İş Sağlığı ve Güvenliği – Ergonomi ve Sağlıklı Kaldırma Teknikleri
📌
Hap notlar içinde yönetmeliklere linkler verilmiştir.
Muhakkak yönetmeliği de okuyunuz.
📘 Bu konu hakkında REHBERİ okumayı unutmayın
📋
Yönetmelik
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği
📘
Rehber
Elle Taşıma Rehberi
⚠️
Risk Faktörleri
Sırt ve Bel İncinme
🦴
Sağlık Etkileri
Kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları
📋
Elle Taşıma İşi
Bir veya daha fazla çalışanın bir yükü kaldırması, indirmesi, itmesi, çekmesi, taşıması veya hareket ettirmesi gibi işler esnasında, işin niteliği veya uygun olmayan ergonomik koşullar nedeniyle özellikle bel veya sırtının incinmesiyle sonuçlanabilecek riskleri kapsayan nakletme veya destekleme işlerini ifade eder.
🎯 Amaç: Kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarını önlemek
👨💼
Genel Yükümlülük
a
İşyerinde yüklerin elle taşınmasına gerek duyulmayacak şekilde iş organizasyonu yapmak ve yükün uygun yöntemlerle, özellikle mekanik sistemler kullanılarak taşınmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
b
Yükün elle taşınmasının kaçınılmaz olduğu durumlarda, Ek-1'de yer alan hususları dikkate alarak elle taşımadan kaynaklanan riskleri azaltmak için uygun yöntemler kullanılmasını sağlar ve gerekli düzenlemeleri yapar.
📌 Öncelik mekanik sistemlerde, kaçınılmazsa Ek-1 esas alınır.
🏗️
İş ve İşin Yapıldığı Yerin Organizasyonu
a
İşin mümkün olduğu kadar sağlık ve güvenlik şartlarına uygun yapılabilmesi için işyerinde gerekli düzenlemeleri yapar.
b
Yapılan işteki sağlık ve güvenlik koşullarını değerlendirirken Ek-1'de yer alan hususları ve yüklerin özelliklerini de göz önünde bulundurur.
c
Özellikle çalışanların sırt ve bel incinme risklerini önlemek veya azaltmak için, Ek-1'de yer alan hususlar doğrultusunda çalışma ortamının özellikleri ve yapılan işin gereklerine uygun önlemleri alır.
Bireysel Risk Faktörü Ek-2'de belirtilen hususlar dikkate alınır.
2025 Mayıs C Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği'ne göre,
aşağıdaki faaliyetlerden hangisi elle taşıma işi olarak değerlendirilemez?
A) Yükün itilmesi
B) Yükün kaldırılması
C) Yükün indirilmesi
D) Yükün tartılması
E) Yükün çekilmesi
✅ Doğru Cevap: D) Yükün tartılması
Yükün tartılması, elle taşıma işi kapsamında değerlendirilmez.
2023 Aralık A Aşağıdaki faaliyetlerden hangisi
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği kapsamına girer?
A) Ev hizmetleri
B) Balıkçı gemilerinde yapılan balıkçılık işleri
C) Afet ve acil durum birimlerinin müdahale faaliyetleri
D) Çalışan istihdam etmeksizin kendi nam ve hesabına mal üretimi
E) Fabrika, bakım merkezi, dikimevi ve benzeri iş yerlerindekiler
hariç genel kolluk kuvvetleri faaliyetleri
✅ Doğru Cevap: B) Balıkçı gemilerinde yapılan balıkçılık işleri
Balıkçı gemilerinde yapılan balıkçılık işleri yönetmelik kapsamına girer.
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği'ne göre;
işveren elle taşıma işleri ile ilgili olarak alması gereken
aşağıdaki sağlık ve güvenlik önlemlerinden hangisini öncelikle
yapması gereklidir?
A) Çalışanlara sağlık raporu almalı
B) Çalışanlara uygun kişisel koruyucu donanım vermeli
C) Çalışma alanının zeminini uygun hale getirmesi
D) Yüklerin elle taşınmasına gerek olmadan organizasyon yapmak
E) Yük miktarlarını azaltmak
✅ Doğru Cevap: D) Yüklerin elle taşınmasına gerek olmadan organizasyon yapmak
Elle taşıma işlerinden kaynaklanan risklerin önlenmesinde
öncelikle elle taşımaya gerek duyulmayacak şekilde işin
organize edilmesi ve mümkünse mekanik araçların kullanılması
esastır.
