⏱️ Acil durum ekipleri, tatbikatlar, tahliye planları ve yasal yükümlülükler
🚨
Afet ve Acil Durum Müdahale Yönetim Hizmetleri Yönetmeliği
“Toplumun tamamının veya belli kesimlerinin normal hayat ve faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan ve acil müdahaleyi gerektiren olayları ve bu olayların oluşturduğu kriz halini” ifade etmektedir.
🏛️
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)
“Büyük fakat genellikle yerel imkânlarla baş edilebilen çapta, ivedilik gerektiren tüm durum ve hâller”
🔥
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
“Toplumun tamamının veya belli kesimlerinin normal hayat ve faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan ve acil müdahaleyi gerektiren olayları ve bu olayların oluşturduğu kriz hali” olarak tanımlamaktadır.
🛡️
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik
“İşyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek veya işyerini dışarıdan etkileyebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, zehirlenme, salgın hastalık, radyoaktif sızıntı, sabotaj ve doğal afet gibi ivedilikle müdahale gerektiren olaylar” olarak tanımlanmıştır.
Tanımlar ve Acil Durumlar
AFAD Acil Durum Planı
“İnsanın canı ve malıyla diğer faaliyetlerinin, olağan dışı olayların sonuçlarından en az kayıp ve zararla kurtulabilmesi için yapılması gereken iş ve işlemlerin, olaylar olmadan önce planlaması ve olay sırasında; zamanında, hızlı ve etkili bir şekilde uygulanmasını gerektiren tüm faaliyetler.”
🚒 Yangın
💥 Patlama
☣️ Tehlikeli kimyasal madde yayılımı
🌪️ Doğal afetler
🧪 Zehirlenme
☢️ Radyoaktif sızıntı
🕵️ Sabotaj
🦠 Salgın hastalık
Yönetmelik Acil Durum Planı
“İşyerlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak iş ve işlemler dâhil bilgilerin ve uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı plan.”
🔥 Yangın
💥 Patlama
☣️ Tehlikeli kimyasal yayılım, zehirlenme
🦠 Salgın hastalık
☢️ Radyoaktif sızıntı
🕵️ Sabotaj
🌪️ Doğal afet
⚠️ İş Kazası
Toplanma Yeri:
Acil durumların olumsuz sonuçlarından çalışanların etkilenmeyeceği mesafede veya korunakta belirlenmiş güvenli yeri ifade eder.
🧭
📅 2024 Aralık A/C🟡 Orta📌 Yönetmelik
I. İş yerini dışarıdan etkileyebilecek salgın hastalık
II. İş yerinin tamamında meydana gelebilecek zehirlenme
III. İş yerinin bir kısmında meydana gelebilecek tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre yukarıdakilerden hangileri acil durum tanımı kapsamına girer?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
✅ Doğru Cevap: E) I, II ve III
📖 Açıklama: Acil durum; işyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, zehirlenme, yayılım, salgın hastalık gibi olayları kapsar. Her üç durum da kapsam içindedir.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Madde 3
📅 2015 Mayıs C🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, acil durumlar belirlenirken
I. risk değerlendirmesi sonuçları,
II. ilk yardım ve tahliye gerektiren olaylar,
III. sabotaj ihtimali,
IV. doğal afetlerin meydana gelme ihtimali
Hususlarından hangileri dikkate alınır?
A) I, II, III ve IV
B) I, II ve IV
C) I, II ve III
D) II, III ve IV
E) II ve IV
✅ Doğru Cevap: A) I, II, III ve IV
📖 Açıklama: Acil durumlar belirlenirken risk değerlendirmesi sonuçları, ilk yardım/tahliye gerektiren olaylar, sabotaj ihtimali ve doğal afet ihtimali dikkate alınır. Yönetmelik, işyeri içi ve dışı tüm potansiyel acil durum kaynaklarını kapsar.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği
📅 2021 Mayıs A🟢 Kolay📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, aşağıdakilerden hangisi bir işyerinde meydana gelebilecek acil durumları belirlerken dikkate alınması gereken hususlar arasında yer almaz?
A) Risk değerlendirmesi sonuçları
B) Yangın ihtimali
C) İlk yardım ve tahliye gerektirmeyen olaylar
D) Sabotaj ihtimali
E) Doğal afetlerin meydana gelme ihtimali
✅ Doğru Cevap: C) İlk yardım ve tahliye gerektirmeyen olaylar
📖 Açıklama: Acil durumlar belirlenirken ilk yardım ve tahliye gerektiren olaylar dikkate alınır. Gerektirmeyen olaylar acil durum kapsamına girmez. Risk değerlendirmesi, yangın, sabotaj ve doğal afet ihtimalleri ise dikkate alınan hususlardandır.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği
İşverenin Yükümlülükleri
🔍
Çalışma ortamı, kullanılan maddeler, iş ekipmanı ile çevre şartlarını dikkate alarak meydana gelebilecek ve çalışan ile çalışma çevresini etkileyecek acil durumları önceden değerlendirerek muhtemel acil durumları belirler.
🛡️
Acil durumların olumsuz etkilerini önleyici ve sınırlandırıcı tedbirleri alır.
📊
Acil durumların olumsuz etkilerinden korunmak üzere gerekli ölçüm ve değerlendirmeleri yapar.
📋
Acil durum planlarını hazırlar ve tatbikatların yapılmasını sağlar.
📞
İşyeri dışındaki kuruluşlarla irtibatı sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapar.
🦺
Önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda uygun donanıma sahip ve bu konularda eğitimli yeterli sayıda çalışanı görevlendirir ve her zaman hazır bulunmalarını sağlar.
⚡
Acil durumlarda enerji kaynaklarının ve tehlike yaratabilecek sistemlerin olumsuz durumlar yaratmayacak ve koruyucu sistemleri etkilemeyecek şekilde devre dışı bırakılması ile ilgili gerekli düzenlemeleri yapar.
🧰
Acil durumlarda kullanılacak kişisel koruyucu donanımlar ve müdahale ekipmanlarının işyerinde belirlenmiş acil durumlara ve acil durum ekiplerinin görevlerine uygun olmasını sağlar.
Varsa alt işveren ve geçici iş ilişkisi kurulan işverenin çalışanları, müşteri ve ziyaretçiler ile işyerinde toplantı, seminer, konferans ve eğitim gibi toplu halde gerçekleştirilen faaliyetler için bulunan katılımcılar ve diğer kişilerin acil durumlar, tahliye planı, kaçış yolları, toplanma yerleri ve acil durum ekipleri hakkında bilgilendirilmesini sağlar.
📅 Çıkmış Soru🟡 Orta📌 Yönetmelik
I. İşveren
II. İş yeri hekimi
III. İş güvenliği uzmanı
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'te acil durum planını hazırlama yükümlülüğü yukarıdakilerden hangilerine verilmiştir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
✅ Doğru Cevap: A) Yalnız I
📖 Açıklama: Acil durum planını hazırlama yükümlülüğü sadece işverene aittir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı yardımcı olur, asıl yükümlülük işverenindir.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği
📅 2019 Mayıs C🟢 Kolay📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, acil durum planları hazırlamak ve tatbikatların yapılmasını sağlamak aşağıdakilerden hangisinin yükümlülüğüdür?
A) İş güvenliği uzmanları
B) Bakanlık
C) İşverenler
D) Destek elemanları
E) İş sağlığı ve güvenliği kurulları
✅ Doğru Cevap: C) İşverenler
📖 Açıklama: Acil durum planlarını hazırlamak ve tatbikatların yapılmasını sağlamak işverenin yükümlülüğüdür. Bu soru, bir önceki soruyu doğrulamaktadır.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği
Çalışanların Yükümlülük ve Sorumlulukları
📋
Tedbirlere Uymak
Alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlere uymak.
📢
Haber Vermek
Acil durum ile karşılaştıklarında; hemen en yakın amirine, acil durumla ilgili görevlendirilen sorumluya veya çalışan temsilcisine haber vermek.
👮
Talimatlara Uymak
Acil durumun giderilmesi için, işveren ile işyeri dışındaki ilgili kuruluşlardan olay yerine intikal eden ekiplerin talimatlarına uymak.
🛡️
Güvenli Davranmak
Acil durumlar sırasında kendisinin ve çalışma arkadaşlarının hayatını tehlikeye düşürmeyecek şekilde davranmak.
📅 2015 Aralık C🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, aşağıdakilerden hangisi çalışanların acil durumlarla ilgili yükümlülüklerinden biri değildir?
A) Acil durum planında belirtilen hususlar dâhilinde alınan önleyici ve sınırlayıcı tedbirlere uymak
B) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda güvenliğini kendileri ve diğer kişilerin sağlık ve tehlikeye düşürecek acil durum ile karşılaştıklarında hemen en yakın amirine, acil durumla ilgili görevlendirilen sorumluya veya çalışan temsilcisine haber vermek
C) Acil durumların olumsuz etkilerinden korunmak üzere gerekli ölçüm ve değerlendirmeleri yapmak
D) Acil durumun giderilmesi için işveren ile işyeri dışındaki ilgili kuruluşlardan olay yerine intikal eden ekiplerin talimatlarına uymak
E) Acil durumlar sırasında kendisinin ve çalışma arkadaşlarının hayatını tehlikeye düşürmeyecek şekilde davranmak
✅ Doğru Cevap: C) Acil durumların olumsuz etkilerinden korunmak üzere gerekli ölçüm ve değerlendirmeleri yapmak
📖 Açıklama: Çalışanların acil durumlarla ilgili yükümlülükleri; tedbirlere uyma, haber verme, talimatlara uyma ve tehlike oluşturmama gibi hususları kapsar. Ölçüm ve değerlendirme yapmak ise işverenin veya yetkili kişilerin sorumluluğundadır, çalışanların değil.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği
ACİL DURUM PLANI HAZIRLANMASI AŞAMALARI
1
🚨
Acil durumların belirlenmesi
2
🧯
Olumsuz etkileri önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlerin alınması
3
👷
Görevlendirilecek kişilerin belirlenmesi
4
🚪
Acil durum müdahale ve tahliye yöntemlerinin oluşturulması
5
📋
Dokümantasyon
6
🧪
Tatbikat
7
🔄
Acil durum planının yenilenmesi
📅 2022 Aralık A🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre acil durum planı hazırlanmasında;
I. acil durumların belirlenmesi,
II. acil durum müdahale ve tahliye yöntemlerinin oluşturulması,
III. acil durumların olumsuz etkilerini önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlerin alınması,
IV. görevlendirilecek kişilerin belirlenmesi,
V. tatbikat
Aşamalarının izlenmesi gereken sıralama aşağıdakilerden hangisidir?
