşım yolları yakınında tehlikeli çalışmalarda yol güvenli bir uzaklıktan kapatılmalıdır.
Birden çok ekibin aynı alanda çalışması durumunda koordinasyon sağlanmalı ve gözetim sorumluluğu netleştirilmelidir.
Aşırı ısı hastalıkları önlenmeli, çalışanlar UV ışımasından korunmalıdır. Gölgeli dinlenme alanları sağlanmalı, pamuklu giysiler tercih edilmeli, güneş koruyucular kullanılmalıdır.
Kötü iklim koşullarına karşı vücudu ve başı korumak için ulusal/uluslararası standartlara uygun giysiler sağlanmalıdır. Tropik iklimlerde UV koruması yeterli olmayabilir.
Etkili böcek kovucular sağlanmalı, uzun süreli kullanımda deri/göz rahatsızlıklarına dikkat edilmelidir. İşler, iklim koşullarının en uygun olduğu zamanlarda planlanmalıdır.
Ölü ağaçlardan kaynaklanan riskler hesaplanmalı, gerektiğinde tehlikesiz hale getirilmelidir. Döküntülerin yakılması kontrol edilebilir zamanda yapılmalı, sıcak/rüzgarlı havalarda kaçınılmalıdır.
Otsu bitkiler için orak/tırpan, çalılar için makas/testere kullanılmalıdır. Kök sökümü mümkünse makineyle yapılmalı, elle yapılıyorsa kazık/levye kullanılmalıdır. Kesim yönü ayak ve bacaklara doğru olmamalıdır.
Motorlu testereler yalnızca gövde çapı 100 mm üstünde kullanılmalıdır. Motorlu çalı tırpanlarında açık açma/kapama düğmesi, titreşim emiciler, ayarlanabilir askı takımı ve bıçak muhafazası bulunmalıdır.
Bıçak muhafazası, bıçak dengesi, sap konumu, motor rölantide bıçak hareketsizliği kontrol edilmelidir. Operatör ve diğer kişiler arasında 15 metre güvenlik mesafesi korunmalıdır.
Tırpan daima tam gaz kullanılmalı, motor çalışırken bıçağa dokunulmamalıdır. Odunsu maddelerde bıçağın 8-11 dilimi kullanılmalıdır. Yakıt ikmali motorlu testere kurallarına göre yapılmalıdır.
Dikim alanında bitkiler eşit dağıtılmalı, taşıma mesafeleri kısaltılmalıdır. Çalışanlar dikim ve taşıma arasında rotasyon yapmalı, eğimli arazide dikim yukarı doğru olmalıdır.
Dikim araçları amaca uygun tasarımlı olmalı, bıçak ağzı keskin tutulmalıdır. Araç seçiminde bitki ebadı, zemin koşulları ve çalışanın vücut ölçüleri dikkate alınmalıdır.
Kimyasal işlem görmüş bitkilerle çalışırken çalışanlar bilgilendirilmeli, kişisel koruyucu donanım (tulum, bot, eldiven) sağlanmalıdır. Kontamine giysiler evde yıkanmamalıdır.
Hasat operasyonları önceden planlanmalı, taşıma yolları işaretlenmelidir. Takılı kalmış ağaçları indirmek için gerekli araçlar bulundurulmalıdır. Devirme sahaları çalışanlara bölgeler halinde paylaştırılmalıdır.
Motorlu testereler çift el sapı, gaz emniyet tetiği, zincir freni, anti-titreşim sistemi, zincir tutucu ve kılıf gibi güvenlik özelliklerine sahip olmalıdır. Demir kamalar kullanılmamalıdır.
Operatörler günde 5 saatten fazla motorlu testere ile çalışmamalıdır. Testere daima temiz tutulmalı, motor rölantide zincir sabit olmalı, motor freni düzenli test edilmelidir.
Motorlu testere operatörleri uygun KKD ile donatılmalıdır. Testere çalıştırılırken diğer çalışanlarla güvenli mesafe korunmalı, doğru duruş şekli sağlanmalıdır.
Kaza durumunda ilk yardım bilgisi hayati önem taşır. Çalışanlar, acil durumlarda kurtarma prosedürleri konusunda eğitim görmüş olmalıdır.
Traktör veya vinçle çekme işleminde traktör frenlenmeli, çekme hareket ettirilerek değil vinçle yapılmalıdır. Odun yongalayıcılar kullanıldığında güvenlik bölgesi kurulmalıdır.
Doğru burgu seçilmeli, motor rölantide burgu hareket etmemelidir. Makine kaldırılırken sırt düz tutulmalı, burgu zorlanmamalıdır.
Burguyu temizlerken motor kapalı olmalı, eğimli alanlarda dengeli durulmalıdır. Yakıt doldururken motorlu testere talimatları uygulanır.