📚
Çalışanların Bilgilendirilmesi ve Eğitimi
İş Sağlığı ve Güvenliği – Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği
🛡️
Alınan Tedbirler
Bu Yönetmelik uyarınca sağlık ve güvenliğin korunmasına yönelik alınan tedbirler konusunda çalışanlar bilgilendirilir ve eğitilir.
📌 Sağlık ve güvenlik önlemleri
📦
Yük Bilgileri
Taşınan yükle ilgili genel bilgiler ve mümkünse yükün ağırlığı ile eksantrik yüklerin en ağır tarafının ağırlık merkezi konusunda çalışanlar bilgilendirilir ve eğitilir.
📌 Ağırlık · Ağırlık merkezi
✅
Doğru Taşıma ve Riskler
Yüklerin doğru olarak nasıl taşınacağı ve yanlış taşınması halinde ortaya çıkabilecek riskler konusunda çalışanlar bilgilendirilir ve eğitilir.
📌 Doğru teknikler · Riskler
⚖️
Yükle İlgili Risk Faktörleri
İş Sağlığı ve Güvenliği – Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği (Ek-1)
⚖️
Yükün Özellikleri
Çok ağır veya çok büyük
Kaba veya kavranılması zor
Dengesiz veya içindekiler yer değiştiriyor
Vücuttan uzakta tutmayı gerektiriyor
Çarpma halinde yaralanmaya neden olabilir
➡ Sırt ve bel incinmesi riski
💪
Fiziksel Güç Gereksinimi
İş çok yorucu ise
Sadece vücudun bükülmesi ile yapılıyorsa
Yükün ani hareketi ile sonuçlanıyorsa
Vücut dengesiz pozisyonda iken yapılıyorsa
➡ Sırt ve bel incinmesi riski
🏗️
Çalışma Ortamının Özellikleri
Yeterli genişlikte değilse
Zemin kaygan veya dengesiz
Yükseklik farkları veya engeller varsa
Sıcaklık, nem veya havalandırma uygun değilse
➡ Ortam koşulları riski artırır
⏱️
İşin Gerekleri
Belden dönmeyi gerektiren uzun süreli işler
Yetersiz ara ve dinlenme süresi
Aşırı kaldırma veya taşıma mesafeleri
İşin gerektirdiği, çalışan tarafından değiştirilemeyen çalışma temposu.
➡ Aşırı zorlanma bel ve sırt sağlığını olumsuz etkiler
2025 Mayıs C
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği'ne göre, aşağıdakilerden hangisi
yükün elle taşınmasına ilişkin risk faktörleri arasında yer almaz?
A) Çalışma ortamının özellikleri
B) Fiziksel güç gereksinimi
C) İşin gerekleri
D) Yükün özellikleri
E) Yükün maddi değeri
✅
Doğru Cevap: E) Yükün maddi değeri
2025 Aralık A-B
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği'nde aşağıdaki risk faktörlerinden
hangisi çalışma ortamının özellikleri altında sayılmıştır?
A) İşin çok yorucu olması
B) Aşırı taşıma mesafeleri
C) Yetersiz ara ve dinlenme süresi
D) İşin vücut dengesiz bir pozisyondayken yapılması
E) Zemin veya üzerinde durulan yerin dengesiz olması
✅
Doğru Cevap: E) Zemin veya üzerinde durulan yerin dengesiz olması
2024 Aralık C
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği'ne göre aşağıdaki risk
faktörlerinden hangisi yükün özelliklerinden kaynaklanmaz?
A) Yükün çok büyük olması
B) Yükün kavranılmasının zor olması
C) Yükün içindekilerin yer değiştirmesi
D) Yükün, vücudun eğilmesini gerektiren bir konuma sahip olması
E) Yükün, uygun olmayan kişisel koruyucu donanım kullanılarak taşınması
✅
Doğru Cevap: E) Yükün, uygun olmayan kişisel koruyucu donanım kullanılarak taşınması
2023 Aralık C
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği'nde özellikle sırt ve bel incinmesi
riskine neden olabilecek veya bu riski artırabilecek unsurlar arasında
hangileri sayılmıştır?