🔧 Kullanılan ekipmanların uygun kategorilere göre seçilmesi
🔧 Kazanların periyodik kontrolü
🚫 Kazan dairesine yetkisiz kişilerin girmesinin önlenmesi
📡 Gaz detektörü bulundurulması (gerekli işyerleri için)
🛢️ Gaz tüpleri ve hatlarının periyodik kontrolü
🧪 Kimyasal maddelerin uygun etiketlenmesi ve depolanması
🚫 Laboratuvarlara yetkisiz kişilerin girişinin engellenmesi
🗑️ Kimyasal atıkların düzenli depolanması
💨 Havalandırma sistemi bulundurulması
📋 Kimyasalların güvenlik bilgi formlarının bulundurulması
🚨
Sınırlandırıcı Tedbirler
🛑 CO, CO₂ detektörleri bulundurulması
🔊 Işıklı ve sesli alarm sistemi
🔧 Acil durum vanaları (doğal gaz akışını kesmek için)
📋 Tahliye planlarının görünür şekilde asılı olması
🧯 Yangın söndürme ekipmanlarının doğru konumlandırılması
🧯 Uygun standartlarda yangın söndürme ekipmanı
🔄 Periyodik kontrollerin yapılması
📅 2022 Mayıs B🟡 Orta📌 Rehber
Acil Durum Planı Hazırlama Rehberi'ne göre aşağıdakilerden hangisi patlama için önleyici tedbirler arasındadır?
A) Havalandırma sistemi bulundurmak
B) Işıklı ve sesli alarm sistemi bulundurmak
C) Doğal gaz akışını kesmek için acil durum vanaları bulundurmak
D) Uygun standartlarda yangın söndürme ekipmanı bulundurmak
E) CO, CO₂ dedektörleri bulundurmak
✅ Doğru Cevap: A) Havalandırma sistemi bulundurmak
📖 Açıklama: Acil Durum Planı Hazırlama Rehberi'ne göre patlama için önleyici tedbirler arasında havalandırma sistemi bulundurmak yer alır. Havalandırma, patlayıcı gaz veya buhar birikimini önleyerek patlama riskini azaltır.
📌 Diğer seçenekler:
• B) Işıklı/sesli alarm → Uyarı ve tahliye tedbiri
• C) Acil durum vanaları → Kesme ve sınırlandırma tedbiri
• D) Yangın söndürme ekipmanı → Müdahale tedbiri
• E) CO, CO₂ dedektörleri → Algılama ve uyarı tedbiri
📌 Kaynak: Acil Durum Planı Hazırlama Rehberi
🏗️ Deprem İçin Önleyici ve Sınırlandırıcı Tedbirler
🏢
Önleyici Tedbirler
🧪 Zemin etüdü yapılması ve yapısal dayanıklılık kontrolleri
🏗️ İşyerinin deprem yönetmeliğine uygun inşa edilmesi
⚙️ Devrilme riski olan ekipmanların güvenli biçimde sabitlenmesi
🪜 Ofis içerisindeki dolapların ve rafların sabitlenmesi
📐 İşyeri planlamasının deprem riskleri göz önünde bulundurularak yapılması
🎓 Tüm çalışanlara deprem eğitimi verilmesi
🪜
Sınırlandırıcı Tedbirler
🗺️ Acil çıkışların ve toplanma yerlerinin tahliye planında gösterilmesi
📋 Tahliye planlarının işyerinde görünür şekilde asılı olması
👷 Acil durum ekiplerinin oluşturulması
🎓 Ekiplerin deprem eğitimi alması
🔄 Düzenli deprem tatbikatlarının yapılması
🌪️ Doğal Afetler İçin Önleyici ve Sınırlandırıcı Tedbirler
🌿
Önleyici Tedbirler
🏞️ İşletmenin kurulum aşamasında dere yataklarına tesis yapılmaması
💧 Yağmur suyu kanallarının kontrolü ve düzenli bakımı
🌳 Bireysel ve kurumsal olarak ağaçlandırmaya önem verilmesi
🚨
Sınırlandırıcı Tedbirler
🚪 Kapalı alanlarda pencere ve kapılar için taşınabilir engeller bulundurulması
⚡ Olası sel durumunda elektrik ve su kaynaklarının kapatılması
🧰 Afet sırasında ve sonrasında kullanılacak ekipmanların hazır bulundurulması
🗺️ Sel için belirlenmiş toplanma yerinin tahliye planında belirtilmesi
👷 Kurtarma ve koruma ekiplerinin oluşturulması
🎓 Destek ekiplerine sel ile ilgili eğitim verilmesi
🩺 İlkyardım ve Tahliye Gerektirecek Olaylar İçin Tedbirler
🛡️
Önleyici Tedbirler
📋 Risk değerlendirmesi yapılması
🎓 Çalışanlara iş ile ilgili gerekli eğitimlerin verilmesi
🧠 İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri
🩸 Belirlenen zaman dilimlerinde sağlık gözetimlerinin yapılması
📋 Ramak kala formlarının oluşturulması ve doldurulması
💬 Çalışanların İSG yönünden fikir ve önerilerinin alınması
🏅 İSG konusunda ödül sistemi getirilmesi
🪜 Zemin, yol ve merdivenlerin standartlara uygun olması
🌡️ Termal konfor şartlarının mevzuata uygun olması
🤝 Güvenlik kültürünün aşılanması için çalışmalar yapılması
🗺️ İşyeri içi güncel trafik planının bulundurulması
🚑
Sınırlandırıcı Tedbirler
🚑 İlkyardım ekibi oluşturulması
🎓 İlkyardım personeline profesyonel eğitim verilmesi
💊 Ecza dolaplarının bulundurulması ve uygun içerikte olması
🦺 Uygun kişisel koruyucu donanım (KKD) temini
🛡️ KKD’lerin çalışanlarca doğru kullanımının sağlanması
📞 Acil durum irtibat numaralarının görünür yerlere asılması
🚗 Araçların nizami park edilmesi (ileri doğru çıkacak şekilde)
🍽️ Gıda Zehirlenmesi İçin Önleyici ve Sınırlandırıcı Tedbirler
🥗
Önleyici Tedbirler
📅 Gıda ürünlerinin son tüketim tarihlerinin düzenli olarak kontrol edilmesi
🚚 Yemeklerin hijyenik koşullarda taşınması
🍽️ Tabak, çatal, tepsi gibi servis ekipmanlarının temiz tutulması
🧪 Yemeklerden numune alınarak saklanması
👨🍳 Yemek servisi yapan personele hijyen ve gıda güvenliği eğitimi verilmesi
🧼 Tüm personele genel hijyen eğitimi verilmesi
🚨
Sınırlandırıcı Tedbirler
📞 Acil durum irtibat numaraları listesinin görünür yerlerde asılı olması
🧤 Yemek servisi yapan kişilerin eldiven, bone ve uygun iş kıyafeti kullanması
🛡️ Sabotaj İçin Önleyici ve Sınırlandırıcı Tedbirler
🔒
Önleyici Tedbirler
🚪 Giriş çıkışların kontrollü yapılması
📦 Bina girişlerine X-Ray cihazı yerleştirilmesi
🎥 Bina dışında ve içinde güvenlik kameralarının bulunması ve sürekli takibi
🧍♂️ İşyerinde bir güvenlik biriminin oluşturulması
💣 Patlayıcı malzeme ve ekipmanların bulunduğu kısımlara girişin sınırlandırılması
🪪 Dışarıdan gelen kişilerin kaydının tutulması, kimlik alınması ve ziyaretçi kartı verilmesi
👮
Sınırlandırıcı Tedbirler
📞 Kolluk kuvvetleri ile derhal irtibata geçilmesi
🔔 Acil durum sireninin çalması
📋 Acil çıkışları gösteren tahliye planının görünür yerlerde asılı olması
🚨 Acil Durum Müdahale ve Tahliye Yöntemleri
🧯
Müdahale ve Tahliye Esasları
📢 İşverence acil durumların meydana gelmesi halinde uyarı verme, arama, kurtarma, tahliye, haberleşme, ilk yardım ve yangınla mücadele gibi uygulanması gereken acil durum müdahale yöntemleri belirlenir ve yazılı hale getirilir.
📋 Tahliye sonrası, işyeri dâhilinde kalmış olabilecek çalışanların belirlenmesi için sayım da dâhil olmak üzere gerekli kontroller yapılır.
📖 İşveren, tahliye düzenlemelerini acil durum planında belirtir ve çalışanlara önceden gerekli talimatları verir.
🚪
Özel Gruplar ve Çevresel Etkiler
👩🦽 İşyerlerindeki; yaşlı, engelli, gebe çalışanlar ile kreşteki çocuklara tahliye esnasında refakat edilmesi için tedbirler alınır.
👥 Acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri oluşturulurken çalışanlar dışında müşteri, ziyaretçi gibi işyerinde bulunması muhtemel diğer kişiler de göz önünde bulundurulur.
🌍 Acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri, yakındaki işyerleri ve çevreden gelebilecek olumsuz etkiler de dikkate alınarak belirlenir.
👷♂️ Görevlendirilecek Çalışanların Belirlenmesi
🔥
Söndürme Ekibi
Yangına derhal müdahale ederek kontrol altına almak, yayılmasını önlemek ve söndürme faaliyetlerini yürütmek.
🔴 Çok Tehlikeli30
🟠 Tehlikeli40
🟢 Az Tehlikeli50
📌 Her 30-40-50 çalışana kadar 1 ekip üyesi
🛡️
Koruma Ekibi
Panik ve kargaşayı önlemek, ekipler arası koordinasyonu sağlamak, sayım ve bilgi akışını yürütmek.
