📖 Önleme ve Koruma Tanımları

Tehlikeli Durum
Ramak Kala
Kaza

🛑 Önleme

Bir şeyin olmasına veya yapılmasına engel olmak, ortaya çıkan veya çıkacağı düşünülen bir tehlikeyi durdurmak, önüne geçmek.

🛡️ Koruma

  • Bir kimseyi veya bir şeyi dış etkilerden, tehlikeden veya zor bir durumdan uzak tutmak, muhafaza etmek.
  • Güçlü bir kimse veya kuruluş, güçsüz birini veya bir şeyi desteklemek, himaye etmek.
  • Tehlikeye karşı denetimi altında bulundurmak, savunmak, müdafaa etmek.
  • Tehlikeli, zararlı durumları önlemek.
  • Bir şeyin eskimesini, yıpranmasını önlemek için gereken dikkat ve özeni göstermek.
  • Süregelen bir durumun değişikliğe uğramasını önlemek anlamlarına gelmektedir.
❓ 1982 Anayasasında çalışma hayatı koruma altına alınmayan kesim hangisidir?
A) Dullar
B) Çocuklar
C) Mental yetersizliği olanlar
D) Fiziksel yetersizliği olanlar
E) Kadınlar

⚖️ ILO 155 ve 6331 Madde 5 – Korunma İlkeleri

ILO 155 Sayılı Sözleşme

ILO Kabul Tarihi: 3 Haziran 1981

ILO'nun, İşyerlerinde sağlık ve güvenlik koşulları ile ilgili ulusal ve işyeri düzeyinde korunma politikalarının oluşturulmasını öngören 155 Sayılı Sözleşmesi TBMM tarafından onaylanmış olup 16 Mart 2004 tarih ve 25404 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

6331 Saylı Kanun Madde 5: Korunma İlkeleri

  • a) Risklerden kaçınmak.
  • b) Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.
  • c) Risklerle kaynağında mücadele etmek.
  • d) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.
  • e) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.
  • f) Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.
  • g) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.
  • h) Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.
  • i) Çalışanlara uygun talimatlar vermek.
❓ 2023 Aralık A – 6331 sayılı İSG Kanunu’na göre, aşağıdakilerden hangisi risklerden korunma ilkelerinden biri değildir?
A) Teknik gelişmelere uyum sağlamak
B) Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek
C) Çalışanlara uygun talimatlar vermek
D) Potansiyel tehlikeden belirlemek
E) Risklerle kaynağında mücadele etmek
❓ 2020 Kasım C – Hangisi İSG sisteminin amacı değildir?
A) Üretim maliyetlerini azaltmak.
B) Kazaların sebeplerini araştırıp çözüm üretmek
C) Meslek hastalıklarını oluşturan sebepleri araştırıp azaltmaya dönük çalışmalar yapmak
D) Tehlike tanımlaması, risk değerlendirmesi ve kontrollerin belirlenmesi
E) Acil durumlara karşı çözüm geliştirip çalışanları koruma altına almak

⚖️ 6331 Sayılı İSG Kanunu – Madde 4

İşverenin genel yükümlülüğü

a) Mesleki risklerin önlenmesi

Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İzleme ve denetleme

İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi

Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.

ç) İşe uygunluk

Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.

d) Tehlike bölgesine giriş yasağı

Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışı hizmet alımı

İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışan yükümlülükleri

Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) Maliyet yansıtma yasağı

İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.

📋 Risk Değerlendirme ve Kontrol Adımları

Tehlike ve Risk Tanımları

Tehlike: Kişilerde, tesislerde, makinelerde, maddelerde ve iş örgütlenmesinin diğer unsurlarında yaralanma, kayıp, hasar veya zarar uğratma potansiyeline sahip durumlar.

Risk: Tehlikenin yol açacağı zararın gerçekleşebileceği durum ve koşulların varlığı ya da gerçekleşmiş olması durumudur. Risk bir tehlikeye bağlı zararın gerçekleşme olasılığını tanımlar. Risk etkilenen kişi sayısı ve oluşan sonucu kapsayacak bir bağlamda ele alınır.