I. Çalışılan yerin çok geniş olması II. Çalışan tarafından değiştirilemeyen çalışma temposu III. Çalışılan zeminde yükün indirilip kaldırılmasını
gerektiren seviye farkının olması
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
✅
Doğru Cevap: D) II ve III
2023 Mayıs A
Elle taşıma işlerinde işin gerekleri dikkate alındığında;
özellikle sırt ve bel incinme riskine neden olabilecek unsurlar
hangileridir?
I. Yetersiz ara ve dinlenme süresi II. Aşırı kaldırma, indirme veya taşıma mesafeleri III. Çalışan tarafından değiştirilemeyen çalışma temposu
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
✅
Doğru Cevap: E) I, II ve III
2022 A/C Sınıfı
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği'nde, özellikle vücudun belden
dönmesini gerektiren aşırı sık veya aşırı uzun süreli bedensel
çalışmalar aşağıdaki risk faktörleri başlıklarından hangisinin
altında yer alır?
A) Yükün özellikleri
B) Fiziksel güç gereksinimi
C) Çalışma ortamının özellikleri
D) İşin gerekleri
E) Bireysel
✅
Doğru Cevap: D) İşin gerekleri
🧍♂️
Bireysel Risk Faktörleri
İş Sağlığı ve Güvenliği – Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği Ek-2
🧍♂️
Fiziksel Uygunluk
Çalışanların fiziksel yapıları yapılacak işe uygun değilse, kas-iskelet sistemi zorlanmaları ve yaralanmalar ortaya çıkabilir. Özellikle tekrarlayan hareketler veya ağır yük taşımaları durumunda risk artar.
🏋️ Vücut işe uygun değilse risk yüksek
👕
Donanım ve Kişisel Eşyalar
Uygun olmayan giysi, ayakkabı veya kişisel eşyalar kullanmak
Kişisel koruyucu donanımların hatalı veya eksik kullanımı
➡ Kazalara ve fiziksel zorlanmalara yol açar
🎓
Bilgi ve Eğitim Eksikliği
İşin gerektirdiği doğru taşıma tekniklerini bilmemek
Eğitim eksikliği nedeniyle riskleri fark edememek
Güvenli olmayan alışkanlıkların sürmesi
➡ Eğitim eksikliği kazaların temel nedenlerinden biridir
2025 Mayıs B
Elle taşıma işlerinde bireysel risk faktörleri arasında hangileri yer almaz?
I. Yapılacak işi yürütmeye fiziki yapılarının uygun olmaması II. Uygun olmayan giysi, ayakkabı veya diğer kişisel eşyaların kullanılması III. Çalışma ortamının özelliklerinin uygun olmaması
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
✅
Doğru Cevap: B) Yalnız III
2017 Nisan B
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği'ne göre bireysel risk faktörleri
arasında hangileri yer alır?
I. Çalışanların uygun olmayan giysi, ayakkabı veya
diğer kişisel eşyaları kullanmaları II. Özellikle vücudun belden dönmesini gerektiren
aşırı sık veya aşırı uzun süreli bedensel çalışmalar III. Yetersiz ara ve dinlenme süresi
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
✅
Doğru Cevap: A) Yalnız I
2014 Mayıs C
Elle taşımada aşağıdakilerden hangisi bireysel risk
faktörlerinden sayılır?
A) İş ayakkabısı ve bol giysiler
B) İşyerinden kaynaklanıp
C) Hızlı çalışma
D) Uzun mesafeler ve ara durakların olması
E) İşyerinin düzenli olması
✅
Doğru Cevap: A) İş ayakkabısı ve bol giysiler
2021 Mayıs A/C
Bir işyerinde elle yük taşınırken; çalışanlarda sırt ve bel
incinme riski oluşturabilecek durumlar hangileridir?
I. Aşırı kaldırma, indirme veya taşıma mesafelerinin olması II. Üzerinde durulan yerin dengesiz olması III. Yetersiz ara ve dinlenme süresinin olması
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
✅
Doğru Cevap: E) I, II ve III
2016 Nisan B/C
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği'ne göre, aşağıdakilerden hangisi
özellikle sırt ve bel incinmesine neden olabilecek yükle ilgili
risk faktörlerinden biri değildir?
