📘 6331 Sayılı iş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve İlgili Yönetmelikler

• • İşe başlamadan önce
• • Çalışma yeri veya iş değişikliğinde
• • İş ekipmanı değiştiğinde
• • Yeni teknoloji uygulandığında

Çalışanlar veya çalışan temsilcileri;

• Alınan önlemlerin yetersiz olduğu durumlarda
• Teftiş sırasında
• Yetkili makama başvurmalarından dolayı

📌 d)

Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.

Birden fazla temsilci varsa baş temsilci, çalışan temsilcileri arasında yapılacak seçimle belirlenir.

Temsilciler; tehlike kaynağının yok edilmesi veya riskin azaltılması için öneride bulunma ve tedbir isteme hakkına sahiptir.

Temsilciler ve destek elemanlarının hakları kısıtlanamaz

Görevlerini yerine getirebilmeleri için işveren tarafından gerekli imkânlar sağlanır.

İşyerinde yetkili sendika bulunması hâlinde, işyeri sendika temsilcileri çalışan temsilcisi olarak da görev yapar.

Çalışan temsilcisinin nitelikleri ve seçilme usul ve esasları bu Tebliğ ile belirlenir.

Aday olma ve seçilme şartları:

• • İşyerinde en az 6 ay çalışmış olmak
• • 18 yaşını doldurmuş olmak
• • Okuma-yazma bilmek

Seçim, çalışanların doğrudan ve gizli oy ile yapılır.

Seçim takvimi işveren tarafından 15 gün önceden ilan edilir.

Oylama, işyerinde çalışma saatleri içinde yapılır.

Seçim sonuçları 3 iş günü içinde ilan edilir.

Seçime itiraz, sonuçların ilanından itibaren 5 iş günü içinde yapılabilir.

İtirazlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 15 gün içinde karara bağlanır.

Çalışan temsilcisinin görev süresi 2 yıl olup, yeniden seçilebilir.

Temsilci, görevi nedeniyle işten çıkarılamaz ve hakları kısıtlanamaz.

Görev için ayda 8 saat ücretli izin hakkı vardır.

Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte görevde olan çalışan temsilcileri, görev süreleri sonuna kadar görevlerine devam eder.

Bu Tebliğ, 1/1/2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu Tebliğ hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

Aynı çalışma alanını birden fazla işveren paylaşıyorsa işverenler;

• ✓ İş hijyeni ile iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin uygulanmasında iş birliği yapar
• ✓ Yapılan işin yapısı göz önüne alınarak mesleki risklerin önlenmesi ve korunma çalışmalarını koordinasyon içinde yapar
• ✓ Birbirlerini ve çalışan temsilcilerini bu riskler konusunda bilgilendirir

Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri veya siteleri gibi yerlerde;

• ✓ İSG koordinasyonu yönetim tarafından sağlanır
• ✓ Yönetim, diğer işyerlerini etkileyecek tehlikeler konusunda gerekli tedbirleri almaları için işverenleri uyarır
• ✓ Uyarılara uymayan işverenleri Bakanlığa bildirir

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

İş Teftiş Kurulu Başkanı

Başkan, başkan yardımcıları, refakat müfettişleri ve şube müdürlüğü

Başkan teklifi ve Bakan onayı ile görevlendirilen başmüfettiş

İş Başmüfettişleri

En az 7 yıl müfettişlik hizmeti bulunan müfettiş

Kurul faaliyetlerinin yürütülmesi için oluşturulan birim

Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatının teftişi

Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü

Çalışma şartlarına ilişkin mevzuatın uygulanmasıyla ilgili teftiş faaliyetleri

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu

Başkan, başkan yardımcıları, grup başkanları, başmüfettişler, iş müfettişleri

İş müfettişi yardımcıları

Başkana veya Başkan Yardımcısına yardım eden müfettiş

Başkanlığa bağlı şube müdürü, şef ve diğer personel

Kurul, Başkan ile müfettiş ve müfettiş yardımcılarından oluşur. Doğrudan Bakana bağlıdır.