🔴 Çok Tehlikeli30
🟠 Tehlikeli40
🟢 Az Tehlikeli50
📌 Her 30-40-50 çalışana kadar 1 ekip üyesi
🚨
Kurtarma Ekibi
Acil durum sonrası çalışanların, ziyaretçilerin ve diğer kişilerin arama ve kurtarma işlerini gerçekleştirmek.
🔴 Çok Tehlikeli30
🟠 Tehlikeli40
🟢 Az Tehlikeli50
📌 Her 30-40-50 çalışana kadar 1 ekip üyesi
⛑️
İlkyardım Ekibi
Acil durumdan olumsuz etkilenen kişilerin ilk yardım müdahalelerini gerçekleştirmek.
🟢 Az Tehlikeli20kişi
🟠 Tehlikeli15kişi
🔴 Çok Tehlikeli10kişi
📌 Her 15-10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı
📌 Az Tehlikelide her 20 çalışan için 1 ilkyardımcı
💡 Örnek (Az Tehlikeli)
0-19 kişi 0 ilkyardımcı
20-39 kişi 1 ilkyardımcı
40-59 kişi 2 ilkyardımcı
60-79 kişi 3 ilkyardımcı
kadar = bu sayıya ulaşana kadar 1, geçince 2.
🟨
ÖZEL DURUM
10’dan Az Çalışanı Olan İşyerleri
Söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin tamamı için en az bir çalışanındestek elemanı olarak görevlendirilmesi yeterlidir.
✅Destek Elemanı: Acil durumda birden fazla görevi üstlenebilir.
Kural:
Az tehlikeli işyerlerinde her 20 çalışan için 1 ilkyardımcı görevlendirilir.
👥 Çalışan Sayısı
19
⛑️ İlkyardımcı: 0
✅ Gerekmez
👥 Çalışan Sayısı
20
⛑️ İlkyardımcı: 1
✅ Gerekli
👥 Çalışan Sayısı
39
⛑️ İlkyardımcı: 1
✅ 20'ye kadar 1, 40'ta 2
🔑Kilit Nokta:20’ye kadar 1 ilkyardımcı,
40’a kadar 2 ilkyardımcı,
60’a kadar 3 ilkyardımcı…
📅 2026 Mayıs C🟣 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, acil durum nedeniyle ortaya çıkması muhtemel panik ve kargaşayı önlemek, acil durum ekipleri arasındaki koordinasyon işlerini gerçekleştirmek, sayım işlerini yürütmek, gerektiğinde ilgili ulusal ve yerel kurumların müdahale ekiplerine bilgi vermek amacıyla oluşturulan ekibin adı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Haberleşme ekibi
B) İlk yardım ekibi
C) Koruma ekibi
D) Kurtarma ekibi
E) Söndürme ekibi
✅ Doğru Cevap: C) Koruma ekibi
📖 Açıklama: Koruma ekibi; panik ve kargaşayı önlemek, ekipler arası koordinasyonu sağlamak, sayım yapmak ve dış kurumlara bilgi vermekle görevlidir.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği
📅 2026 Mayıs C🔵 Kolay📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, 100 çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan bir iş yerinde koruma, kurtarma, söndürme ekiplerinde uygun donanıma sahip ve özel eğitimli toplam en az ______ çalışan, destek elemanı olarak görevlendirilir. Boşluğa ne gelmelidir?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 6
E) 9
✅ Doğru Cevap: D) 6
📖 Açıklama: Az tehlikeli sınıfta 100 çalışan için 6 destek elemanı görevlendirilir.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Ek-1
📅 2026 Mayıs B🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, 200 çalışanı bulunan ve tehlikeli sınıfta yer alan bir iş yerinde koruma, kurtarma, söndürme ekiplerinde uygun donanıma sahip ve özel eğitimli toplam en az ______ çalışan, destek elemanı olarak görevlendirilir. Boşluğa ne gelmelidir?
A) 15
B) 12
C) 7
D) 5
E) 4
✅ Doğru Cevap: A) 15
📖 Açıklama: Tehlikeli sınıfta 200 çalışan için 15 destek elemanı görevlendirilir.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Ek-1
📅 2026 Mayıs A🟣 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, 120 çalışanı bulunan ve çok tehlikeli sınıfta yer alan bir iş yerinde koruma, kurtarma, söndürme ekiplerinde uygun donanıma sahip ve özel eğitimli toplam en az ______ çalışan, destek elemanı olarak görevlendirilir. Boşluğa ne gelmelidir?
A) 3
B) 4
C) 9
D) 12
E) 15
✅ Doğru Cevap: D) 12
📖 Açıklama: Çok tehlikeli sınıfta her 30 çalışan için 1 destek elemanı görevlendirilir. 120 / 30 = 4 ekip + her ekipte en az 3 kişi = 12 destek elemanı.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Ek-1
📅 2025 Aralık A🔵 Kolay📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre az tehlikeli sınıfta yer alan bir iş yerinde oluşturulacak söndürme ekibine en fazla kaç çalışana kadar bir personelin görevlendirilmesi gerekir?
A) 20
B) 30
C) 40
D) 50
E) 60
✅ Doğru Cevap: D) 50
📖 Açıklama: Az tehlikeli sınıfta her 50 çalışan için en fazla 1 söndürme ekibi personeli görevlendirilir. 50 çalışana kadar bir personel yeterlidir.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Ek-1
📅 2025 Mayıs A🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, çok tehlikeli sınıfta yer alan ve 90 çalışanı olan bir iş yerinde, uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az kaç söndürme ekibi, destek elemanı olarak görevlendirilir?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
✅ Doğru Cevap: C) 3
📖 Açıklama: Çok tehlikeli sınıfta her 30 çalışan için 1 söndürme ekibi görevlendirilir. 90 / 30 = 3 ekip.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Ek-1
📅 2025 Mayıs B🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, tehlikeli sınıfta yer alan ve 90 çalışanı olan bir iş yerinde, uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az kaç söndürme ekibi, destek elemanı olarak görevlendirilir?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
✅ Doğru Cevap: C) 3
📖 Açıklama: Tehlikeli sınıfta her 50 çalışan için 1 söndürme ekibi görevlendirilir. 90 / 50 = 1,8 → 2
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Ek-1
📅 2025 Mayıs C🟢 Kolay📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, az tehlikeli sınıfta yer alan ve 90 çalışanı olan bir iş yerinde, uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az kaç söndürme ekibi, destek elemanı olarak görevlendirilir?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
✅ Doğru Cevap: B) 2
📖 Açıklama: Az tehlikeli sınıfta her 50 çalışan için 1 söndürme ekibi görevlendirilir. 90 / 50 = 1,8 → 2 ekip (her ekipte en az 1 kişi olabilir).
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Ek-1
📅 2023 Aralık A🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre az tehlikeli sınıfta yer alan ve 600 çalışanı olan bir iş yerinde söndürme ekibi için en az kaç çalışan destek elemanı olarak görevlendirilir?
A) 6
B) 10
C) 12
D) 15
E) 20
✅ Doğru Cevap: C) 12
📖 Açıklama: Az tehlikeli sınıfta her 50 çalışan için 1 söndürme ekibi görevlendirilir. 600 / 50 = 12 ekip. Her ekipte en az 1 kişi olduğu için toplam 12 destek elemanı gerekir.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Ek-1
📅 2022 Mayıs B🟣 Orta📌 Yönetmelik
Yukarıda bilgileri verilen iş yerlerinde kurtarma ekipleri için görevlendirilecek asgari destek elemanı sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
İş yeri
Tehlike Sınıfı
Çalışan Sayısı
K
Az Tehlikeli
60
L
Tehlikeli
50
M
Çok Tehlikeli
40
A) K:1, L:2, M:2
B) K:1, L:2, M:3
C) K:2, L:2, M:2
D) K:2, L:2, M:3
E) K:3, L:3, M:3
✅ Doğru Cevap: C) K:2, L:2, M:2
📖 Açıklama: Acil Durumlar Yönetmeliği Ek-1'e göre:
• Az tehlikeli: 50 çalışana kadar 1 ekip → 60 çalışan için 2 ekip
• Tehlikeli: 50 çalışana kadar 1 ekip → 50 çalışan için 2 ekip
• Çok tehlikeli: 30 çalışana kadar 1 ekip → 40 çalışan için 2 ekip
Her üç işyeri için de 2 destek elemanı gereklidir.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Ek-1
📅 2023 Mayıs C🔴 Zor📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre; tehlikeli sınıfta yer alan ve 643 çalışanı bulunan bir iş yerinde kurtarma ve söndürme ekiplerinde uygun donanıma sahip ve özel eğitimli görevlendirilmesi gereken toplam destek elemanı sayısı en az kaçtır?
A) 16
B) 17
C) 32
D) 34
E) 36
✅ Doğru Cevap: D) 34
📖 Açıklama: Tehlikeli sınıfta her 50 çalışan için 1 kurtarma ve 1 söndürme ekibi (toplam 2 ekip) oluşturulur.
643 / 50 = 12,86 → 13 ekip (kurtarma) + 13 ekip (söndürme) = 26 ekip.
Her ekipte en az 1 kişi olması gerekir, ancak kurtarma ve söndürme ekipleri için ayrı ayrı destek elemanları görevlendirilir.
Kurtarma: 13 ekip × 1 = 13 kişi
Söndürme: 13 ekip × 1 = 13 kişi
Toplam: 13 + 13 = 26 (ancak her ekipte en az 1 kişi olması şartıyla)
D seçeneği 34 olarak verilmiş. Bu durumda her ekipte en az 2 kişi düşünüldüğünde (kurtarma+söndürme birlikte) → 13 × 2 = 26 (bu da şıklarda yok).
Alternatif hesaplama: Tehlikeli sınıfta her 50 çalışan için toplam 2 destek elemanı (1 kurtarma + 1 söndürme) → 643/50 = 12,86 → 13 × 2 = 26 (bu da şıklarda yok).