A) Taşınan yükün çok ağır veya çok büyük olması
B) Zeminin veya üzerinde durulan yerin dengesiz olması
C) Çalışanın ara ve dinlenme süresinin yetersiz olması
D) Uygun olmayan ayakkabı kullanılması
E) Aşırı kaldırma, indirme veya taşıma mesafeleri bulunması
✅
Doğru Cevap: D) Uygun olmayan ayakkabı kullanılması
2017 Aralık C
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği'ne göre, aşağıdakilerden hangisi
yükün elle taşınmasında özellikle sırt ve bel incinmesine neden
olabilecek yükle ilgili risk faktörlerinden biri değildir?
A) Yükün çok ağır veya çok büyük olması
B) Yükün uygun olmayan giysi kullanan kişi tarafından kaldırılması
C) Yükün dengesiz olması veya içindekilerin yer değiştirmesi
D) Yükün vücuttan uzakta tutulmayı veya vücudun eğilmesini veya
bükülmesini gerektiren bir konumda bulunması
E) Yükün özellikle bir çarpma hâlinde yaralanmaya neden olabilecek
yoğunluk ve şekilde olması
✅
Doğru Cevap: B) Yükün uygun olmayan giysi kullanan kişi tarafından kaldırılması
2017 Aralık B
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği'ne göre, yükle ilgili aşağıdaki
risk faktörlerinden hangisi sırt ve bel incinmesi riskini
arttırabilecek çalışma ortamının özellikleriyle ilgili bir
risk faktörüdür?
A) Aşırı kaldırma, indirme veya taşıma mesafeleri
B) Yetersiz ara ve dinlenme süresi
C) Zemin veya üzerinde durulan yerin dengesiz olması
D) İşin gerektirdiği, çalışan tarafından değiştirilemeyen çalışma temposu
E) İşin, yükün ani hareketiyle sonuçlanması
✅
Doğru Cevap: C) Zemin veya üzerinde durulan yerin dengesiz olması
2019 Aralık A/B
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği'ne göre yükle ilgili risk
faktörleri arasında hangileri yer alır?
I. Taşınacak yükün özellikleri II. Çalışma ortamının özellikleri III. İşin gerekleri
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
✅
Doğru Cevap: E) I, II ve III
2016 Mayıs C
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliğine göre aşağıdakilerden hangisi
özellikle sırt ve bel incinmesine neden olabilecek yükle ilgili
risk faktörlerinden biri değildir?
A) Taşınan yükün çok ağır veya çok büyük olması
B) Zeminin veya üzerinde durulan yerin dengesiz olması
C) Çalışanın ara dinlenme süresinin yetersiz olması
D) Uygun olmayan ayakkabı kullanılması
E) Aşırı kaldırma, indirme veya taşıma mesafeleri bulunması
✅
Doğru Cevap: D) Uygun olmayan ayakkabı kullanılması
🛠️
Elle Taşıma Rehberi
📦
📊
Elle Taşıma İşi Risk Değerlendirme Yöntemleri
📊
📊
ACGIH TLV
Yük kaldırma eşiği değerleri
Amerikan Endüstriyel Hijyenistler Konferansı tarafından 2004'te geliştirilmiş, işe bağlı bel ve omuz yaralanmalarını önlemek için tasarlanmıştır.
📌 Bel-omuz yaralanmalarını önler
⚖️
NIOSH Kaldırma Eşitliği
Kabul edilebilir limit değerler
1981'de geliştirilmiş, 1991'de revize edilmiştir. Bel rahatsızlıklarının önlenmesi için limit değerler belirler.
📌 Bel rahatsızlıklarını önler
📋
Snook Tabloları
Maksimum kabul edilebilir limitler
Psikofiziksel yaklaşımla geliştirilmiş, farklı elle taşıma görevleri için maksimum kabul edilebilir limit değerleri belirler.
📌 Psikofiziksel yaklaşım
📈
MAC
Elle Taşıma Değerlendirme Çizelgeleri
HSE tarafından geliştirilmiş, kaldırma, taşıma ve takım çalışması ile yapılan faaliyetlerde riskleri belirlemek için kullanılır.
📌 HSE tarafından geliştirilmiştir
🔢
Mital Tabloları
Maksimum kabul edilebilir ağırlık limitleri
1993'te Mital, Nicholson ve Ayoub tarafından geliştirilmiş, biyomekanik, fizyolojik ve epidemiyolojik kriterlere dayanır.
📌 Biyomekanik + Fizyolojik + Epidemiyolojik
🔑
KIM
Anahtar Gösterge Yöntemi
Almanya Federal İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü tarafından geliştirilmiş, elle taşıma risklerini tarama ve değerlendirme amacıyla kullanılır.