Teftiş hizmeti dışındaki işler şube müdürlüklerince yerine getirilir.

En az 10 yıl müfettişlik hizmeti bulunan başmüfettişler arasından atanır.

Başkan teklifi ve Bakan onayı ile görevlendirilir.

İşin yürütümü, İSG, idari teftiş, idari/mali işler ve hukuk işleri

5 ayrı çalışma grubu: İşin Yürütümü, İSG, İdari Teftiş, İdari/Mali, Hukuk

Kurulun merkezi Ankara'dadır.

Müfettişler ülke düzeyinde denetim esasına göre çalışır.

Grup başkanlıkları ve iller, işyeri sayısı, iş hacmi, yoğunluk dikkate alınarak Başkan teklifi ve Bakan onayı ile belirlenir. Grup başkanlıklarında Grup Başkanı görevlendirilir.

Programlı/program dışı teftiş, inceleme, soruşturma

4447 ve 4904 sayılı Kanunlar uyarınca inceleme

Kayıtdışı istihdamla mücadele ve denetim

Kayıtdışı tespitinde ilgili kurumlara bildirim

Müfettişlerin faaliyetleri hakkında teftiş

Bakanlık merkez/taşra teşkilatı teftişi

Özel kanunlarla verilen teftiş görevleri

Çalışma mevzuatının uygulanmasını izleme

Risk kriterlerine göre sektör analizleri

Denetim rehberleri ve standartlar geliştirme

Mevzuat değişiklikleri için görüş bildirme

İşgücü piyasasını geliştirecek tavsiyeler

Genel Değerlendirme Raporu hazırlama

ILO'ya İş Teftişi Genel Değerlendirme Raporu

Uluslararası sözleşmeler çerçevesinde inceleme

Kurul çalışmalarını düzenlemek ve denetlemek

Bizzat teftiş, inceleme, soruşturma yapmak

Teftiş planını hazırlayıp Bakan onayına sunmak

Müfettişleri teftiş işlerinde görevlendirmek

Raporları incelemek ve ilgili mercilere göndermek

Müfettiş yardımcılığı giriş ve yeterlik sınavlarını yapmak

Müfettişlerin çalışmalarını izlemek ve denetlemek

Müfettiş yardımcılarının yetiştirilmesini sağlamak

Müfettişliğe müfettiş yardımcısı olarak girilir.

Başarı notu = Yazılı + Sözlü ortalaması. Eşitlikte yazılı notu yüksek olan tercih edilir.

Atanmaya hak kazananlar ilan edilir ve tebligat yapılır.

Aday memurluk eğitimi + Teorik mesleki eğitim + Sınav

Müfettiş refakatinde çalışma, 6 aydan fazla aynı müfettişle kalamaz

Etüd çalışması hazırlama, yeterlik sınavından 3 ay önce teslim

Çalışma hayatı mevzuatı, kamu idaresi, mesleki bilgiler

Bilgi, ifade, temsil, muhakeme, özgüven, kültür

Yazılı ve sözlü 70 üzeri

Başarı sırasına göre müfettiş kadrosuna atanır

Bakanlık bu Kanun kapsamındaki eğitim kurumları, OSGB, ekipman muayene kuruluşları, iş hijyeni laboratuvarlarında inceleme, yetkilendirme, kontrol ve denetim yapmaya yetkilidir.

Bu madde kapsamında görev yapan Bakanlık personeli kolluk kuvvetlerinin yardımına ihtiyaç duyduğunda, askeri işyerleri hariç olmak üzere, durumu ilgili mülki idare amirine iletir.

• Ölümlü iş kazası meydana gelen maden işyerleri
• Yargı kararı ile kusur tespiti
• Kusuru tespit edilen işveren

Mahkeme tarafından 2 yıl süreyle kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanır.

4735 sayılı Kanun'un 26/2 fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanır.