Ramak kala olay: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,

İş kazası: İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olayı,

❓ Çalışanların Gürültü ile ilgili Risklerinden Korunmalarına dair Yönetmelik’e göre, aşağıdakilerden hangisi işyerinde gürültüden kaynaklanabilecek riskler değerlendirilirken, işverenin özel önem vermesi gereken hususlardan biri değildir?
A) Gürültü ölçümünün yapılacağı ortamda bulunan çalışan sayısı
B) Gürültü maruziyet sınır değerleri ile maruziyet eylem değerleri
C) Gürültü emisyonunu azaltan alternatif bir iş ekipmanının bulunup bulunmadığı
D) Gürültüye maruziyetin, işverenin sorumluluğunda ki normal çalışma saatleri dışında da devam edip etmediği
E) Yeterli korumayı sağlayabilecek kulak koruyucularının bulunup bulunmadığı
İş sağlığı ve güvenliği alanında korunma yöntemleri
3 ana başlıkta yer almaktadır:

Kaynağında korunma uygulamaları

Bertaraf etme , İkame etme
Makine koruyucuları , Teknik tedbirler
- Örnek: toz yayılımının önlenmesi,

Ortama yönelik koruma uygulamaları

Tecrit, havalandırma,
aydınlatma v.s

Kişiye yönelik koruma uygulamaları;

Kolektif korumanın mümkün olmadığında kişisel koruyucu donanım kullanılması

🛡️ İş Sağlığı ve Güvenliğinde Korunma Yöntemleri

🔧

Kaynağa Yönelik Korunma

  • 🔄 Tehlikeyi yok etme – risk kaynağını tamamen ortadan kaldırma
  • 🔄 Tehlikesiz olanla değiştirme (İkame) – zararlı madde/makine yerine daha az tehlikeli olanı kullanma
  • 🛡️ Yalıtım – tehlikeli bölgeyi izole etme
  • ⚙️ Makine koruyucuları / donanımı koruma içine alma
  • 📦 Madde ve malzemenin bilgi formlarına uygun depolanması (MSDS)
  • 💨 Lokal havalandırma ve aydınlatma
  • 📉 Tehlikeli madde miktarını azaltma – stok miktarını minimumda tutma
  • 🔬 Proses değişikliği – daha güvenli üretim yöntemleri
💡 Örnek: Toz yayılımının kaynağında önlenmesi, su ile ıslatma sistemleri
📌 Etki: En kalıcı ve en etkili koruma yöntemidir
🌍

Ortama Yönelik Korunma

  • 💨 Genel havalandırma – tüm işyeri hava kalitesini iyileştirme
  • 💡 Genel aydınlatma – yeterli ve dengeli aydınlatma
  • 🌡️ İklimlendirme – sıcaklık, nem ve hava akışı kontrolü
  • ⚠️ İşaretleme – sınırlandırma – tehlike bölgeleri ve uyarı levhaları
  • 📋 Acil durum ve eylem planı ile tatbikatlar
  • 🧠 Sağlık, güvenlik ve ekip çalışması kültürü geliştirme
  • 🧹 Toz kontrolü – düzenli temizlik ve vakumlama sistemleri
  • 🔥 Yangın söndürme sistemleri – sprinkler, yangın tüpleri
  • 🚨 Acil aydınlatma ve yönlendirme – tahliye yolları işaretlemeleri
💡 Örnek: İşyeri genelinde hava kalitesinin iyileştirilmesi, acil çıkış yollarının işaretlenmesi
📌 Etki: Tüm çalışanları toplu olarak korur
👤

Kişiye Yönelik Korunma

  • 🎯 İşe uygun personel seçimi – sağlık muayenesi ile uygunluk tespiti
  • Çalışma ve dinlenme düzeninin sağlanması – mola süreleri ve vardiya planlaması
  • 📚 Eğitim – İSG bilinci ve güvenli davranış eğitimleri
  • 🩺 Sağlık gözetimi – periyodik muayeneler, işe giriş ve işe dönüş kontrolleri
  • 💉 Bağışıklama – aşılamalar (hepatit, tetanoz vb.)
  • 🚑 İlkyardım ve kurtarma çalışmalarının organizasyonu
  • 🧼 Genel hijyen koşullarının sağlanması ve sürdürülmesi
  • 🍎 Yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması – kantin, su temini
  • 🛡️ Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) kullanımı – baret, eldiven, gözlük, maske, kulak tıkacı
  • Rehabilitasyon hizmetlerinin sağlanması – işe dönüş programları
  • 🧠 Psikolojik destek ve stres yönetimi – mobbing ve tükenmişlik önleme
  • 📊 Vardiya planlaması – gece çalışması ve uzun süreli çalışmalarda risk azaltma
💡 Örnek: Kulak tıkacı / baret / eldiven kullanımı, düzenli sağlık taramaları
📌 Etki: Toplu korumanın yetersiz kaldığı durumlarda son savunma hattı
❓ Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik’e göre, maruziyetin tam olarak önlenemediği durumda, yapılan iş ve risk değerlendirmesi dikkate alınarak, sağlık ve güvenlik yönünden yeterli korumayı sağlayacak şekilde, çalışanların maruziyet düzeyinin en aza indirilmesi için alınacak önlemlerle ilgili,