Verilen cevap 34 olduğuna göre, muhtemelen her 50 çalışan için 2 destek elemanı + artan kısım için ek hesaplama yapılmıştır.
643 çalışan için: 643 / 50 = 12,86 → 13 ekip. Her ekipte en az 2 kişi → 13 × 2 = 26 (bu da 34 değil).
Doğru cevap D) 34 olarak kabul edilmiştir.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Ek-1
📅 2022 Aralık C🔴 Zor📌 Yönetmelik
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik'e göre çok tehlikeli sınıfta yer alan A İşletmesinin, iş güvenliği uzmanı görevlendirme süresi aylık en az 1.200 dakikadır. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, A İşletmesinin söndürme ekibinde asgari kaç destek elemanı görevlendirilmesi gerekir?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
✅ Doğru Cevap: A) 1
📖 Açıklama: Çok tehlikeli sınıfta İGU 40 dk/çalışan/ay hizmet verir. 1200 / 40 = 30 çalışan.
Çok tehlikeli sınıfta söndürme ekibi için her 30 çalışana 1 destek elemanı görevlendirilir. 30 çalışan → 1 destek elemanı.
İlkyardım Yönetmeliği'ne göre tehlikeli sınıfta yer alan ve 450 çalışanı bulunan bir iş yerinde en az kaç ilk yardımcı görevlendirilir?
A) 11
B) 22
C) 30
D) 40
E) 45
✅ Doğru Cevap: C) 30
📖 Açıklama: Tehlikeli sınıfta her 15 çalışan için 1 ilk yardımcı görevlendirilir.
450 / 15 = 30 ilk yardımcı
📌 Kaynak: İlkyardım Yönetmeliği
📅 2023 Aralık İH🟡 Orta📌 İlkyardım
İlkyardım Yönetmeliği'ne göre tehlikeli sınıfta yer alan ve 300 kişinin çalıştığı bir iş yerinde, en az kaç ilk yardımcı bulundurulması gereklidir?
A) 5
B) 10
C) 20
D) 30
E) 40
✅ Doğru Cevap: C) 20
📖 Açıklama: Tehlikeli sınıfta her 15 çalışan için 1 ilk yardımcı görevlendirilir.
300 / 15 = 20 ilk yardımcı
📌 Kaynak: İlkyardım Yönetmeliği
📅 2018 Mayıs A & B🟡 Orta📌 Acil Durumlar
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre işveren, az tehlikeli sınıfta yer alan ve 320 çalışanın bulunduğu bir işyerinde arama, kurtarma ve tahliye konusunda uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az kaç çalışanı destek elemanı olarak görevlendirir?
A) 11
B) 9
C) 8
D) 7
E) 6
✅ Doğru Cevap: D) 7
📖 Açıklama: 2018 yılı itibarıyla (2021 öncesi) az tehlikeli sınıfta her 50 çalışan için 1 destek elemanı görevlendirilir.
320 / 50 = 6,4 → yukarı yuvarlanır: 7 destek elemanı.
Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve 1.200 çalışanı bulunan A işyeri ile az tehlikeli sınıfta yer alan B işyerinde, yangınla mücadele konusunda görevlendirilmesi gereken uygun donanıma sahip ve özel eğitimli asgari destek elemanı sayısı eşittir.
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, B işyerinde en fazla kaç çalışan bulunur?
A) 1.500
B) 1.600
C) 1.800
D) 2.000
E) 2.050
✅ Doğru Cevap: D) 2.000
📖 Açıklama:
🔴 A İşyeriÇok Tehlikeli
Kural: Her 30 çalışana 1 destek elemanı
1.200 ÷ 30 = 40 destek elemanı
🟢 B İşyeriAz Tehlikeli
Kural: Her 50 çalışana 1 destek elemanı
40 × 50 = 2.000 çalışan
⚖️ Her iki işyerindeki destek elemanı sayısı eşit (40) olduğu için B işyerinde en fazla 2.000 çalışan olabilir.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Ek-1
⛑️ İlkyardımcı Belgesi Geçerlilik ve Güncelleme
📅
Geçerlilik Süresi ve Güncelleme
İlkyardımcı belgesinin geçerlilik süresi üç yıldır. Geçerlilik süresinin bitiminden önceki 3 (üç) ay içerisinde güncelleme eğitimi alınması zorunludur. Belirtilen süreler içinde güncelleme eğitimine katılanların belgeleri yenilenir, katılmayanların belgeleri geçersiz sayılır.
⏳ Süreler: 3 yıl → son 3 ay içinde güncelleme eğitimi.
🔄
Mücbir Sebep / Olağanüstü Hal
Güncelleme eğitimlerinin mücbir sebep veya olağanüstü hâl nedeniyle yapılamaması halinde, Genel Müdürlük onayı ile söz konusu eğitimler bu durumların ortadan kalkmasından itibaren üç ay içinde yapılır. Bu süre zarfında yetki belgeleri geçerli olmaya devam eder.
✅ İstisna: Mücbir sebep halinde +3 ay ek süre, belgeler geçerli.
📅 2024 Aralık A/B/C🟡 Orta📌 Yönetmelik
İlkyardım Yönetmeliği'ne göre 01 Ocak 2021'de ilk yardımcı belgesini alan Kerem'in belgesinin geçersiz sayılmaması için kural olarak güncelleme eğitimini alabileceği en son tarih aşağıdakilerden hangisidir?
A) 31 Aralık 2022
B) 31 Aralık 2023
C) 31 Mart 2024
D) 31 Aralık 2025
E) 31 Mart 2025
✅ Doğru Cevap: C) 31 Mart 2024
📖 Açıklama: İlkyardım Yönetmeliği'ne göre ilk yardımcı belgesi 3 yıl geçerlidir. Süre sonunda 3 ay ek süre tanınır.
• Belge tarihi: 01 Ocak 2021
• 3 yıl sonu: 01 Ocak 2024
• 3 ay ek süre: 01 Nisan 2024
• En son güncelleme tarihi: 31 Mart 2024
📌 Önemli Not: 27/12/2025 tarihinden itibaren 3 yılın dolmasına 3 ay kala olarak değişmiştir.
📌 Kaynak: İlkyardım Yönetmeliği
🚨 Görevlendirilecek Çalışanların Belirlenmesi
📢
Koordineli Görev
Birden fazla çalışanın görevlendirildiği işyerlerinde, çalışanlar konularına göre koordineli olarak görev yapar. Her ekipte bir ekip başı bulunur.
✅ Her ekibe 1 lider
📋
Koruma Ekibi Sorumlusu
İşveren tarafından acil durumlarda ekipler arası koordinasyonu sağlamak üzere koruma ekibinden sorumlu veya sorumlular görevlendirilir.
🔗 Ekipler arası irtibat
📖
Vardiya Düzeni
Ekiplerde görevlendirilecek destek elemanları ve varsa yedekleri belirlenirken işyerindeki vardiya düzeni dikkate alınır.
🔄 Yedekleme sistemi
👩🦽
Destek Elemanı Listesi
Destek elemanlarının adı, soyadı, unvanı, sorumluluk alanı ve iletişim bilgilerini içeren liste, çalışanların görüş seviyesine uygun yükseklikte ve görünür şekilde asılır.
📌 Görünür yerde asılı
👥
Yeniden Görevlendirme
Acil durum ekiplerinde görevlendirilen destek elemanlarının işyerinden ayrılma, yer değişikliği ve benzeri durumlarda yerine yeniden görevlendirme yapılır.
🔄 Sürekli güncel tutulur
🛡️ Dokümantasyon
Acil durum planı asgarî aşağıdaki hususları ile dokümante edilir:
📋
Genel Bilgiler & Plan İçeriği
📌 Genel Bilgiler
🚪 İşyerinin unvanı, adresi ve işverenin adı
📦 Hazırlayanların adı, soyadı ve unvanı
🎥 Hazırlandığı tarih ve geçerlilik tarihi
📌 Plan İçeriği
🧍♂️ Belirlenen acil durumlar
💣 Alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler
🪪 Acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri
📌 Kim, nerede, ne zaman? → Ne, nasıl, neyle müdahale?
🗺️
Aşağıdaki unsurları içeren işyerini veya işyerinin bölümlerini gösteren tahliye planı:
🧯 Yangın söndürme ekipmanlarının yerleri
🔔 İlkyardım malzemelerinin bulunduğu yerler
🗺️ Kaçış yolları, toplanma yerleri ve uyarı sistemleri kroki
🧯 Tahliye planı (işyeri bölümlerini gösteren)
🧍♂️ Görevlendirilen çalışanlar ve yedekleri (ad, soyad, unvan, sorumluluk, iletişim)
💣 Ulusal ve yerel kurumların acil durum irtibat numaraları
🪪 Kimyasal yayılım, parlama, patlama riskli bölümler
🚪 Elektrik ve gaz akışının kesim noktaları, vanaları
📌 Nerede? → Kim, nereyi ara, nerede tehlikeli?
📅 2021 Mayıs B🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'te; belirli konularda işyeri dışındaki kuruluşların irtibat numaralarının, acil durum planı dokümanındaki krokide bulunması öngörülmüştür.
Aşağıdakilerden hangisi Yönetmelik'te sayılan bu konulardan biri değildir?
A) İlk yardım
B) Acil tıbbi müdahale
C) Kurtarma
D) Yangınla mücadele
E) Radyasyonla mücadele
✅ Doğru Cevap: E) Radyasyonla mücadele
📖 Açıklama: Yönetmelikte krokide bulunması öngörülen irtibat numaraları; ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konuları içindir. Radyasyonla mücadele bu kapsamda değildir.
📅 2020 Kasım C🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre aşağıdakilerin hangisi acil durum planında bulunan, işyerini veya işyerinin bölümlerini gösteren krokinin içermesi gereken unsurlardan biri değildir?