📌 Almanya Federal Enstitüsü
2023 Aralık A
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği Uygulama Rehberi'nde aşağıdakilerden
hangisi elle taşıma işlerine özel kullanılan risk değerlendirme
yöntemleri arasında sayılmamıştır?
A) Amerikan Endüstriyel Hijyenistler Konferansı Yük Kaldırma Eşiği
B) Snook Tabloları
C) Mital ve Arkadaşları Tabloları
D) Anahtar Gösterge Yöntemi
E) Hata Modu ve Etkileri Analizi
✅
Doğru Cevap: E) Hata Modu ve Etkileri Analizi (FMEA)
⚙️
Görevle İlgili İyileştirmeler
⚙️
⚙️
Mekanik Yardımcıların Kullanımı
Öncelikle elle taşıma işinin tamamen ortadan kaldırılması hedeflenmelidir.
Forklift, taşıyıcı, vinç, asma yük arabası, el arabası veya vakumlu kaldırma araçları kullanılmalıdır.
Görev, malzeme taşıma mesafelerini en aza indirecek şekilde tasarlanmalıdır.
Yükler vücuda yakın pozisyonda tutulmalıdır; aşırı derin kutular ve erişimi zorlaştıran engeller kaldırılmalıdır.
Yükler mümkünse bel hizasında konumlandırılmalı, daha altta veya üstte olanlar hafif olmalıdır.
Ağır yükler zemin seviyesinden veya omuz hizasından kaldırılmamalıdır.
🎯 Öncelik mekanik sistemlerde
🧍♂️
Ergonomik Uygulamalar
Elle taşıma kaçınılmazsa, uygun kaldırma teknikleri öğretilmelidir.
Yük vücuda yakın tutulmalı; bu, ağırlık dengesini sağlar ve kontrolü artırır.
Uygun giysi seçilmeli; giysi yükün kaymasını önleyecek şekilde olmalıdır.
İtme-çekme faaliyetlerinde, eller göğüs hizasında olmalıdır.
Faaliyet, bel kasları yerine daha güçlü bacak kaslarına dayandırılmalıdır.
Hem itme hem de çekme ile gerçekleştirilebilir faaliyetlerde, çekme yerine itme tercih edilmelidir.
İtme aracı çalışanın duruşunu bozmamalı, yük istifleri düşmeyecek şekilde düzenlenmelidir.
Sürekli ve tekrarlama gerektiren görevlerde, tekrarlama sayısı düşürülemiyorsa çalışma ve dinlenme süreleri yeniden düzenlenmelidir.
Görev, bir kas grubu çalışırken diğerinin dinlenmesini sağlayacak şekilde çeşitlendirilmelidir.
🔄 Sürekli ve tekrarlama gerektiren görevlerde iyileştirme
2021 Mayıs A/C
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği Uygulama Rehberi'ne göre elle taşıma
işlerinde yapılacak iyileştirme çalışmaları;
görev, yük, çalışma ortamı, bireysel kapasite,
yardımcı taşıma ekipmanı ve iş organizasyonu
olmak üzere altı başlık altında sınıflandırılmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi görevle ilgili iyileştirme
çalışmalarından biri değildir?
A) Yükün yerleştirilmesinde optimum konumun belirlenmesi
B) Ağır yüklerin zemin seviyesinden kaldırılmasından kaçınılması
C) Vinç, el arabası ve vakumlu kaldırma araçları gibi destekleyici
araçlar kullanılması
D) Yükün vücuda yakın pozisyonda tutulması
E) Yükün üzerinde ağırlık bilgisi etiketinin bulunması
✅
Doğru Cevap: E) Yükün üzerinde ağırlık bilgisi etiketinin bulunması
2021 Mayıs A/C
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği Uygulama Rehberi'ne göre
itme-çekme faaliyeti gerektiren görevlerde riskleri azaltmak
için yapılması gerekenlerle ilgili hangi ifadeler doğrudur?