• Karar örneği işverenin siciline işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna gönderilir
• Kurumun internet sayfasında ilan edilir

Çalışanların tabi oldukları kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4857 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

• Bu Kanuna göre düzenlenen kağıtlar damga vergisinden müstesnadır
• İşlemler harçtan müstesnadır

Bakanlık, bu Kanuna göre yapılacak iş ve işlemlere ait her türlü belge veya bilgiyi, elektronik ve benzeri ortamlar üzerinden;

• ✓ İsteyebilir
• ✓ Arşivleyebilir
• ✓ Onay, yetki, bilgi ve belge verebilir

İşyerine, sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelmek ve işyerinde alkollü içki veya uyuşturucu madde kullanmak yasaktır.

İşveren; işyeri eklentilerinden sayılan kısımlarda, ne gibi hallerde, hangi zamanda ve hangi şartlarla alkollü içki içilebileceğini belirleme yetkisine sahiptir.

Aşağıdaki çalışanlar için alkollü içki kullanma yasağı uygulanmaz:

• a) Alkollü içki yapılan işyerlerinde çalışan ve işin gereği olarak üretileni denetlemekle görevlendirilenler
• b) Kapalı kaplarda veya açık olarak alkollü içki satılan veya içilen işyerlerinde işin gereği alkollü içki içmek zorunda olanlar
• c) İşinin niteliği gereği müşterilerle birlikte alkollü içki içmek zorunda olanlar

• İşletmeye başlanmadan önce
• Büyük endüstriyel kaza oluşabilecek işyerleri için
• İşyerlerinin büyüklüğüne göre
• Büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu hazırlanır
• Hazırlama yükümlülüğü işverene aittir

Güvenlik raporu hazırlama yükümlülüğü bulunan işveren, hazırladıkları güvenlik raporlarının içerik ve yeterlilikleri Bakanlıkça incelenmesini müteakip işyerlerini işletmeye açabilir.

Ticari amaçla denizden balık veya diğer canlıları avlamakta veya avlayıp işlemekte kullanılan, Türk Bayrağı taşıyan gemi.

Limanda görev yapan personel ve kılavuz kaptanlar hariç, yardımcı olarak çalışanlar ve stajyerler dahil gemide çalışan kişi.

Yeni veya mevcut herhangi bir balıkçı gemisi.

Geminin üzerine kayıtlı olduğu kişi veya gemi kısmen/tamamen başka bir gerçek/tüzel kişi tarafından bir anlaşma çerçevesinde işletiliyorsa; işleten gerçek veya tüzel kişi, işveren.

Gemiyi sevk ve idare eden veya gemiden sorumlu olan çalışan.

Yeni olmayan ve tam boyu 18 metre veya daha fazla olan balıkçı gemisi.

Tam boyu 15 metre veya daha fazla olan ve bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte veya sonraki bir tarihte inşa/büyük dönüşüm sözleşmesi yapılmış ya da omurgası kızağa konmuş, inşasına başlanmış veya %1 montajı yapılmış gemi.

Kaptanın sorumluluğu saklı kalmak kaydı ile geminin, özellikle öngörülebilir meteorolojik koşullarda çalışanların sağlık ve güvenliğini tehlikeye atmadan, kullanılmasını sağlar.

Kaptanın dışında kalan diğer çalışanların karşı karşıya kaldıkları ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlike durumunda çalışma yerini, tehlikeli bölgeyi veya gemiyi terk eden çalışanların bu hareketleri nedeniyle dezavantajlı duruma düşmeyecekleri ve herhangi bir zarar görmeyecekleri tedbirleri alır.

Denizde çalışanların sağlık ve güvenliğini etkileyen veya etkileyebilecek herhangi bir olayın meydana geldiği durumlarda, bu olayı ayrıntılı olarak bir rapor halinde Sosyal Güvenlik Kurumuna ve olayın meydana geldiği mahallin bağlı bulunduğu liman başkanlığına bildirir.

Gemilerin ve bunların özellikle Ek-1 ve Ek-2'de belirtilen bütün aksam ve ekipmanlarının teknik bakımı düzenli olarak yapılır, çalışanların sağlık ve güvenliğini etkileyecek herhangi bir arıza oluştuğunda da en kısa sürede giderilir.