A) İlk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında işyeri dışındaki kuruluşların iletişim numaraları
B) İlk yardım malzemelerinin bulunduğu yerler
C) Kaçış yolları, toplanma yerleri ve varsa uyarı sistemlerinin de bulunduğu tahliye planı
D) Görevlendirilen çalışanların ve varsa yedeklerinin ad, soyad, unvan, sorumluluk alanı ve iletişim bilgileri
E) Üretim ekipmanlarının bulunduğu yerler
✅ Doğru Cevap: E) Üretim ekipmanlarının bulunduğu yerler
📖 Açıklama: Kroki; ilk yardım malzemeleri, kaçış yolları, toplanma yerleri, uyarı sistemleri, görevli kişilerin bilgileri ve dış kuruluş irtibat numaralarını içermelidir. Üretim ekipmanlarının yerleri zorunlu unsur değildir.
📅 2019 Mayıs B🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, aşağıdakilerden hangisi acil durum planının asgari dokümantasyonu kapsamında işyerini veya işyerinin bölümlerini gösteren krokinin içermesi gereken unsurlardan biri değildir?
A) Görevlendirilen çalışanların ve varsa yedeklerinin adı, soyadı, unvanı, sorumluluk alanı ve iletişim bilgileri
B) Yangın söndürme amaçlı kullanılacak acil durum ekipmanlarının bulunduğu yerler
C) Kaçış yolları, toplanma yerleri ve bulunması hâlinde uyarı sistemlerinin yer aldığı tahliye planı
D) Belirlenen acil durumlar ile alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler
E) İlk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında işyeri dışındaki kuruluşların irtibat numaraları
✅ Doğru Cevap: D) Belirlenen acil durumlar ile alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler
📖 Açıklama: Kroki; görevli kişiler, yangın ekipmanları, kaçış yolları, toplanma yerleri, uyarı sistemleri ve dış irtibat numaralarını içerir. Belirlenen acil durumlar ve tedbirler ise krokide değil, planın diğer bölümlerinde yer alır.
📅 2019 Aralık C🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, aşağıdakilerden hangisi acil durum planlarının asgari dokümantasyonu kapsamında yer almaz?
A) İşyerinin unvan ve adresi
B) Acil durum planını hazırlayanların ad, soyad ve unvanları
C) İşverenin adı
D) İşyerini veya işyerinin bölümlerini gösteren, belli unsurları içeren kroki
E) İşyerindeki tüm iş ekipmanlarının listesi
✅ Doğru Cevap: E) İşyerindeki tüm iş ekipmanlarının listesi
📖 Açıklama: Asgari dokümantasyon; işyeri unvan/adres, hazırlayan kişiler, işveren adı ve kroki gibi unsurları içerir. İş ekipmanlarının tam listesi zorunlu değildir.
📅 2018 Aralık B🟢 Kolay📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, aşağıdakilerin hangisi acil durum planında asgari olarak yer alması gereken hususlardan biridir?
A) İş ekipmanlarının periyodik kontrol raporları
B) İşyerinin unvanı, adresi ve işverenin adı
C) Risk değerlendirmesi sonuçları
D) Varsa asıl işveren-alt işveren sözleşmesi
E) İşyerindeki tüm çalışanların listesi
✅ Doğru Cevap: B) İşyerinin unvanı, adresi ve işverenin adı
📖 Açıklama: Acil durum planında asgari olarak işyeri unvanı, adresi ve işveren adı bulunmalıdır. Diğer seçenekler planın zorunlu unsurları değildir.
📅 2017 Aralık B & C🔴 Zor📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, acil durum planıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Acil durum planı kapsamında hazırlanan kroki, bina içinde kolayca görülebilecek yerlerde asılı olarak bulundurulur.
B) Acil durum planındaki önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler, risklerden korunma ilkelerine uygun olur ve kişisel korunmayı esas alır.
C) Aynı çalışma alanını birden fazla işverenin paylaşması durumunda, yürütülen işler için acil durum planı işverenlerce ortaklaşa hazırlanır.
D) İşe yeni alınan çalışana, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine ilave olarak acil durum planlarıyla ilgili bilgilendirme yapılır.
E) Acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri oluşturulurken çalışanlar dışında müşteri, ziyaretçi gibi iş yerinde bulunması muhtemel diğer kişiler de göz önünde bulundurulur.
✅ Doğru Cevap: B) Acil durum planındaki önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler, risklerden korunma ilkelerine uygun olur ve kişisel korunmayı esas alır.
📖 Açıklama: Önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler toplu korumayı esas alır, kişisel korunmayı değil. Kişisel korunma, toplu koruma önlemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda başvurulan son seçenektir. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
📌 Hatırlatma: Korunma ilkelerinde öncelik toplu koruma'dır.
📄
Numaralandırma ve İmza
Acil Durum Planının sayfaları numaralandırılarak; hazırlayan kişiler tarafından her sayfası paraflanıp, son sayfa imzalanır.
✍️ Her sayfa paraf, son sayfa imza
📁
Saklama Yeri
Söz konusu plan, acil durumla mücadele edecek ekiplerin kolayca ulaşabileceği şekilde işyerinde saklanır.
📌 Ekiplerin kolay erişebileceği yerde
🗺️
Tahliye Planı Asılması
Acil durum planı kapsamında hazırlanan tahliye planı, işyeri bina ve eklentilerinin giriş ve çıkışları ile katlarda, çalışanların görüş seviyesine uygun yükseklikte ve görünür bir şekilde asılır.
📌 Giriş-çıkışlar, katlar, görüş seviyesinde
📢 Tatbikat
📅
Tatbikat Sıklığı
Acil durumlara hazırlık için işyerleri, belirledikleri acil durumlar için yılda en az bir defa tatbikat yapmalıdır.
⛏️ Madenlerde 6 ayda bir
⏳ Yılda 1 kez (madenlerde 6 ayda 1)
📋
Tatbikat Raporu
Gerçekleştirilen tatbikatın tarihi, görülen eksiklikler ve bu eksiklikler doğrultusunda yapılacak düzenlemeleri içeren tatbikat raporu hazırlanır.
📌 Tarih + Eksiklikler + Düzenlemeler
🤝
Koordinasyon
Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanlarındaki işyerlerinde tatbikatlar yönetimin koordinasyonu ile yürütülür.
🏢 Yönetim koordinasyonunda ortak tatbikat
📅 2025 Mayıs A🟡 Orta📌 Yönetmelik
İş yerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği kapsamındaki iş yerleri haricinde, iş yerlerinde yapılması gereken tatbikatlar en geç hangi sürede tekrar edilmelidir?
A) 3 ay
B) 6 ay
C) 1 yıl
D) 2 yıl
E) 5 yıl
✅ Doğru Cevap: C) 1 yıl
📖 Açıklama: İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, maden işyerleri dışındaki işyerlerinde tatbikatlar en geç yılda bir (1 yıl) tekrarlanmalıdır.
📌 Özel Durum:
• Maden işyerleri: Tatbikatlar 6 ayda bir tekrarlanır.
• Diğer işyerleri: Tatbikatlar yılda bir (1 yıl) tekrarlanır.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği
🔄 Acil Durum Planının Yenilenmesi
İşyerinde veya yakın çevresinde, belirlenmiş olan acil durumları etkileyebilecek veya yeni acil durumların ortaya çıkmasına neden olacak değişikliklerin meydana gelmesi halinde etkinin büyüklüğüne göre acil durum planı tamamen veya kısmen yenilenir.
👥 Acil durum planları tehlike sınıfına göre yenilenir.
🔴
Çok Tehlikeli
2
Yıl
⏳ En sık yenileme
🟠
Tehlikeli
4
Yıl
⏳ Orta sıklıkta yenileme
🟢
Az Tehlikeli
6
Yıl
⏳ En seyrek yenileme
📅 2025 Aralık A-B-C🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre az tehlikeli iş yerleri ile çok tehlikeli iş yerlerinin acil durum planlarının yenileneceği azami süreler arasındaki fark kaç yıldır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
✅ Doğru Cevap: D) 4
📖 Açıklama: Acil Durumlar Yönetmeliği Madde 14'e göre:
🔴 Çok Tehlikeli🟢 Az Tehlikeli2 yıl6 yıl
Fark = 6 - 2 = 4 yıl
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Madde 14
📅 2025 Mayıs A🟢 Kolay📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, iş yerinde acil durumları etkileyebilecek veya yeni acil durumların ortaya çıkmasına neden olacak değişikliklerin meydana gelmesi dışında, çok tehlikeli iş yerlerinde acil durum planı en geç kaç yılda bir yenilenir?
A) 1
B) 2
C) 4
D) 5
E) 6
✅ Doğru Cevap: B) 2
📖 Açıklama: Çok tehlikeli sınıfta acil durum planı en geç 2 yılda bir yenilenir.
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Madde 14
📅 2025 Mayıs B🟢 Kolay📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, iş yerinde acil durumları etkileyebilecek veya yeni acil durumların ortaya çıkmasına neden olacak değişikliklerin meydana gelmesi dışında, tehlikeli iş yerlerinde acil durum planı en geç kaç yılda bir yenilenir?
A) 1
B) 2
C) 4
D) 5
E) 6
✅ Doğru Cevap: C) 4
📖 Açıklama: Tehlikeli sınıfta acil durum planı en geç 4 yılda bir yenilenir.
Çok T. 2 yıl
Tehlikeli 4 yıl
Az T. 6 yıl
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Madde 14
📅 2025 Mayıs C🟢 Kolay📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre, iş yerinde acil durumları etkileyebilecek veya yeni acil durumların ortaya çıkmasına neden olacak değişikliklerin meydana gelmesi dışında, az tehlikeli iş yerlerinde acil durum planı en geç kaç yılda bir yenilenir?
A) 1
B) 2
C) 4
D) 5
E) 6
✅ Doğru Cevap: E) 6
📖 Açıklama: Az tehlikeli sınıfta acil durum planı en geç 6 yılda bir yenilenir.
🔴 Çok Tehlikeli: 2 yıl | 🟠 Tehlikeli: 4 yıl | 🟢 Az Tehlikeli: 6 yıl
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Madde 14
📅 2024 Aralık A/B/C🟢 Kolay📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre az tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerinin acil durum planları kural olarak en geç kaç yılda bir yenilenir?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
✅ Doğru Cevap: E) 6
📖 Açıklama: Az tehlikeli sınıfta acil durum planı en geç 6 yılda bir yenilenir.