I. İtme, eller karın hizasındayken gerçekleştirilmelidir. II. İtme, bel kaslarından ziyade daha güçlü olan
bacak kaslarına yüklenerek gerçekleştirilmelidir. III. Hem itme hem de çekme ile gerçekleştirilebilir
faaliyetlerde, itme yerine çekme tercih edilmelidir.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
✅
Doğru Cevap: B) Yalnız II
📦
Yükle İlgili İyileştirmeler
📦
📦
Yüklerin Özellikleri ve Düzenlenmesi
Elle taşıma işi gerçekleştirilen nesne ve faaliyet uygun olduğu takdirde, ağır ve büyük hacimli yükler daha hafif ve az hacimli hale getirilmelidir.
Eğer yük farklı bir yerden alınıyorsa, kavranması kolay ve daha küçük paketler halinde tedarik edilip edilemeyeceği değerlendirilmelidir.
Uygun ise yükler birleştirilerek elle taşınmayacak kadar büyük hale getirilebilir; bu durumda ekipman kullanımı tercih edilmelidir.
Faaliyet yükün ağırlığı azaltılarak gerçekleştirilebiliyorsa gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
Örneğin, metal sepetlerde malzeme taşıması yapılıyorsa sepete delikler açılarak ağırlığı azaltılabilir.
Yükler kolay kavranır nitelikte, sap veya tutma aparatları olacak şekilde tasarlanmalıdır.
Yükteki tutma yerleri avuç içinin tam oturacağı kadar geniş, parmakların (eldiven kullanımı gerekiyorsa eldivenle birlikte) yerleşeceği kadar derin olmalıdır.
📌 Yükler kolay kavranabilir ve hafifletilmiş olmalı
⚖️
Denge, Güvenlik ve Ekipman Kullanımı
Sıvı, akışkan veya küçük parçalı paketler halinde taşınan yükler kaymayı önleyecek şekilde tasarlanmalıdır.
Paketleme işlemi minimum boşluk bırakılarak yapılmalı, yüklerin dengeli dağılımı sağlanmalıdır.
Büyük fakat biçimi değiştirilemeyen, dengesiz yükler için uygun ekipman kullanılmalıdır.
Hayvan veya insan gibi canlı ve dengesiz dağılımı olan yüklerin taşınmasında, uygun taşıma teknikleri kullanılmalı ve işlem birden fazla çalışan ile gerçekleştirilmelidir.
Keskin kenarlı, çok sıcak veya çok soğuk yüzeyli yüklerin tutulmasında uygun KKD kullanılmalıdır.
Ancak seçilen KKD, yükün kavrama yeteneğini azaltmamalıdır.
Yüklerin üzerinde, ağırlık ve malzeme cinsi gibi bilgileri içeren etiketler bulunmalıdır.
⚠️ Canlı yüklerde birden fazla çalışan ve uygun teknikler
🏗️
Çalışma Ortamı ile İlgili İyileştirmeler
🏗️
🏗️
Genel Çalışma Ortamı
Yüklerin taşınması için yeterli boş alan sağlanmalı ve engeller kaldırılmalıdır.
Saha temiz ve bakımlı olmalıdır.
Kapılar manuel yerine otomatik açılır nitelikte olmalı, mümkünse sürekli açık tutulmalıdır.
İtme ve çekme faaliyetlerinde, ekstra güç gerektiren duruş ve kalkışlar önlenmelidir.
Hem iç hem dış mekanlarda zeminin düzgün, bakımlı ve kuru olması sağlanmalıdır.
Tarım, inşaat gibi geçici veya mevsimsel iş kollarında zeminler uygun malzeme ile kaplanmalıdır.
Su, yağ, sabun veya gıda atıkları gibi kayganlaştırıcı maddeler için temizlik faaliyetleri düzenli yapılmalıdır.
Hareketli zeminlerde (gemi, tren, mobil platform) çalışanlara eğitim verilmelidir.
📌 Temiz, bakımlı ve engelsiz çalışma alanı
⚖️
Seviye Farkı ve Fiziksel Faktörler
Zeminler kuru, pürüzsüz ve eğim düşük olmalıdır; dik yokuşlardan kaçınılmalıdır.
Elle taşıma mümkün olduğunca tek bir düzlemde yapılmalıdır; geçişler yumuşak eğimler veya basamaklarla sağlanmalıdır.
Aşırı sıcak, soğuk, nem veya yetersiz havalandırmadan kaçınılmalıdır.
Sürekli çevre denetimi ile uygun fiziksel koşullar sağlanmalıdır.
Açık alanlarda koşullar değiştirilemiyorsa, çalışanlara uygun KKD temin edilmelidir.