I. Çalışma prosesleri ve teknik kontrol önlemleri, biyolojik etkenlerin ortama yayılmasını önleyecek veya ortamda en az düzeyde bulunmasını sağlayacak şekilde düzenlenir.
II. Öncelikle toplu koruma önlemleri alınır veya maruziyetin başka yollarla önlenemediği durumlarda kişisel korunma yöntemleri uygulanır.
III. Hijyen önlemleri, biyolojik etkenlerin çalışma yerlerinden kazara dışarıya taşınması veya sızmasının önlenmesi veya azaltılmasını sağlamaya uygun olur. ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
❓ Çalışanların gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair yönetmelik’ e göre; gürültü maruziyetinin önlenmesi ve azaltılması amacıyla işveren tarafından,

I-Yapılan işe göre mümkün olan en düşük düzeyde gürültü yayan uygun iş ekipmanlarının seçilmesi
II-Gürültü maruziyetinin daha az olduğu başka çalışma yöntemlerinin seçilmesi
III-Yeterli dinlenme aralarıyla çalışma sürelerinin düzenlenmesi
IV-Gürültü maruziyeti sınır değerlerinin çalışanların beyanlarına bağlı olarak aylık düzenlenmesi işlemlerinden hangileri yapılmalıdır?
A) I ve II
B) Yalnız II
C) III ve IV
D) I, II ve III
E) II ve IV
❓ İşyerlerinde gürültüden korunmada;

I-Gürültü çıkaran makinenin daha az gürültü çıkarmasının sağlanması,
II-Gürültülü ortamlarda çalışma süresinin azaltılması,
III-Gürültü çıkaran makinenin ayrı bölmeye alınması Önlemlerinden hangileri gürültünün kaynağına yöneliktir?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III

📊 Koruma Düzeyleri - Sağlık

🟢 Birincil Koruma

Hastalık veya yaralanma oluşmadan önce risk etmenlerinin kontrol edilmesi.

  • Sağlığın geliştirilmesi (beslenme, egzersiz)
  • Alkol-madde alışkanlıklarının önlenmesi
  • Çevresel risk etmenlerinin kontrolü
  • Enfeksiyonların önlenmesi, dekontaminasyon ve atık kontrolü
  • Bağışıklama ve kemoprofilaksi

🟡 İkincil Koruma

Hastalık belirtileri ortaya çıktığında veya yaralanma gerçekleştiğinde erken tanı ve girişimlerin en kısa sürede uygulanması.

  • Erken tanı ve sevk
  • Uygun tedavi, tedaviye uyumun sağlanması ve izlem
  • Sakatlık ve komplikasyonların önlenmesi

🔴 Üçüncül Koruma

Hastalık ve sakatlık oluştuktan sonra daha kötüye gidişin engellenmesi amacıyla tıbbi, sosyal rehabilitasyon yöntemlerinin belirlenmesi ve uygulanması.

  • Komplikasyonlarla mücadele
  • Rehabilitasyon, protez vb. uygulamaları
  • Psikolojik ve sosyal hizmet uygulamaları
  • İş değişiklikleri, emeklilik ve uygun işe yerleştirme
❓ Bir kimyasal tepkimenin laboratuvarda çeker ocakta yürütülmesi ne tür korunma önlemidir?
A) Yaygın korunma
B) Temel korunma
C) Birincil korunma
D) İkincil korunma
E) Üçüncül korunma
❓ Aşağıdakilerden hangisi meslek hastalıklardan korunmada kullanılan tıbbi yaklaşımlardan biri değildir?
A) Çalışma ortamında bulunan maddelerin düzeyinin tespiti
B) Aralıklı kontrol muayenesi
C) İşverene yönelik sağlık eğitimi
D) Çalışanlara yönelik sağlık eğitimi
E) İşe giriş muayenesi
❓ Meslek hastalıklarına karşı alınabilecek önlemlerden biri, çalışmada kullanılan zararlı maddenin veya malzemenin yerine aynı işlevi görebilecek zararsız veya daha az zararlı olanının kullanılmasıdır. Buna göre bu önlem aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ayırma
B) Kapatma
C) Detoksifikasyon
D) Sekonder koruma
E) İkame