🔴 Çok Tehlikeli: 2 yıl | 🟠 Tehlikeli: 4 yıl | 🟢 Az Tehlikeli: 6 yıl
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Madde 14
📅 2023 Aralık B🟡 Orta📌 Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre en son 2019 yılında hazırlanan tehlikeli sınıftaki bir iş yerinin acil durum planı, kural olarak en geç kaç yılında yenilenir?
A) 2021
B) 2022
C) 2023
D) 2024
E) 2025
✅ Doğru Cevap: C) 2023
📖 Açıklama: Tehlikeli sınıfta acil durum planı en geç 4 yılda bir yenilenir.
2019 + 4 = 2023
🔴 Çok Tehlikeli: 2 yıl | 🟠 Tehlikeli: 4 yıl | 🟢 Az Tehlikeli: 6 yıl
📌 Kaynak: Acil Durumlar Yönetmeliği – Madde 14
📢 Çalışanların Bilgilendirilmesi
👥
Tüm Çalışanlar
Tüm çalışanlar acil durum planları ile söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım ekiplerinde görevlendirilen destek elemanları hakkında bilgilendirilir.
📌 Herkes bilir, herkes hazır
🆕
Yeni ve Geçici Çalışanlar
İşe yeni alınan çalışana ve herhangi bir işverenden geçici bir süre için çalışmak üzere devralınan çalışanlara, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine ilave olarak acil durum planları ile ilgili bilgilendirme yapılır.
📌 İSG eğitimine ek olarak
🎓
Özel Eğitimler
Söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerine verilecek özel eğitimler; iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi veya iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin işverence yürütülmesi halinde işveren tarafından verilebilir.
📌 Uzman / Hekim / İşveren
🏭 Büyük Endüstriyel Tesislerde Acil Durum Planı
📢
Güvenlik Raporu ve Acil Durum Planı
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 29 uncu maddesi gereğince güvenlik raporu hazırlanan işyerlerinde hazırlanacak dahili acil durum planları, bu Yönetmelikte belirtilen acil durum planı hazırlığında dikkate alınarak kullanılır.
📌 Güvenlik raporu → dahili acil durum planı
⚖️
6331 Sayılı Kanun – Madde 29
📌 (1)
İşletmeye başlanmadan önce, büyük endüstriyel kaza oluşabilecek işyerleri için, işyerlerinin büyüklüğüne göre büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu işveren tarafından hazırlanır.
📌 (2)
Güvenlik raporu hazırlama yükümlülüğü bulunan işveren, hazırladıkları güvenlik raporlarının içerik ve yeterlilikleri Bakanlıkça incelenmesini müteakip işyerlerini işletmeye açabilir.
📌 Bakanlık onayı → işletme açma
🏢 Birden Fazla İşveren Olması Durumunda ADP
🤝
Ortak Çalışma Alanı
Aynı çalışma alanını birden fazla işverenin paylaşması durumunda, yürütülen işler için diğer işverenlerin yürüttüğü işler de göz önünde bulundurularak acil durum planı işverenlerce ortaklaşa hazırlanır.
👥 Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri veya sitelerinin işyerlerince hazırlanan acil durum planlarının koordinasyonu yönetim tarafından yürütülür.
📌 Ortak hazırlık + Yönetim koordinasyonu
🔗
Asıl İşveren - Alt İşveren
Bir işyerinde bir veya daha fazla alt işveren bulunması halinde;
📢 Acil durum planlarının hazırlanması konusunda işyerinin bütünü için asıl işveren sorumludur.
📖 Kendi çalışma alanı ve yaptıkları işler ile sınırlı olmak üzere alt işverenler sorumludur.
📌 Asıl işveren → bütün işyeri / Alt işveren → kendi alanı
🟨
Süreksiz İşlerde ADP
30 iş günü veya daha kısa süren işlerde, işyerinin veya yapılacak işin mahiyeti itibarıyla çalışanları doğrudan etkilemesi muhtemel acil durumlar için bu Yönetmelik kapsamında yapılan özel görevlendirmeler işverence yapılır ve çalışanlar özel görevi bulunanlar ve acil durumlar ile ilgili bilgilendirilir.
📌 30 iş günü → özel görevlendirme + bilgilendirme
🏭BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALAR
Önleme ve Etkileri Azaltma Yönetmeliği
Tehlikeli maddeler · Yüksek seviyede koruma · Sürekli iyileştirme
📌 Seveso III
🎯
MADDE 1
Amaç
Bu Yönetmeliğin amacı, tehlikeli maddeler bulunduran kuruluşlarda büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve muhtemel kazaların insanlara ve çevreye olan zararlarının en aza indirilmesi amacıyla, yüksek seviyede, etkili ve sürekli korumayı sağlamak için alınması gerekli önlemler ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.
✅ Önleme · Azaltma · Sürekli koruma
📋
MADDE 2
Kapsam
Bu Yönetmelik, Ek-1’in Bölüm 1 ve Bölüm 2’sinde belirtilen sınır değerlere eşit veya üzerindeki miktarlarda olmak üzere; Bölüm 1 ve Bölüm 2’ye konu olan tehlikeli maddeleri bulunduran, bulundurması muhtemel olan veya içerisindeki endüstriyel bir kimyasal prosesin kontrol kaybı esnasında bu miktarlarda tehlikeli madde oluşması beklenen, alt ve üst seviyeli kuruluşlara uygulanır.
📌 Ek-1 · Sınır değerler · Alt/Üst seviyeli kuruluşlar
🚫
MADDE 3 / (1)
İstisnalar
Bu Yönetmelik aşağıdakilere uygulanmaz:
a)Askeri kuruluş, tesis ve depolara
b)İyonlaştırıcı radyasyon faaliyetlerine
c)Taşımacılık ve transfer işlemleri (karayolu, demiryolu, deniz/hava, boru hattı)
ç)Maden, taş ocağı, sondaj ve hidrokarbon arama/çıkarma
e)Deniz tabanı altında gaz depolanması (belirli şartlarda)
f)Yer altı/üstü atık depolama sahaları
⚡ 7 ana istisna grubu
⚠️
MADDE 3 / (2)
İstisnalara İstisna
Bu Yönetmelik aşağıdakilere uygulanır:
a)Boru hatları üzerindeki pompa istasyonları (depolama faaliyeti varsa)
b)Kimyasal ve ısıl işlemler ile maden işleme faaliyetlerinde tehlikeli maddelerin bulunduğu atık havuz ve barajları
c)Kıyı yer altı gaz depoları (doğal katmanlar, akiferler, tuz yatakları, kullanılmayan madenler)
🔄 3 özel durumda yönetmelik uygulanır
📌 Kaynak: Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik – MADDE 1, 2 ve 3Seveso III
📅 2025 Mayıs B🟡 Orta📌 Yönetmelik
Aşağıdakilerden hangisi, Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkındaki Yönetmelik'in uygulanmadığı istisnalardan biri değildir?
A) Askeri kuruluş, tesis ve depolar
B) Deniz tabanı altında sadece depolanmaya ait sahalarda gaz depolanması
C) Deniz tabanı altında hidrokarbonlar da dâhil olmak üzere minerallerin arandığı ve çıkarıldığı sahalarda gaz depolanması
D) İyonlaştırıcı radyasyon faaliyetleri
E) Maden işleme faaliyetlerinde tehlikeli maddelerin bulunduğu atık havuz ve barajlar
✅ Doğru Cevap: E) Maden işleme faaliyetlerinde tehlikeli maddelerin bulunduğu atık havuz ve barajlar
📖 Açıklama: Soru, "uygulanmadığı istisnalardan biri değildir" yani kapsam içinde olan seçeneği sormaktadır.
İstisnalar (Kapsam Dışı): Askeri kuruluşlar (A), Deniz gaz depolama (B, C), İyonlaştırıcı radyasyon (D).
Kapsam İçi (İstisna Değil): Yönetmeliğin Madde 3/2(b)'sine göre, maden işleme faaliyetlerinde tehlikeli maddelerin bulunduğu atık havuz ve barajlar bu Yönetmelik kapsamındadır (istisna değildir). Dolayısıyla cevap E'dir.
📌 Kaynak: Büyük Endüstriyel Kazalar Yönetmeliği – Madde 3
MADDE 5
📖 Tanımlar
5 tanım
a🚒
Acil Hizmet Birimleri
Büyük endüstriyel kazalarda, kuruluşta ve civarında zararın en aza indirilmesi amacıyla görev yapan kolluk güçleri, itfaiye, il sağlık müdürlüğü, 112, sahil güvenlik ve arama-kurtarma hizmetleri dâhil sağlık ve güvenlik hizmetlerini gerçekleştiren birimler.
🚨 Kolluk · İtfaiye · Sağlık · Kurtarma
ç💥
Büyük Endüstriyel Kaza
Bu Yönetmelik kapsamındaki herhangi bir kuruluşun işletilmesi esnasında, kontrolsüz gelişmelerden kaynaklanan ve kuruluş içinde veya dışında insan ve/veya çevre sağlığı için anında veya daha sonra ciddi tehlikeye yol açabilen bir veya birden fazla tehlikeli maddenin sebep olduğu büyük bir yayılım, yangın veya patlama olayı.
🔥 Yayılım · Yangın · Patlama
d📊
Büyük Endüstriyel Kaza Frekansı
Büyük kaza senaryo dokümanında senaryo edilen her bir büyük endüstriyel kazanın meydana gelme frekans seviyesi.
📈 Senaryo · Frekans seviyesi
e📄
Büyük Kaza Senaryo Dokümanı
Kuruluşta büyük endüstriyel kaza tehlikelerinin belirlenmesi ve bu tehlikelerden kaynaklanacak risklerin değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan doküman.
📋 Tehlike · Risk değerlendirmesi
🔄🧪
Karışım
İki veya daha fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden bir araya gelmesi ya da çözelti oluşturması.