Gemiler ve bunların bütün aksam ve ekipmanı düzenli olarak temizlenir, uygun hijyen koşullarında olması sağlanır.

Gemide yeterli sayıda uygun acil durum ve can kurtarma ekipmanı kullanıma hazır halde bulundurulur.

Ek-3'te belirtilen can kurtarma ve hayatta kalma ekipmanı ile ilgili olarak gerekli önlemler alınır.

Kişisel koruyucu donanım, 2/7/2013 tarih ve 28695 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydı ile bu Yönetmelikte belirtilen özelliklere uygun olur.

Gemi sahibi, çalışanların sağlık ve güvenliğinin korunması ile ilgili olarak kaptana, bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için, gerekli her türlü imkânı sağlar.

6331 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesi saklı kalmak kaydı ile çalışanlar veya çalışan temsilcileri, geminin tümü ile çalışanın çalışmakta olduğu bölümde veya yaptığı her işte yürütülen faaliyetler, sağlık ve güvenlik riskleri, gemilerde alınacak sağlık ve güvenlikle ilgili tüm önlemler hakkında yazılı ve sözlü olarak bilgilendirilir.

Çalışanlara verilen bu bilgiler kolay ve anlaşılır olur.

6331 sayılı Kanun'un 17 ncı maddesi saklı kalmak kaydı ile çalışanlara, gemilerde sağlık ve güvenlik, özellikle kazaların önlenmesi konusunda uygun eğitim verilir.

Eğitimde verilen bilgiler ve hazırlanan talimatlar net, kolay ve anlaşılır olur.

• Yangınla mücadele
• Can kurtarma ekipmanının kullanılması
• Balık avlama ve çekme ekipmanının kullanılması
• El işaretleri dâhil çeşitli işaretlerin kullanılması

Gemideki çalışmalarda değişiklik yapılması halinde, çalışanlara verilecek eğitim güncellenir.

İş kazaları ve meslek hastalıkları önlenmesi ve kaza anında yapılacak işler.

Radyo navigasyonu ve iletişim yöntem ve kuralları.

İş sağlığı ve güvenliği konularında ve özellikle bu Yönetmelikte ve eklerinde belirtilen konularda çalışan ve/veya temsilcilerinin 6331 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinde belirtilen esaslara göre görüşleri alınır ve katılımları sağlanır.

Gemi denize elverişli koşullarda tutulur, kullanımına ve amacına uygun donatılır.

Denge bilgi ve dokümanları gemide bulunur, seyirden sorumlu personel kolayca ulaşabilir.

Gemiler dengede olması sağlanır. Kaptan gerekli önlemleri alır, kural ve talimatlara uyulur.

Elektrik ekipmanı: Tehlikelerden korunma, acil güç kaynağı gereksinimi olmadan çalışma, acil durumda çalışabilirlik sağlanır.

Acil durum elektrik güç kaynağı bulundurulur. Makine dairesi dışına konulur, 3 saat kesintisiz enerji sağlar.

Panolar işaretlenir, sigortalar düzenli kontrol edilir. Sigorta buşonları tel sarılarak tekrar kullanılmaz.

Akü bataryaları havalandırılır. Seyir elektronik aygıtları düzenli test edilir.

Kaldırma işlerinde kullanılan ekipmanlar 28628 sayılı RG'deki Yönetmelik çerçevesinde kontrol/test edilir, düzenli bakım yapılır.

Soğutma tesisleri ve basınçlı hava sistemleri düzenli kontrol/test edilir.

Havadan ağır gazlar iyi havalandırılmış alanlarda kullanılır. Tüpler açık güvertede istiflenir, vanalar korunur.

Acil kaçış yollarında engel bulunamaz, kolay erişilebilir, doğrudan açık güverteye veya güvenli alana açılır. Sayı ve boyutlar maksimum çalışan sayısına uygun olur.