Yeterli ve iyi yönlendirilmiş aydınlatma sağlanmalıdır; hassas malzemelerde dikkat dağıtıcı unsurlar ortadan kaldırılmalıdır.
📌 Düzgün zemin, uygun sıcaklık ve iyi aydınlatma
🧍♂️
Bireysel Kapasite ve Yardımcı Ekipman
🧍♂️
🧍♂️
Bireysel Kapasite
Elle taşıma görevi, yaş, fiziksel yetenek ve sağlık durumu kriterleri göz önünde bulundurularak verilmelidir.
Sağlık problemi olan veya fiziksel/öğrenme açısından yetersiz kişiler için görev tanımları dikkatli yapılmalıdır.
Geçmişte bel fıtığı gibi rahatsızlık yaşamış çalışanlar hassas gruplar olarak zorlayıcı görevlerde görevlendirilmemelidir.
Görevlendirme gerekirse işyeri hekimleri görüşü doğrultusunda yapılmalıdır.
Hamile çalışanlar için ekstra özen gösterilmelidir.
Yeni başlayan çalışanlara uygun elle taşıma teknikleri öğretilmeli ve gerekli eğitimler verilmelidir.
📌 Yaş, sağlık, fiziksel yetenek ve işyeri hekimi görüşü
🛠️
Yardımcı Taşıma Ekipmanları
Elle taşıma işinde kullanılacak ekipman işe uygun olarak seçilmelidir.
Yardımcı ekipmanların hareket hızı, çalışanın hareket hızına uygun olmalıdır.
Özellikle itme-çekme faaliyetinde kullanılan araçlar için zemine uygun tekerlek seçilmeli ve periyodik bakım yapılmalıdır.
Ekipmanlar üzerindeki fren sistemleri güvenli ve etkili biçimde kullanılmalıdır.
Ekipmanlar rahat kavrama sağlayacak, çalışanın eli için uygun ebatlarda kulplara sahip olmalıdır.
📌 Uygun ekipman seçimi, periyodik bakım ve güvenli fren sistemleri
🔄
İş Organizasyonu ile İlgili İyileştirmeler
🔄
📋
Görev Planlaması
Tekrarlamalı ve monoton işlerde görev değişikliği ile monotonluk azaltılabilir.
İş yükü ve termin tarihleri uygun hale getirilmelidir.
Makine ve sistem çalışma temposu, çalışanları yormayacak şekilde düzenlenmelidir.
📌 Görev değişikliği, uygun iş yükü ve tempo
🤝
Takım ve Organizasyon
İş organizasyonu, çalışanların becerilerine uygun olarak yapılmalıdır.
Kararlara çalışanların katılımı sağlanmalı; iyi iletişim ve takım çalışması teşvik edilmelidir.
Tek kişi ile yapılamayan elle taşıma işlerinde birden fazla çalışan görevlendirilmelidir.
📌 Beceri uygunluğu, katılım, iletişim ve takım çalışması
2025 Aralık B
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği Uygulama Rehberi'nde elle taşıma
işlerinde taşınacak yüklerle ilgili riskleri azaltmak için;
I. Dengesiz dağılımlı yüklerin birden fazla çalışanla taşınması, II. Hafif ve küçük hacimli yüklerin bir araya getirilerek
tek bir parça hâlinde taşınması, III. Büyük fakat biçimi değiştirilemeyen dengesiz yüklerin
uygun bir ekipman kullanılarak taşınması
iyileştirme faaliyetlerinden hangileri önerilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
✅
Doğru Cevap: C) I ve III
2022 B Sınıfı
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği Uygulama Rehberi'ne göre,
yükü zeminden elle kaldırarak taşımanın kaçınılmaz olduğu bir
görevde; çalışan, uygun bir teknikle yükü zeminden kaldırır ve taşır.
Bu durumda uygulanması gereken elle taşıma tekniğiyle ilgili
aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Yük kaldırılmadan önce yükün yerleştirileceği yer belirlenmelidir.
B) Yükü kaldırmak için eğilirken sırt bükülmelidir.
C) Yükü kavrarken çene içeride tutulmalıdır.
D) Yük taşıma hareketi yavaş yapılmalıdır.
E) Yük, taşınırken vücuda yakın tutulmalıdır.
✅
Doğru Cevap: B) Yükü kaldırmak için eğilirken sırt bükülmelidir.