⚗️ Kimyasal karışım · Çözelti
📌 Kaynak: Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik – MADDE 5Tanımlar
MADDE 6
🛡️ İşletmecinin Genel Yükümlülüğü
4 fıkra
📋(1)
Güvenlik Yönetim Sistemi
Büyük kazaları önlemek ve etkilerini sınırlamak için Ek-3 ve ilgili mevzuatta belirtilen yükümlülüklere ilişkin tüm tedbirleri almak.
✅ Ek-3 · Tüm tedbirler
📇(2)
Acil Durum Kartı
Her tehlikeli madde için müdahale yöntemi ve koruyucu donanım bilgilerini içeren kart hazırlanır. İl AFAD, il sağlık, belediye, itfaiye ve OSB/endüstri bölgesi itfaiyesine gönderilir.
📤 AFAD · Sağlık · İtfaiye · Belediye
🔄(3)
Kart Güncelleme
Bilgilerde değişiklik olması halinde, değişikliği takip eden 1 ay içinde kart güncellenir ve ilgili kurumlara gönderilir.
⏱️ 1 ay içinde güncelleme
⛔(4)
Sorumluluğun Devredilmezliği
İşletmecinin kuruluş dışındaki uzman kişi veya kurumlardan hizmet alması, işletmecinin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
⚠️ Sorumluluk işletmecidedir
EK-3
📋 Güvenlik Yönetim Sistemi Unsurları
7 unsur
👥2.1
Organizasyon ve Personel
▸ Proses güvenliği birimi ve görev tanımları
▸ Organizasyon şeması hazırlama ve duyurma
▸ Güvenlik toplantıları, ödül-ceza, görüş alma
▸ Mevzuat, standart, teknoloji takibi
▸ Acil servis, AFAD, OSGB ile işbirliği
▸ Alt işveren/geçici işçiler ile iletişim sistemi
⚠️2.2
Büyük Kaza Tehlikeleri
▸ Normal ve normal olmayan işlemlerden kaynaklanan tehlikelerin
▸ sistematik olarak belirlenmesi için yöntem oluşturulması
🔧2.3
İşletim Kontrolü
▸ Bakım, proses, ekipman, uyarı sistemleri
▸ Yaşlanan ekipman ve korozyon risk yönetimi
▸ Önleyici ve düzeltici bakım planı oluşturma
▸ Mekanik gerilme, korozyon, erozyon, kimyasal hasar değerlendirmesi
🔄2.4
Değişimin Yönetimi
▸ Teknik ve organizasyonel değişikliklerin planlanması
📌 Kaynak: Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik – MADDE 6 ve EK-3
MADDE 7
📢 Bildirimler
1. ve 2. fıkra + 5 bent
📊(1)
Seviye Belirleme
İşletmeci tarafından Ek-1 Notlar 4'teki toplama kuralı uygulanarak kuruluşun alt veya üst seviyesi belirlenir.
📐 Ek-1 · Toplama kuralı
📋(2)
Bildirim Yükümlülüğü
Alt veya üst seviyeli kuruluş işletmecisi, bildirimini faaliyete geçmeden önce Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bildirim sistemini kullanarak beyan usulü ile yapar.
🏛️ Bakanlık bildirim sistemi · Beyan usulü
a📦
Miktar Değişikliği
Beyan edilen tehlikeli maddelerin miktarında kuruluş seviyesini etkileyecek değişiklik
⬆️⬇️ Miktar
b🧪
Nitelik Değişikliği
Beyan edilen tehlikeli maddelerin niteliğinde değişiklik
⚗️ Kimyasal
c⚙️
Fiziksel Şekil / Proses
Maddelerin fiziki şeklinde ve/veya uygulanan proseslerde seviye etkileyecek değişiklik
🏭 Proses
ç📝
Kuruluş Bilgisi
Bildirim sistemi üzerinden verilen kuruluş bilgilerinde herhangi bir değişiklik
🏢 Adres · İletişim
d⛔
Faaliyet Sonu / Devir
Kuruluşun faaliyetine son vermesi, devredilmesi veya kapsam dışına çıkması
🔚 Kapanış · Devir
(3)Yukarıdaki 5 durumdan birinin gerçekleşmesi halinde işletmeci,30 GÜNiçinde bildirimini günceller.
📌 Kaynak: Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik – MADDE 7
MADDE 8
📄 Büyük Kaza Senaryo Dokümanı
8 fıkra
📋(1)
Genel Yükümlülük
Alt/üst seviyeli kuruluş işletmecisi, tehlikelerin belirlenmesi ve risk değerlendirmesi amacıyla büyük kaza senaryo dokümanı hazırlar veya hazırlatır.
📌 Hazırlama zorunluluğu
📝(2)
Hazırlama Adımları
a) Tehlikeli ekipmanların belirlenmesi
b) Dâhili tehlikelerin tanımlanması
c) Harici tehlikelerin tanımlanması
ç) Frekans değeriyle karşılaştırma senaryoları
🔍 4 adım
📚(3)
Kullanılacak Kaynaklar
Dâhili ve harici tehlikeler belirlenirken; geçmiş kazalar, ramak kalalar ve kaza veri bankaları dikkate alınır.
📊 Geçmiş veriler
🔥(4)
Senaryo Oluşturma
Kök nedenlerden başlanarak olası yayılım, yangın veya patlama olaylarının tamamını içerecek şekilde oluşturulur.
💥 Yayılım · Yangın · Patlama
📊(5)
Veri Kaynakları
İşletmeci, dokümanda kullandığı güvenilirlik ve olasılık verilerini hangi veri bankalarından/kaynaklardan aldığı konusunda ayrıntılı bilgi verir.
📌 Kaynak belirtme zorunluluğu
⏱️(6)
Hazırlama Süresi
Kapsama dâhil olduğu tarihten itibaren bir yıl içinde doküman hazırlanır.
📅 1 yıl
📁(7)
Muhafaza
Hazırlanan büyük kaza senaryo dokümanı kuruluşta muhafaza edilir.
🏢 Kuruluşta saklanır
📢(8)
Tebliğ
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, büyük kaza senaryo dokümanına ilişkin usul ve esasların yer aldığı bir tebliğ yayımlar.
📜 Bakanlık tebliği
📌 Kaynak: Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik – MADDE 8
MADDE 9 & 10
📊 Frekans Sınırı & Politika Belgesi
2 madde · 4 fıkra
MADDE 9📊
Frekans Sınır Değeri
İşletmeci, büyük kazaya sebep olabilecek tehlikeli ekipmanlar için senaryo edilen her bir büyük endüstriyel kazanın meydana gelme frekans değerini
1×10⁻⁴ / yıl
veya bundan daha küçük bir değere indirir.
⚡ Frekans ≤ 1×10⁻⁴/yıl
MADDE 10 / (1)🛡️
Politika Belgesi Tanımı
Alt seviyeli kuruluş işletmecisi; ilgili tebliğ ve Ek-3'teki güvenlik yönetim sistemini dikkate alarak büyük kaza önleme politika belgesini hazırlar veya hazırlatır.
📌 Büyük endüstriyel kazaları önlemek ve yüksek seviyede koruma sağlamak amacıyla, Ek-3'teki güvenlik yönetim sistemi bilgilerini içeren belgedir.
📄 Ek-3 · Yüksek seviyede koruma
MADDE 10 / (2)⏱️
Hazırlama Süreleri
İşletmeci, belgeyi;
aFaaliyet halinde → 6 ay içinde
bKapsama dâhil olma → 1 yıl içinde
cDiğer durumlar → faaliyete geçmeden önce
📅 Hazırlanır ve kuruluşta muhafaza edilir
⏳ 6 ay · 1 yıl · Faaliyet öncesi
MADDE 10 / (3)📢
Tebliğ
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, büyük kaza önleme politika belgesine ilişkin usul ve esasların yer aldığı bir tebliğ yayımlar.
📜 Bakanlık Tebliği ile usul ve esaslar belirlenir.
🏛️ Bakanlık tebliği
📌 Kaynak: Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik – MADDE 9 ve 10
MADDE 11 & 12
📋 Güvenlik Raporu & Güncelleme
6 fıkra + 5 bent
📄(1)
Tanım & Hazırlama
Üst seviyeli işletmeci, Ek-2 asgari bilgiler ve ilgili tebliği dikkate alarak güvenlik raporu hazırlar. Kuruluş, faaliyet ve proses tanıtımı ile Ek-3 güvenlik yönetim sistemi bilgilerini içerir.
📌 Ek-2 · Ek-3
🏗️(2)
Yeni Açılacak Kuruluş
Faaliyete geçmeden önce rapor hazırlanır, Bakanlığa yazılı bildirim yapılır. İnceleme sonucu aykırılıklar için süre verilir. Giderildiğinde 5 iş günü içinde incelemeye devam edilir, uygun görülürse faaliyete başlanır.
⏱️ 5 iş günü
🔄(3)
İstisna Durumlar
Birleşme/devir veya madde cinsi/miktar değişikliği nedeniyle üst seviyeli olanlar yeni kuruluş sayılmaz, raporu kapsama dâhil olduğu tarihten itibaren 1 yıl içinde hazırlar.
📅 1 yıl
🔍(4)
İnceleme Türleri
a) Tebliğdeki asgari bilginin bulunup bulunmadığı
b) İnsan/çevre sağlığı güvenliği yeterliliği değildir
✅ İçerik · ❌ Yeterlilik
✅(5)
Bilgi Doğruluğu
Rapordaki bilginin kuruluştaki durumu yansıtması esastır. Doğruluğundan işletmeci sorumludur.
⚖️ İşletmeci sorumlu
📢(6)
Tebliğ
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, güvenlik raporuna ilişkin usul ve esasların yer aldığı bir tebliğ yayımlar.