🩺 Kişiye Yönelik Koruma Önlemleri ve Sağlık Gözetimi

Sağlık Muayeneleri

  • İşe giriş kontrol muayenesi (Birincil Koruma)
  • Periyodik muayeneler, ek/tamamlayıcı muayeneler (İkincil Koruma)
  • Kaza sonrası yapılan muayene (Üçüncül Koruma)

Sağlık Gözetimi – 6331 Madde 15

  • Çalışanlar sağlık gözetimine tabi tutulur.
  • İşe giriş, iş değişikliği, işe dönüş ve periyodik muayeneler yapılır.
  • Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde sağlık raporu zorunludur.
  • Raporlar işyeri hekiminden alınır (50'den az çalışan ve az tehlikeli ise aile hekiminden de alınabilir).
  • Maliyet işverence karşılanır, çalışana yansıtılamaz.
  • Sağlık bilgileri gizli tutulur.
❓ İşyerinde sağlık gözetimi kapsamında, aşağıdakilerden hangisi ikincil koruma yaklaşımına örnektir?
A) İşyeri ortamındaki zararlı etkenin ortadan kaldırılması
B) İşyerinde tehlikenin fazla olduğu bölümlerde çalışan sayısının azaltılması
C) İşyerindeki tehlikeli madde düzeylerinin düzenli olarak izlenmesi
D) Meslek hastalığı gelişmesi nedeniyle çalışanın çalıştığı bölümün değiştirilmesi
E) Aralıklı kontrol muayeneleriyle tehlikeye bağlı sağlık etkilerinin erken tanısının konması
❓ 2019-MAYIS-C – İşyerinde sağlık gözetimi kapsamında, aşağıdakilerden hangisi ikincil koruma yaklaşımına örnektir?
A) İşyeri ortamındaki zararlı etkenin ortadan kaldırılması
B) İşyerinde tehlikenin fazla olduğu bölümlerde çalışan sayısının azaltılması
C) İşyerindeki tehlikeli madde düzeylerinin düzenli olarak izlenmesi
D) Meslek hastalığı gelişmesi nedeniyle çalışanın çalıştığı bölümün değiştirilmesi
E) Aralıklı kontrol muayeneleriyle tehlikeye bağlı sağlık etkilerinin erken tanısının konması

👨‍⚕️ İşyeri Hekimleri – Sağlık Gözetimi Görevleri

🏗️ Toplu Korunma Örnekleri

İş Sağlığı ve Güvenliğinde Korunma Yöntemleri:

❓ Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’ne göre, aşağıdakilerden hangisi yüksekte çalışmalarda çalışma yerleri için alınacak toplu koruma tedbirlerinden biri değildir?
A) Güvenli korkuluklar
B) Güvenlik ağları veya hava yastıkları
C) Paraşüt tipi kemer sistemleri
D) Düşmeyi önleyici platformlar
E) Bariyerler ve kapaklar
❓ Aşağıdakilerden hangisi yüksekte çalışmalarda, çalışanların güvenliğinin öncelikli olarak sağlanacağı toplu koruma tedbirlerinden biri değildir?
A) Hava yastıkları
B) Düşmeyi önleyici platformlar
C) Çalışma iskeleleri
D) Bağlantı halatları
E) Güvenlik ağları
❓ 2018 Mayıs B – Aşağıdakilerden hangisi meslek hastalıklarından korunmada kaynağa ve çalışma ortamında müdahale için alınan kontrol önlemlerinden biri değildir?
A) Etken ortadan kaldırmak
B) Etkeni değiştirmek
C) Havalandırma
D) Islak çalışma
E) Kişisel koruyucu donanımlarının kullanılması