Acil durum kapıları hava ve su sızdırmaz, yangına dayanıklı olur. 25325 sayılı RG'deki Yönetmeliğe uygun işaretlenir. Acil durum aydınlatma sistemi ile donatılır.

Yangın söndürme ekipmanı, dedektörler ve alarm sistemleri ile donatılır.

Ekipman çalışır durumda, kolay erişilebilir. Çalışanlar eğitilir. Gemi yola çıkmadan önce kontrol edilir.

Yangın dedektörleri ve alarm sistemleri düzenli test edilir. Yangın söndürme tatbikatları yapılır.

Çalışma yerlerindeki ortam sıcaklığı insan yapısına uygun olur.

Yaşam bölümleri, sıhhi bölümler, kantinler ve ilk yardım odaları yeterli sıcaklıkta olur.

Çalışma yerleri yeterli gün ışığı alır ve uygun suni aydınlatma ile donatılır. Aydınlatma kaza riski oluşturmaz.

Arıza durumunda acil durum aydınlatma sistemi bulunur. Sistem düzenli test edilir.

Çalışma alanları kaymaz malzeme ile donatılır, engel bulunmaz.

Bölmeler ses geçirmez ve yalıtılmış olur.

Yüzeyler hijyen kurallarına uygun temizlenebilir malzemeden yapılır.

Kapılar içeriden açılabilir, çalışma sürerken her iki taraftan açılabilir olur.

Raylı kapılar kötü hava/deniz koşullarında güvenli açılıp kapanabilir olur.

Ulaşım yolları korkuluk, tutma demiri ile donatılır. Düşme riskine karşı en az 1 metre yükseklikte koruma sağlanır.

Güverte tesisatına güvenli ulaşım sağlanır. Küpeşteler uygun koşullarda tutulur.

Rampalı balıkçı gemilerinde rampanın üst kısmı koruyucu araç ile donatılır. Uzaktan kumanda ile açılıp kapanabilir.

Çalışma alanları temiz, yeterli büyüklükte. Makine dairesi ses geçirmez bölümden kontrol edilir. Çekme ekipmanı kumanda sistemleri acil durdurma tertibatı içerir.

Operatör rahat görüş açısına sahip olur. Köprü ile çalışma güvertesi arasında güvenli haberleşme bulunur. Hareketli kütleler için kumanda sistemleri tesis edilir.

Bütün gemilerde, Seyir Halindeki Gemilerde Daha İyi Tıbbî Hizmet Verilmesi için Gerekli Asgarî Sağlık ve Güvenlik Koşulları Hakkında Yönetmeliğin Ek-2'sinde yer alan ilk yardım malzemesi bulunur.

Gemiye güvenli geçişi sağlayan bir borda iskelesi, giriş iskelesi veya benzer bir ekipman bulunur.

Geminin büyüklüğü dikkate alınarak, çalışma yerlerindeki ve yaşam bölümlerindeki gürültü düzeyini en aza indirmek için gerekli teknik önlemler alınır.

• 1) 20-25 m. (20 hariç) / 2-2,5 kg/cm² → 7 saat
• 2) 25-30 m. (25 hariç) / 2,5-3 kg/cm² → 6 saat
• 3) 30-35 m. (30 hariç) / 3-3,5 kg/cm² → 5 saat
• 4) 35-40 m. (40 hariç) / 3,5-4 kg/cm² → 4 saat
• 5) Dalgıçlar: 18 m'ye kadar 3 saat, 40 m'ye kadar 1/2 saat

• 1) Cıva izabe fırınlarında görülen işler → 6 saat
• 2) Elementer cıva bulunan ocaklarda görülen işler → 6 saat

• 1) Kurşun izabe fırınlarının teksif odalarında biriken kuru tozları kaldırma işleri → 4 saat

• 1) Karbon sülfürden etkilenme tehlikesi bulunan işler → 6 saat

• 1) Karbamatlı ve organik fosforlu insektisitlerin yapımı, paketlenmesi, çözelti hazırlanması ve uygulanması işleri → 6 saat