📜 Bakanlık tebliği
MADDE 12
🔄 Güncelleme Durumları
5 bent
a🧪
Tehlikeli maddelerin niteliği, fiziki şekli veya depolama şekli değişirse
b⚙️
Tehlikeli maddelerin depolandığı veya kullanıldığı proseslerde değişiklik
c💥
Büyük endüstriyel kaza veya ramak kala olay meydana gelmesi
ç🛡️
Ek-3 güvenlik yönetim sisteminde değişiklik yapılması
d📝
Bildirim sistemi üzerinden verilen kuruluş bilgilerinde değişiklik
🔄 Tüm bu durumlarda gözden geçirilir ve güncellenir
EK-2
📋 Güvenlik Raporu Asgari Bilgiler
4 ana başlık
🛡️1
Güvenlik Yönetim Sistemi
Ek-3 unsurlarını kapsayan güvenlik yönetim sistemi bilgisi
🏢2
Kuruluş Bilgileri
▸ Tarihsel gelişim, coğrafi konum
▸ Ana faaliyetler
▸ Büyük kazaya sebep olabilecek tesis/prosesler
🏭3
Tesis Tanıtımı
▸ Büyük kaza riskleri ve tedbirler
▸ Güvenlik ekipmanları
▸ Teknik parametreler
☣️3.4
Tehlikeli Maddeler
Envanter:
▸ Kimyasal isim, CAS, IUPAC
▸ En yüksek miktar
Özellikler:
Fiziksel, kimyasal, toksikolojik özellikler ve insan/çevre üzerindeki anlık ve sonraki etkileri
📌 Kaynak: Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik – MADDE 11, 12 ve EK-2
MADDE 13 · 14 · 15
🚨 Dâhili Acil Durum Planı
3 madde · 10 fıkra
MADDE 13
📋 Dâhili Acil Durum Planı
6 fıkra
📄(1)
Tanım & Hazırlama
Üst seviyeli işletmeci, Ek-4 ve ilgili tebliğe göre dâhili acil durum planı hazırlar ve kuruluşta muhafaza eder.
📌 Ek-4 · Tebliğ
⏱️(2)
1 Yıl Süre
Kuruluşun üst seviyeli hale gelmesi durumunda, kapsama dâhil olduğu tarihten itibaren 1 yıl içinde hazırlanır.
📅 1 yıl
🏗️(3)
Yeni Açılacak Kuruluş
İşletmeye yeni açılacak kuruluş, faaliyete geçmeden önce dâhili acil durum planını hazırlar.
⏳ Faaliyet öncesi
🌊(4)
Kıyı/Deniz Kirliliği
Kirlilik olasılığında, Deniz Çevresi Yönetmeliği'ne göre onaylanmış kıyı tesisi acil müdahale planları geçerli sayılır. Kuruluş bunu dâhili acil durum planında belirtir.
🌊 Deniz kirliliği
⚖️(5)
Sorumluluk
Planın doğruluğundan ve kaza sonrası oluşabilecek çevre kirliliğinden işletmeci kusur aranmaksızın sorumludur.
⚠️ Kusursuz sorumluluk
📢(6)
Tebliğ
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, dâhili acil durum planına ilişkin usul ve esasların yer aldığı bir tebliğ yayımlar.
📜 Bakanlık tebliği
EK-4
📋 Dâhili Acil Durum Planı Veri ve Bilgileri
7 başlık
1👤
Yetkili Kişiler
Acil durum prosedürlerini belirlemeye yetkili kişiler ile sorumlu ve koordine eden kişilerin isim ve unvanları
👤 İsim · Unvan
2📞
AFAD İletişim
İl Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi'nin iletişim bilgileri
📞 AFAD iletişim
3🛠️
Faaliyetler ve Kaynaklar
Kazayı kontrol etmek ve sonuçlarını en aza indirmek için yürütülecek faaliyetler, güvenlik ekipmanı ve mevcut kaynaklar
🛠️ Ekipman · Kaynak
4🔔
Uyarı Düzenlemeleri
Acil durum uyarılarının nasıl verileceği ve uyarı durumunda yapılması gerekenleri kapsayan düzenlemeler
🔔 Uyarı prosedürü
5📨
Valilik Bilgi Akışı
Erken uyarı içeriği ve gelişmelere bağlı olarak elde edilen detaylı bilginin valiliğe iletilmesi düzenlemeleri
📨 Valilik bilgi akışı
6🎓
Personel Eğitimleri
Tüm personelin acil durumlarda yapması gerekenler hakkında verilen eğitimler ve acil hizmet birimleriyle koordinasyon düzenlemeleri
🎓 Eğitim · Koordinasyon
7🤝
Dış Yardım Düzenlemeleri
Kuruluş dışından sağlanacak ve kazanın etkilerini azaltacak yardımlara ilişkin düzenlemeler
🤝 Dış yardım
📌 Kaynak: Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik – EK-4
MADDE 14
🔄 Gözden Geçirme & Tatbik
📅(1)
3 Yıl ve Tatbik
Üç yılı aşmayan aralıklarla gözden geçirir, günceller, tatbik eder ve acil hizmet birimlerinin yeterli düzeyde katılımını sağlar.
📆 ≤ 3 yıl
⚡(2)
Derhâl Güncelleme
Madde 12 gereği güncelleme yapılması veya işletmecinin gerekli görmesi halinde derhâl güncellenir.
⏳ Derhâl
MADDE 15
🚨 Uygulama & İl Afet Planı
🚨(1)
Uygulama & Bilgilendirme
Büyük kaza/kontrolsüz olayda planı gecikmeksizin uygular ve il afet ve acil durum müdürlüğüne bilgilendirme yapar.
📢 Hemen bildirim
🤝(2)
Yetersizlik Durumu
Plan yetersiz kalırsa, işletmeci il afet müdürlüğüne bildirir. Müdahale, il afet müdahale planı gereğince koordinasyonla yürütülür.
🔄 İl AFAD devreye girer
📌 Kaynak: Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik – MADDE 13, 14 ve 15
MADDE 16 & EK-5
📢 Kamunun Bilgilendirilmesi
3 fıkra + 2 bölüm
(1)🌐
Alt & Üst Seviyeli
İşletmeci, Ek-5 Bölüm 1'deki bilgilerden az olmamak kaydıyla kamuyu internet sitesi (yoksa sanayi/ticaret odası sitesi) üzerinden sürekli bilgilendirir ve gerektiğinde günceller.
📌 Ek-5 Bölüm 1 · Sürekli
(2)📋
Üst Seviyeli Ek Yükümlülükler
a)Ek-5 Bölüm 2 bilgilerini internet sitesinde sunar.
b)5 yılda bir günceller.
c)Talep halinde gizli olmayan bilgiler ve teknik olmayan özet sağlar.
📌 Ek-5 Bölüm 2 · 5 yıl
(3)⚖️
Sorumluluk
Birinci ve ikinci fıkralarda verilen bilgilerin doğruluğundan işletmeci sorumludur.
⚠️ İşletmeci sorumlu
EK-5
📋 Kamuya Verilecek Bilginin İçeriği
2 bölüm
BÖLÜM 1📌
Alt & Üst Seviyeli
1.İşletmeci ismi ve kuruluşun tam adresi
2.Yönetmeliğe tâbi olduğu ve bildirim yapıldığı (üst seviyeli ise güvenlik raporu hazırlandığı) belirtilir
3.Faaliyetler basit dille açıklanır
4.Tehlikeli maddeler (isim ve temel zararlılık özellikleri)
5.Büyük kaza durumunda yapılacaklar
📋 5 temel bilgi
BÖLÜM 2📋
Sadece Üst Seviyeli
Ek-5 Bölüm 1'e ilave olarak;
1.Senaryo edilen büyük kazalar, kontrol önlemleri ve insan/çevre etkileri
2.İşletmecinin acil hizmet birimleriyle irtibat düzenlemeleri
3.Acil hizmet birimleriyle işbirliği yapıldığının belirtilmesi
📋 3 ek bilgi
📌 Kaynak: Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik – MADDE 16 ve EK-5
MADDE 18 & EK-6
🔍 Denetimler & Bildirim Kriterleri
4 fıkra + 4 başlık
(1)🏛️
Denetim Yetkisi
Denetimler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve/veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından programlı ve program dışı olarak yapılır.
🏛️ 2 Bakanlık
(2)📅
Denetim Sıklığı
Üst Seviyeli
2 yıl
Alt Seviyeli
4 yıl
Üst seviyeli kuruluşlar 2 yılda bir, alt seviyeli kuruluşlar 4 yılda bir denetlenir.
📆 2 yıl · 4 yıl
(3)🚨
Program Dışı Denetim
a)Kaza analizi ve sebep tespiti
b)Benzer kazalar için tedbir istenir
c)Madde 17 yükümlülükleri kontrol edilir
⚠️ Kaza sonrası denetim
(4)📜
Mevzuat Çerçevesi
Denetimler, ilgili Bakanlıkların kendi mevzuatı çerçevesinde gerçekleştirilir.
📜 Kendi mevzuatı
EK-6/1🔥
Tehlikeli Madde
Ek-1 Sütun 3'teki eşik değerinin en az %5'i ve daha fazla tehlikeli maddenin dâhil olduğu yangın, patlama veya emisyon (sızıntı, dökülme vb.)
🔥 ≥ %5 eşik değer
EK-6/2💔
İnsan ve Mala Zarar
a)1 kişi ölüm
b)Kuruluş içi ≥6 kişi yaralanma (≥24 saat hastane)
c)Kuruluş dışı ≥1 kişi yaralanma (≥24 saat hastane)
ç)Dış konut hasarı (kullanılamaz)
d)Tahliye ≥2 saat (kişi×saat ≥500)
e)Su/elektrik/gaz/telefon kesintisi ≥2 saat (kişi×saat ≥1000)
⚠️ 6 kriter
EK-6/3🌿
Çevre Hasarı
Karasal habitat:
•≥0,5 ha koruma alanı veya ≥10 ha tarım alanı
Tatlısu/deniz habitatı:
•Nehir/kanal ≥10 km, göl ≥1 ha, delta ≥2 ha, açık deniz/kıyı ≥2 ha
Yeraltı suyu:
Akifer/yeraltı suyuna ≥1 ha önemli hasar
🌿 Kara · Su · Yeraltı
EK-6/4💰
Mala Hasar
Kuruluş İçi
≥5 Milyon TL
Kuruluş Dışı
≥2 Milyon TL
Kuruluş içi mal hasarı 5 milyon TL, kuruluş dışı mal hasarı 2 milyon TL ve üzeri.
💰 5M · 2M TL
📌 Kaynak: Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik – MADDE 18 ve EK-6