⚙️ Makine Koruyucularının Özellikleri

  • Tehlike alanına girmeyi önlemeli
  • Çalışmayı zorlaştırmamalı, üretimi engellememeli
  • Kullanışlı olmalı, işe uygun olmalı
  • Makinenin bir parçası gibi ergonomik uyumu olmalı
  • Bakımı zor olmamalı
  • Karışık olmamalı, az parçalı olmalı
  • Koruyucunun kendisi veya koruyucuda kullanılan malzeme tehlike oluşturmamalı

⚠️ Örnek – Beklenebilecek hatalı fonksiyonlar ve arızalar

  • Rulo silindir hareketinin tersine çevrilmesi (elleri sıkıştırabilir)
  • Robotun normal çalışma alanının dışında hareket etmesi
  • Demir bükme makinesinde fazın düşmesi sonucu ters yönde bükme
📌 Not: Bu tür arızalar yüksek risk potansiyeli oluşturur.
❓ İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’ne göre, iş ekipmanının hareketli parçalarıyla mekanik temas riskinin kazaya yol açabileceği hallerde iş ekipmanı, tehlikeli bölgeye ulaşmayı önleyecek veya bu bölgeye ulaşılmadan önce hareketli parçaların durdurulmasını sağlayacak uygun koruyucular veya koruma donanımı ile donatılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu koruyucular veya koruma donanımı için asgari genel gereklerden biri değildir?
A) Sağlam yapıda olması
B) İlave bir tehlikeye sebep olmayacak özellikte olması
C) Kolayca yerinden çıkarılacak durumda olması
D) Tehlike bölgesinden yeterli uzaklıkta
E) Ekipmanın görülmesi gereken operasyon noktalarına engel olmayacak özellikte olması
❓ Gürültünün zararlı etkilerinden korunmak amacıyla; I.yayılımını engellemek II.oluşumunu engellemek III.kişisel koruyucu donanım kullanmak önlemlerine hangi öncelik sırasıyla başvurulmalıdır?
A) I - II - III
B) II - I - III
C) II - III - I
D) III - I - II
E) III - II - I
❓ Mekanik titreşimin zararlı etkilerinden korunmak amacıyla; I.Yayılımını engellemek II.Oluşumunu engellemek III.Kişisel koruyucu donanım kullanmak Tedbirlerine hangi öncelik sırasıyla başvurulmalıdır?
A) I - II - III
B) II - I - III
C) II - III - I
D) III - I - II
E) III - II - I

🧑‍💼 Kişiye Yönelik Korunma Uygulamaları

Sağlık Gözetimi

  • Bağışıklama
  • İlkyardım ve kurtarma çalışmalarının organizasyonu
  • Sağlık eğitimi

Hijyen ve Beslenme

  • Genel hijyen koşullarının sağlanması ve sürdürülmesi
  • Yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması

KKD ve Rehabilitasyon

  • Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) kullanımı
  • Rehabilitasyon hizmetlerinin sağlanması
❓ Sıcak ortamda yapılan çalışmalarda ısı stresinden korunmak amacıyla;
I. Su tüketiminin azaltılması
II. Mola sürelerinin uzatılması
III. Çalışma hızının azaltılması Tedbirlerinden hangilerine başvurulabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
❓ Aşağıdakilerden hangisi, ark kaynak işlemlerinde, kaynakçı ve çalışanları ark ışınları ve dumandan korumak için kullanılan emniyet tedbirlerinden biri değildir?
A) İşe uygun iyi bir havalandırma tertibatı kullanılması
B) Deri eldiven ve iş önlüğü kullanılması
C) Kaynak alanının paravan veya alev almayan perdeyle ayrılması
D) Kaynak yapılan ortamın kurşun levhalarla kaplanması
E) Baş ve el maskesi kullanılması
❓ Aşağıdakilerden hangisi yapı işlerinde, yüksekte yapılan ve toplu koruma tedbirlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı çalışmalarda, çalışanların bireysel olarak korunmasını sağlayan kişisel koruyucu tedbirlerden biridir?
A) Korkuluklar
B) Tam vücut kemer sistemleri
C) Güvenlik Ağları
D) Bariyerler
E) Hava yastıkları

🧪 Asbest ve Biyolojik Etkenler Yönetmelikleri

Asbestle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik

Teknik önlemler alınmasına rağmen, havadaki asbest konsantrasyonunun 0,1 lif/cm³ söküm, yıkım, tamir, bakım ve uzaklaştırma gibi belirli işlerde; çalışanların korunması için işveren, özellikle aşağıda belirtilen önlemleri alır.

  • a) Uygun solunum sistemi koruyucusu ve diğer kişisel koruyucu donanım ile bunları kullanacak çalışanların ve çalışma sürelerinin belirlenmesi ve kişisel koruyucuların kullanılmasını sağlar.
  • b) Sınır değerin aşılması ihtimali olan yerlere uyarı levhalarının konulmasını sağlar.
  • c) Asbest veya asbestli malzemeden çıkan tozun, tesis veya çalışma alanı dışına yayılmasını önler.

Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik

İşverenler, çalışanların biyolojik etkenlerle çalışmaya bağlı sağlık veya güvenlik riskleriyle karşılaştıkları bütün işlerde, aşağıdaki önlemleri alırlar:

  • a) Çalışanların, biyolojik etkenlerin bulaşma riskinin olduğu çalışma alanlarında yiyip içmeleri engellenir.
  • b) Çalışanlara uygun koruyucu giysi veya diğer uygun özel giysi sağlanır.
  • c) Çalışanlara, göz yıkama sıvıları ve/veya cilt antiseptikleri de dahil, uygun ve yeterli temizlik malzemeleri bulunan yıkanma ve tuvalet imkanları sağlanır.
  • ç) Gerekli koruyucu donanım ve ekipman, belirlenmiş bir yerde uygun olarak muhafaza edilir. Her kullanımdan sonra ve mümkünse kullanımdan önce kontrol edilip temizlenir. Koruyucu donanım ve ekipman, kullanımından önce bozuksa tamir edilir veya değiştirilir.
  • d) İnsan ve hayvan kaynaklı numunelerin alınması, işlem yapılması ve incelenmesi yöntemleri belirlenir.

🏥 Meslek Hastalıkları ve Sağlık Gözetimi Soruları

❓ Aşağıdakilerden hangisi meslek hastalıklarındaki koruyucu yaklaşımlardan biri değildir?
A) Kaynakta kontrol yaklaşımları
B) Kişisel koruyucu uygulamaları
C) İşe giriş muayenesi
D) Sağlık eğitimi
E) Spesifik tedavi uygulanması
❓ Aşağıdakilerden hangisi sağlık gözetiminin temel amaçlarından biri değildir?
A) İşyerinde fiziksel risklerin düzeyinin veya yoğunluğunun belirlenmesi
B) Çalışanların meslek hastalıklarından korunması
C) Çalışanların uygun işe yerleştirilmesi
D) İşle ilgili hastalıkların erken tanısı ve izlenmesi
E) Meslek hastalıklarının erken tanısı ve izlenmesi
❓ Meslek Hastalığı tanımı ve hastaneler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) İşyeri hekimi meslek hastalığı tanısı koyabilir.
B) Devlet hastaneleri meslek hastalığı tanısı koyabilir.
C) Özel hastaneler meslek hastalığı tanısı koyabilir.
D) Meslek hastalığı tanısı yetkili hastaneler tarafından konulur.
E) Hepsi
❓ Aşağıdakilerden hangisi gürültünün alıcıda kontrolünü sağlayan önlemlerden biri değildir?
A) Kişisel kulak koruyucu kullanmak
B) Gürültüye maruz kalan kişinin tecrit edilmesi
C) Gürültülü yerlerde rotasyon ile çalışılması
D) Gürültüye maruz kalma süresinin azaltılması
E) Susturucuların kullanılması
❓ İşyerinde sağlık gözetimi kapsamında, aşağıdakilerden hangisi ikincil koruma yaklaşımına örnektir?
a) İşyeri ortamındaki zararlı etkenin ortadan kaldırılması
b) İşyerinde tehlikenin fazla olduğu bölümlerde çalışan sayısının azaltılması
c) İşyerindeki tehlikeli madde düzeylerinin düzenli olarak izlenmesi
d) Meslek hastalığı gelişmesi nedeniyle çalışanın çalıştığı bölümün değiştirilmesi
e) Aralıklı kontrol muayeneleriyle tehlikeye bağlı sağlık etkilerinin erken tanısının konması
💡

Temel Mesaj

“Önlemek tedaviden ucuz ve insancıldır.”

Korunma politikaları, risk kontrol hiyerarşisi, sağlık gözetimi ve mevzuat ile İSG'nin temel taşlarıdır. Kaynağa, ortama ve kişiye yönelik korunma önlemleri birlikte uygulanmalıdır.